การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้ สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม เรื่อง จังหวัดปราจีนบุรี สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 โดยมีขั้นตอนการพัฒนาหลักสูตร 5 ขั้นตอน คือ การศึกษาข้อมูลพื้นฐาน การจัดทำสาระของหลักสูตร การประเมินหลักสูตรก่อนนำไปใช้ การทดลองใช้หลักสูตร และการปรับปรุงแก้ไขหลักสูตร โดยสำรวจความต้องการของชุมชนในกลุ่มตัวอย่าง 71 คน กลุ่มทดลองที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ ได้แก่นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 โรงเรี่ยนชุมชนวัดศรีประจันตคาม ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2545จำนวน 52 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนแบบสอบถามเจตคติต่อหลักสูตรสถานศึกษา วิเคราะห์ข้อมูลโดยหาค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐานและการทดสอบค่าที (t-test) ผลการวิจัยพบว่า 1. ผลการพัฒนาหลักสูตร ได้หลักสูตรสถานศึกษาที่อยู่ในระดับดีมาก ประกอบด้วยสาระการเรียนรู้จำนวน 12 สาระ คือประวัติความเป็นมาและความสำคัญของจังหวัดปราจีนบุรี สภาพภูมิศาสตร์ของจังหวัดปราจีนบุรี การปกครองของจังหวัดปราจีนบุรี บริการของรัฐในจังหวัดปราจีนบุรี อาชีพในจังหวัดปราจีนบุรี โบราณสถานและแหล่งท่องเที่ยวของจังหวัดปราจีนบุรี ศาสนาและงานวัฒนธรรมประเพณีของจังหวัดปราจีนบุรี ภาษาถิ่นของจังหวัดปราจีนบุรี บุคคลสำคัญของจังหวัดปราจีนบุรีอาหารพื้นบ้านของจังหวัดปราจีนบุรี ภูมิปัญญาท้องถิ่นของจังหวัดปราจีนบุรี และปัญหาและแนวทางการแก้ไขปัญหาของจังหวัดปราจีนบุรี หลักสูตรมีความสอดคล้องกับความต้องการของชุมชนเหมาะสมกับผู้เรียน และสามารถนำไปใช้ในการจัดการเรียนรู้ในสถานศึกษาได้ 2. ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังการทอลองใช้หลักสูตรสถานศึกษา เรื่อง จังหวัดปราจีนบุรี สูงกว่าก่อนการทดลองใช้หลักสูตรสถานศึกษา อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 3. เจตคติต่อหลักสูตรสถานศึกษา เรื่อง จังหวัด ปราจีนบุรี หลังการทดลองใช้หลักสูตรสถานศึกษาสูงกว่าก่อนการทดลองใช้หลักสูตรสถานศึกษาอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01