วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มุ่งที่จะศึกษาวิธีการทางการละครที่พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงใช้ดัดแปลงนิทานเรื่องสาวิตรี มาเป็นบทละครร้อง การดำเนินการวิจัยในขั้นแรกได้ศึกษาเรื่องสาวิตรี ขั้นที่สองได้ศึกษาการถ่ายทอดเรื่องสาวิตรีมาเป็นภาษาไทย และได้เปรียบเทียบรูปแบบและเนื้อหาระหว่างฉบับความเรียงภาษาอังกฤษความเรียงภาษาไทย กับฉบับบทละครร้อง ขั้นสุดท้ายจึงศึกษาวิธีการทางการละคร และวิเคราะห์เนื้อหาในบทละครร้อง เพื่อแสดงให้เห็นคุณค่าทางด้านวรรณกรรม ผลการวิจัยสรุปได้ว่า เรื่องสาวิตรีมีคุณค่าทางด้านวรรณกรรมทั้งในด้านแนวคิดเกี่ยวกับความรักอันเป็นอุดมดติ และตัวละครเอกที่มีคุณธรรมอันประเสริฐ ได้แก่ นางสาวิตรีและพระสัตยวาน เมื่อพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงนำเรื่องนี้มาดัดแปลงเป็นพระราชนิพนธ์บทละครร้องบทเพลงและการขับร้องล้วน ๆ ในบทสนทนาช่วยให้เรื่องน่าสนใน เนื่องจากความสำคัญของเรื่องอยู่ที่การใช้คำพูดของตัวละคร นอกจากนี้ บทละครร้องเรื่องสาวิตรียังทำให้เห็นถึงพระอัจฉริยภาพทางการละครของพระองค์ในการนำอิทธิพลทางการละครตะวันตก สันสกฤต และไทย มาผสมผสานและปรับปรุงให้ในบทละครร้องเรื่องนี้