การศึกษาในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาบทเรียนคอมพิวเตอร์ช่วยฝึกอบรมระบบสุญญากาศให้มีประสิทธิภาพหลังเรียนสูงกว่าร้อยละ 80 ของผู้เรียน ในการพัฒนาบทเรียนชุดนี้ผู้วิจัยได้ศึกษา วางแนวทางและพัฒนาบทเรียนคอมพิวเตอร์ช่วยฝึกอบรมระบบสุญญากาศตามขั้นตอนการพัฒนา โดยเริ่มจากการวิเคราะห์ปัญหา วิเคราะห์ผู้เรียน วิเคราะห์เนื้อหาเพื่อให้ได้มาซึ่งหัวข้อที่สำคัญและจำเป็นต่อการอบรมระบบสุญญากาศ กำหนดจุดมุ่งหมาย ออกแบบกิจกรรมการเรียนการสอน ออกแบบทดสอบและประเมินคุณภาพบทเรียน จากนั้นผู้วิจัยได้พัฒนาบทเรียนโดยการเขียนผังงาน เขียนสตอรี่บอร์ด และสร้างบทเรียน บทเรียนคอมพิวเตอร์ช่วยฝึกอบรมระบบสุญญากาศที่พัฒนาขึ้นผ่านการทดลองใช้กับนิสิตเป็นรายบุคคล การทดลองใช้กับกลุ่มย่อยตรวจสอบบทเรียนโดยผู้เชี่ยวชาญด้านคอมพิวเตอร์ช่วยสอน ผู้วิจัยได้ปรับปรุงและพัฒนาในทุกขั้นตอนของการทดลองและตรวจสอบบทเรียน จากนั้นจึงนำไปใช้กับนิสิตคณะวิทยาศาสตร์มหาวิทยาลัยบูรพา ชั้นปีที่ 2 ชั้นปีที่ 3 และชั้นปีที่ 4 จำนวน 30 คน ใช้เวลาในการทดลอง 3 สัปดาห์ โดยให้กลุ่มตัวอย่างนำบทเรียนไปติดตั้งเพื่อศึกษาและทำแบบทดสอบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน และประเมินความคิดเห็นของผู้เรียนต่อบทเรียนโดยใช้แบบสอบถามประมาณค่า 5 ระดับ ผลการศึกษา ทำให้ได้บทเรียนคอมพิวเตอร์ช่วยฝึกอบรมระบบในรูปแบบของการจำลองแบบที่นำเสนอด้วยภาพประกอบ อักษร เสียงบรรยาย และภาพกราฟฟิก ผู้เรียนสามารถควบคุมการเรียนตามความสามารถของตนเองได้ตลอดบทเรียน สารมารถเลือกทบทวนเนื้อหาเดิมได้อีกครั้งเมื่อจบแต่ละหน่วยการเรียนย่อย ผู้เรียนสามารถเลือกกิจกรรมการฝึกสร้างภาวะสุญญากาศด้วยตนเองได้ ผลการหาประสิทธิภาพจากการทำแบบทดสอบผลสัมฤทธื์ทางการเรียน พบว่า มีผู้ผ่านการทดสอบตามเกณฑ์ที่กำหนดโดยผู้เชี่ยวชาญทั้งสิ้น28 คนคิดเป็นร้อยละ93.33 นำค่าประสิทธิภาพที่ได้ทำการทดสอบทางสถิติเพื่อเปรียบเทียบกับสัดส่วนของกลุ่มประชากรพบว่าบทเรียนคอมพิวเตอร์ช่วยฝึกอบรมระบบสุญญากาศมีประสิทธิภาพหลังเรียนสูงกว่าร้อยละ 80 ของผู้เรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และผู้เรียนแสดงความคิดเห็นต่อบทเรียนใน 5 ด้าน คือ ด้านเนื้อหา ด้านคุณภาพการสอน ด้านการออกแบบ ด้านเทคนิคของโปรแกรม และด้านคู่มือประกอบบทเรียน อยู่ในเกณฑ์เหมาะสมดี