งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ ประเมินสถานภาพการใช้เครื่องอบแห้งข้าว เปลือกแบบต่าง ๆ ของโรงสีในประเทศไทย และทดลองศึกษาสมรรถนะระบบอบแห้งข้าวเปลือก ที่ใช้เครื่องอบแห้งแบบฟลูอิไดซ์เบดร่วมกับเครื่องอบแห้งแบบเมล็ดไหลคลุกเคล้า (LSU) สำหรับประเมินสถานภาพการใช้เครื่องอบแห้งข้าวเปลือกโดยการสำรวจและส่งแบบ สอบถามกับผู้ประกอบการโรงสีข้าวที่มีกำลังการผลิตมากกว่า 100 tons/day ใช้วิธี แยกเก็บตัวอย่างโรงสีออกเป็นภาค และแบ่งสัดส่วนการเก็บตัวอย่างโรงสีตามจำนวน โรงสีในภาคนั้น ๆ รวมทั้งสิ้น 50 โรง ใน 36 จังหวัด พบว่า ในภาคตะวันออกเฉียง เหนือเก็บตัวอย่างโรงสี 19 โรง มีโรงสีใช้เครื่องอบแห้ง 52.7% และมีความต้องการ ใช้เครื่องอบแห้งในอนาคต 36.8% ซึ่งส่วนมากเป็นโรงสีขนาดใหญ่ ในภาคกลางเก็บ ตัวอย่างโรงสี 22 โรง มีโรงสีใช้เครื่องอบแห้ง 81.9% มีโรงสีต้องการเครื่องอบแห้ง ในอนาคต 59.1% เนื่องจากต้องการลดความเสี่ยงจากสภาพอากาศและเพิ่มกำลังการผลิต ในภาคเหนือเก็บตัวอย่างโรงสี 9 โรง มีโรงสีใช้เครื่องอบแห้ง 55.5% และมีความต้อง การเครื่องอบแห้งในอนาคต 44.5% ส่วนใหญ่อยู่ในภาคเหนือตอนล่าง เนื่องจากมีความ ต้องการลดความเสี่ยงจากสภาพอากาศเช่นเดียวกับโรงสีในภาคกลาง จากการวิเคราะห์ผลการสำรวจการใช้เครื่องอบแห้งข้าวเปลือกโดยรวมพบว่า เครื่องอบแห้งแบบ LSU มีจำนวนมากที่สุด (65.4%) รองลงมาคือ แบบ Recirculating Batch (20.6%) เครื่องอบแห้งแบบ LSU มีกำลังการผลิตรวมมากที่สุด (79.3%) รอง ลงมาคือ แบบฟลูอิไดซ์เบด (6.8%) เชื้อเพลิงที่ใช้ในการอบแห้งข้าวเปลือกมากที่สุด คือแกลบ โรงสีส่วนใหญ่ใช้เครื่องอบแห้งแบบ LSU อบแห้งข้าวเปลือกที่มีความชื้น ทุกระดับ เครื่องอบแห้งแบบ Recirculating Batch และ Cross Flow ส่วนมากใช้อบ แห้งข้าวเปลือกในช่วงความชื้น 20-30% w.b. และเครื่องอบแห้งแบบฟลูอิไดซ์เบดใช้ ในการอบแห้งข้าวเปลือกที่ความชื้นมากกว่า 20% w.b. เครื่องอบแห้งที่ผู้ประกอบ การโรงสีพอใจในสมรรถนะ โดยรวมจากมากไปน้อย คือเครื่องอบแห้งแบบฟลูอิไดซ์เบด, LSU, Cross Flow และ Recirculating Batch ตามลำดับ การทดสอบสมรรถนะระบบอบแห้งข้าวเปลือก ที่ใช้เครื่องอบแห้งแบบฟลูอิไดซ์เบด และ LSU ร่วมกับเครื่องเป่าลมเย็น โดยศึกษาถึง คุณภาพข้าวเปลือก พลังงานที่ใช้ ในการอบแห้งและค่าใช้จ่ายในการอบแห้ง พบว่า ข้าวเปลือกที่ผ่านการอบแห้งด้วย เครื่องอบแห้งแบบฟลูอิไดซ์เบดมีคุณภาพอยู่ในระดับที่ยอมรับได้ แต่หลังจากนำไป ผ่านเครื่องอบแห้ง LSU พบว่า คุณภาพข้าวเปลือกลดลงมาก พลังงานจำเพาะที่ใช้ใน การอบแห้งแบ่งเป็น พลังงานความร้อนในช่วง 5.22-5.73 MJ/kg-water evap. และ พลังงานไฟฟ้าในช่วง 0.17-0.22 MJ/kg-water evap. ปัจจัยหลักที่มีผลต่อการใช้ พลังงานของระบบคือ ความชื้นเริ่มต้นของข้าวเปลือก ค่าใช้จ่ายในการอบแห้งอยู่ ในช่วง 0.7-0.96 Baht/kg-water evap. ปัจจัยสำคัญที่มีผลต่อค่าใช้จ่ายในการอบ แห้งคือ กำลังการผลิตและ ความชื้นเริ่มต้นของข้าวเปลือก