วิทยานิพนธ์ (ค.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2543

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่นงานหัตถกรรมพื้นบ้านการทำเม็ดประเกือมเงินของชุมชนบ้านสดอ จังหวัดสุรินทร์ โดย 1) พัฒนาเนื้อหาภูมิปัญญาท้องถิ่นจากขั้นตอนการทำงานหัตถกรรมพื้นบ้านการทำเม็ดประเกือมเงิน 2) จัดแนวการเรียนการสอนโดยบูรณาการจากการเรียนรู้ของชุมชน กระบวนการพัฒนาหลักสูตรมีขั้นตอนดังนี้ 1) การศึกษาวิจัยข้อมูลภาคสนามเพื่อศึกษาวิถีชีวิตวัฒนธรรมของชาวบ้านและการเข้าไปฝึกทำงานหัตถกรรมพื้นบ้านการทำเม็ดประเกือมเงินของผู้วิจัยเป็นข้อมูลพื้นฐานในการสร้างหลักสูตร 2) การสร้างหลักสูตรท้องถิ่นโดยการนำข้อมูลที่ได้จากการศึกษาวิจัยในขั้นตอนที่ 1 เพิ่มลงในโครงสร้างเนื้อหาหลักสูตรแม่บทพุทธศักราช 2521 (ฉบับปรับปรุง 2533) กลุ่มการงานและพื้นฐานอาชีพ สาขางานเลือก แขนงงานอาชีพ 3) การนำหลักสูตรไปทดลองใช้ ผลการวิจัยพบว่า 1. การศึกษาครั้งนี้แสดงให้เห็นถึงวิถีชีวิตวัฒนธรรมการทำงานอาชีพหัตถกรรมพื้นบ้านการทำเม็ดประเกือบเงินของชุมชนบ้านสดอ ซึ่งจะเน้นการทำเม็ดประเกือมเงินรูปทรงกระบอก กระบวนการทำงานอาชีพจะสัมพันธ์กับความเชื่อ ประเพณีพิธีกรรมพื้นบ้าน ซึ่งสืบทอดกันมาตั้งแต่บรรพบุรุษ ได้แก่ พิธียกครูช่างทำเม็ดประเกือมเงิน และพิธีแซน-สนอป ส่วนขั้นตอนการทำเม็ดประเกือมเงินมีด้งนี้ 1) การเตรียมน้ำประสานเม็ดประเกือมเงิน 2) การเตรียมชันผสม 3) การหลอมและรีดเม็ดเงิน 4) การวัดตัดและม้วนแต่เงิน 5) การเชื่อมประสานหลอดเงิน 6) การตีขึ้นรูปทรงเม็ดประเกือมเงินทรงกระบอก 7) การใส่ห่วงลวดเงินแต่งขอบปากเม็ดประเกือมเงิน 8) การเข้าชันเม็ดประเกือมเงิน 9) การแกะลายเม็ดประเกือมเงิน 10) การเจาะรูและขัดขาวเม็ดประเกือมเงิน 11) การย้อมดำเม็ดประเกือมเงิน 2. ค่าเฉลี่ยของคะแนนจากแบบสอบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนเน้นความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับงานหัตถกรรมพื้นบ้านการทำเม็ดประเกือมเงินและวิถีชีวิตวัฒนธรรมของชุมชน ซึ่งนักเรียนทุกคนมีค่าเฉลี่ยของคะแนนผ่านเกณฑ์การประเมินผลที่กำหนดไว้ คือ ร้อยละ 60 ของคะแนนเต็ม และผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนสูงกว่าเกณฑ์การประเมินอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 3. ค่าเฉลี่ยของคะแนนจากแบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานหัตถกรรมพื้นบ้านการทำเม็ดประเกือมเงินของนักเรียนทุกคนผ่านเกณฑ์การประเมินผลที่กำหนดไว้ คือ ร้อยละ 60 ของคะแนนเต็ม และค่าเฉลี่ยของคะแนนสูงกว่าเกณฑ์การประเมินอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01