วิทยานิพนธ์ (ค.ด.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2553

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนาหลักสูตรรายวิชาการแก้ปัญหาความขัดแย้งตามแนวคิดกรอบอัตลักษณ์เพื่อเสริมสร้างความสามารถในการแก้ปัญหาความขัดแย้งในสังคมอย่างมีวิจารณญาณสำหรับนักศึกษาปริญญาบัณฑิต และ 2) ประเมินคุณภาพของหลักสูตรรายวิชาการแก้ปัญหาความขัดแย้งตามแนวคิดกรอบอัตลักษณ์ที่พัฒนาขึ้น การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงพัฒนา การดำเนินการพัฒนาหลักสูตรรายวิชาประกอบด้วย 3 ขั้นตอน ได้แก่ ขั้นตอนที่ 1 การวิเคราะห์ข้อมูลพื้นฐานเกี่ยวกับความขัดแย้งในสังคมไทย ขั้นตอนที่ 2 การสร้างหลักสูตรรายวิชาและเอกสารประกอบหลักสูตรรายวิชาจากข้อมูลพื้นฐานโดยใช้แนวคิดกรอบอัตลักษณ์ ขั้นตอนที่ 3 การประเมินคุณภาพหลักสูตรรายวิชา แบ่งเป็นการประเมินคุณภาพหลักสูตรรายวิชาโดยผู้ทรงคุณวุฒิ และการประเมินคุณภาพหลักสูตรรายวิชาโดยการนำไปทดลองใช้เป็นเวลา 16 สัปดาห์ กลุ่มเป้าหมายเป็นนิสิตระดับปริญญาบัณฑิต คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร จำนวน 20 คน ที่ลงทะเบียนเรียนรายวิชานี้ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบวัดความสามารถในการแก้ปัญหาความขัดแย้งในสังคมอย่างมีวิจารณญาณ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ความเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการทดสอบค่าที (t-test) ผลการวิจัยพบว่า 1. หลักสูตรรายวิชาการแก้ปัญหาความขัดแย้งตามแนวคิดกรอบอัตลักษณ์มีเนื้อหาแบ่งออกเป็น 6 หน่วยการเรียนรู้ เวลาเรียน 48 ชั่วโมง แบ่งเป็นเรียนเนื้อหา 16 ชั่วโมง และฝึกปฏิบัติ 32 ชั่วโมง หน่วยการเรียนรู้ประกอบด้วยเรื่อง ความขัดแย้ง ความรุนแรง อัตลักษณ์ วาทกรรม การแก้ปัญหาความขัดแย้งตามแนวคิดกรอบอัตลักษณ์ และการฝึกปฏิบัติแก้ปัญหาความขัดแย้งตามแนวคิดกรอบอัตลักษณ์ จัดกิจกรรมการเรียนรู้ตามแนวคิดการจัดการความรู้ และแก้ปัญหาความขัดแย้งตามแนวคิดกรอบอัตลักษณ์ ซึ่งการแก้ปัญหาความขัดแย้งตามแนวคิดกรอบอัตลักษณ์ ประกอบด้วย 6 ขั้น ได้แก่ 1) การระบุประเด็นความขัดแย้ง 2) การวิเคราะห์อัตลักษณ์ของกลุ่มตนเอง 3) การแสดงจุดยืนในประเด็นความขัดแย้ง 4) การวิเคราะห์สาเหตุความขัดแย้ง 5) การเปลี่ยนไปวิเคราะห์อัตลักษณ์ของกลุ่มอื่น และ 6) การสรุปจุดยืนของตนเอง 2. การประเมินคุณภาพหลักสูตรรายวิชาโดยการนำไปทดลองใช้ พบว่า นักศึกษาปริญญาบัณฑิตมีคะแนนความสามารถในการแก้ปัญหาความขัดแย้งในสังคมอย่างมีวิจารณญาณ คิดเป็นร้อยละ 88.33 ซึ่งสูงกว่าเกณฑ์ร้อยละ 60 ที่กำหนดไว้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05