วิทยานิพนธ์ (ค.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2553

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับการคิดอภิมานของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น 2) พัฒนาโมเดลเชิงสาเหตุของการคิดอภิมานของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น และ3) ตรวจสอบความสอดคล้องของโมเดลเชิงสาเหตุของปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการคิดอภิมานที่พัฒนาขึ้นกับข้อมูลเชิงประจักษ์ กลุ่มตัวอย่างในการวิจัย คือ นักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้นในโรงเรียนสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน จำนวน 671 คน ซึ่งได้จากการสุ่ม 4 ขั้นตอน เครื่องมือในการวิจัยเป็นแบบสอบถาม และแบบทดสอบวัดความสามารถทางเชาว์ปัญญาของนักเรียน การวิเคราะห์ข้อมูลใช้การวิเคราะห์ค่าสถิติพื้นฐาน การวิเคราะห์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน ด้วยโปรแกรม SPSS การวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน และการวิเคราะห์โมเดลเชิงสาเหตุด้วยโปรแกรมลิสเรล ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้ 1. นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้นมีระดับการคิดอภิมานในภาพรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อจำแนกเป็นรายด้านพบว่า ด้านการตระหนักรู้ การวางแผนและยุทธวิธีทางความคิดอยู่ในระดับมากแต่ด้านการตรวจสอบด้วยตนเองอยู่ในระดับปานกลาง 2. โมเดลเชิงสาเหตุของการคิดอภิมานของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้นมีตัวแปรแผงที่มีอิทธิพลทางตรง 4 ตัว คือปัจจัยด้านการรับรู้ความสามารถของตน ปัจจัยด้านความสามารถทางเชาว์ปัญญา ปัจจัยด้านการอบรมเลี้ยงดูแบบประชาธิปไตย และปัจจัยด้านพฤติกรรมการสอนของครู และมีตัวแปรแฝงที่มีอิทธิพลทางอ้อม 2 ตัวคือปัจจัยด้านพฤติกรรมการสอนของครูและปัจจัยด้านการอบรมเลี้ยงดูแบบประชาธิปไตยโดยส่งผ่านปัจจัยด้านการรับรู้ความสามารถของตนและปัจจัยด้านความสามารถทางเชาว์ปัญญา ตัวแปรชี้วัดในโมเดลมีทั้งหมด 18 ตัว 3. โมเดลเชิงสาเหตุของการคิดอภิมานของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น มีความสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์ (Chi-square) = 25.13 p= 0.999 df = 50 RMR=0.013 GFI= 0.996 AGFI = 0.986) ตัวแปรในโมเดลสามารถอธิบายความแปรปรวน ของการคิดอภิมานของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้นได้ ร้อยละ 66.4