วิทยานิพนธ์ (อ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2552

ศึกษาถ้อยคำอุปลักษณ์ที่สะท้อนมโนทัศน์เกี่ยวกับชีวิตในหนังสือธรรมะและวิเคราะห์หน้าที่ของมโนอุปลักษณ์เกี่ยวกับชีวิตในหนังสือธรรมะ โดยใช้ข้อมูลจากผลงานหนังสือธรรมะของพระธรรมาจารย์ 6 ท่าน จำนวนทั้งสิ้น 60 เล่ม ผลการศึกษาถ้อยคำอุปลักษณ์เกี่ยวกับชีวิตในหนังสือธรรมะพบว่า สะท้อน มโนอุปลักษณ์ชีวิต 15 มโนอุปลักษณ์ได้แก่ [ชีวิตคือการเดินทาง] [ชีวิตคือการต่อสู้/สงคราม] [ชีวิตคือทรัพยากร] [ชีวิตคือธุรกิจ] [ชีวิตคือภาชนะ/สถานที่ปิดล้อม] [ชีวิตคือสิ่งที่ไม่คงทน] [ชีวิตคือการศึกษา] [ชีวิตคือต้นไม้] [ชีวิตคือละคร] [ชีวิตคือกีฬา] [ชีวิตคือสิ่งปลูกสร้าง] [ชีวิตคือแสงเทียน/แสงตะเกียง] [ชีวิตคือสัตว์ไม่เชื่อง] [ชีวิตคือสิ่งที่มีปริมาณ/ความยาว] และ [ชีวิตคือสิ่งที่ต้องขัดแต่งเพิ่ม] มโนอุปลักษณ์เหล่านี้สะท้อนให้เห็นมุมมองเกี่ยวกับชีวิต ตามแนวทางพระพุทธศาสนาหลายประการคือ ธรรมะเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับชีวิต ทุกชีวิตต้อง เจอปัญหาหรืออุปสรรค อวิชชาทำให้ชีวิตเป็นทุกข์ ชีวิตไม่แน่นอนเกิดการเปลี่ยนแปลงได้ ตลอดเวลา ชีวิตแสนสั้น การเกิด- การตายเป็นสิ่งคู่กันและความตายเกิดได้ทุกขณะ เราควร กำหนดเป้าหมายหรือวางแผนในการดำเนินชีวิต ชีวิตมีค่าจึงควรใช้ชีวิตให้คุ้มค่า เราควรหมั่น ตรวจสอบการใช้ชีวิต เหตุการณ์ในชีวิตล้วนเป็นผลมาจากกรรม ชีวิตเป็นสิ่งที่สามารถพัฒนา ให้ดีขึ้นได้ ผลการวิเคราะห์หน้าที่ของมโนอุปลักษณ์ชีวิตในหนังสือธรรมะพบว่า ทำหน้าที่ 2 ด้านคือ (1) ด้านการถ่ายทอดความคิด ได้แก่ การอธิบายความ การทำให้เกิดมุมมองใหม่และ การให้เหตุผลสนับสนุนให้ผู้อ่านทำหรือไม่ทำพฤติกรรมบางอย่างเช่น ให้ผู้อ่านปลงอนิจจัง ไม่กลัวความตาย ปัญหาและอุปสรรคในชีวิต ให้ผู้อ่านใช้ชีวิตด้วยความไม่ประมาท ให้ผู้อ่าน หมั่นทำความดี ไม่ทำความชั่ว และให้ผู้อ่านพัฒนาตนเอง (2) ด้านการเรียบเรียงความ ได้แก่ การลำดับความในปริจเฉท