วิทยานิพนธ์นี้มีจุดมุ่งหมายหลักคือวิเคราะห์วิธีการและกลไกในการสร้างกลอนกลบทด้วยวิธีการทางภาษาศาสตร์เพื่อจำแนกประเภทของกลอนกลบท นอกจากนี้ยังศึกษาเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างรูปแบบของกลอนกลบทกับชื่อและเนื้อหาของกลอนกลบท ศึกษาจังหวะและทำนองเสียงในการอ่านกลอนกลบทแบบทำนองเสนาะและเปรียบเทียบความแตกต่างของกลอนกลบทในสมัยต่าง ๆ ผลการวิจัยพบว่า มีกลไกหลัก 6 ประการในการสร้างกลได้แก่ 1)ชนิดหรือเงื่อนไขของกล 2) แบบหรือวิธีการในสร้างกล 3) ลักษณะของกล 4) ตำแหน่งที่เกิดของกล 5) จำนวนของหน่วยต้นแบบ และ 6)จำนวนของหน่วยผลลัพธ์ สำหรับความสัมพันธ์ระหว่างรูปแบบของกลกับชื่อของกลอนกลบทพบว่ามีความสัมพันธ์เป็น 3 แบบ คือ ความสัมพันธ์แบบตรง แบบอธิบาย และแบบสอดคล้อง ส่วนความสัมพันธ์ระหว่างรูปแบบกับเนื้อหาของกลอนกลบทพบว่ามีความสัมพันธ์ระหว่างรูปแบบที่ธรรมดามากกว่ากับเนื้อหาที่ใช้สื่อความ และความสัมพันธ์ระหว่างรูปแบบที่ซับซ้อนกว่า กับเนื้อหาที่ใช้สื่ออารมณ์ ส่วนการวิเคราะห์จังหวะในการอ่านกลอนกลบทนั้นพบว่ามีลักษณะการอ่านที่เหมือนกับการอ่านทำนองเสนาะของกลอนสุภาพทั่วไป กลอนกลบทใน 3 สมัยต่างกันในเรื่องจำนวนของชนิดและรูปแบบของกลบท ส่วนสาเหตุของการลดจำนวนลงของกลอนกลบทตามสมัยเกิดจากความซับซ้อนและข้อบังคับที่เฉพาะเจาะจง