การวิจัยครั้งนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาสภาพจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยในระยะแรกตั้งจนถึงก่อนสงครามโลกครั้งที่ 2 พ.ศ.2459 ถึง พ.ศ. 2481 และสภาพจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยในสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 พ.ศ. 2482 ถึงพ.ศ. 2488 การปรับปรุงและการพัฒนาประเทศในสมัยรัชกาลที่ 5 มีผลทำให้เกิดการประดิษฐานจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยพร้อมกับปรัชญาการศึกษาที่ว่าจะเปิดโอกาสให้ทุกคนได้เข้าศึกษาด้วยการจัดตั้งคณะรัฎฐประศาสนศาสตร์ ซึ่งเป็นสาขาวิชาที่เกี่ยวกับการปกครองและการจัดบ้านเมือง คณะวิศวกรรมศาสตร์ซึ่งเป็นสาขาวิชาที่เกี่ยวกับเทคนิคและกระบวนการในการพัฒนาประเทศ คณะอักษรศาสตร์และวิทยาศาสตร์ ซึ่งเป็นสาขาที่เกี่ยวกับการศึกษา และคณะแพทย์ศาสตร์ ซึ่งเป็นสาขาที่เกี่ยวกับการสาธารณสุข ลักษณะของหลักสูตรประกอบด้วยภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ การจัดการศึกษาเป็นการจัดเพื่อสนองความต้องการของผู้บริหารประเทศด้วยการผลิตผู้มีความรู้ความต้องการของกรม และกระทรวง การรับผู้เข้าศึกษาใช้วิธีการคัดเลือกเข้าเรียน หลังจากความร่วมมือกับมูลนิธิร็อคกีเฟลเลอร์ การจัดการศึกษาในจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยได้รับการปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้ได้มาตรฐานของต่างประเทศ มีการกำหนดปรัชญาหรือปณิธานอย่างชัดเจน มีการจัดตั้งองค์กร การวางแผนอย่างรัดกุมและมองการไกล มีการแก้ไขปรับปรุงมหาวิทยาลัยทุกด้าน ในสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 การขยายสาขาวิชา รวมทั้งการโอนบางสาขาวิชาไปให้มหาวิทยาลัยอื่น ล้วนเกิดขึ้นเพื่อสนองความต้องการทางเศรษฐกิจสังคม และการเมืองการปกครองทั้งสิ้นโดยเฉพาะอย่างยิ่งภายใต้การตัดสินใจของผู้บริหารประเทศในยุคนั้น การรับผู้เข้าศึกษาใช้วิธีการสอบคัดเลือก