วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2553

เส้นประสาท saphenous(SN) เป็นเส้นประสาทที่เกี่ยวข้องกับการทำหัตถการทางการแพทย์หลายวิธี ดังนั้นความรู้ทางกายวิภาคของเส้นประสาทที่ถูกต้องจะช่วยลดอุบัติการณ์การเกิดการบาดเจ็บต่อ SN ได้ วัตถุประสงค์ของการศึกษาในครั้งนี้เพื่อศึกษาระยะทางระหว่าง SN กับจุดอ้างอิงต่าง ๆ ได้แก่ medial femoral epicondyle(ME), tibial tuberosity(TT),และตาตุ่มใน และศึกษาความสัมพันธ์ระหว่าง SN กับหลอดเลือดดำ great saphenous(GSV) รวมทั้งกำหนดบริเวณที่เสี่ยงอันตรายต่อ SN ในการทำหัถตการที่เกี่ยวข้องกับ GSV โดยใช้อาจารย์ใหญ่ 48 ร่าง (95 ข้าง) ผลการศึกษาพบว่า ระยะระหว่างจุดที่ SN แทงออกมาอยู่เหนือต่อตาตุ่มใน 30.65 ± 2.75 cm (85.0% ± 5.7% ของความยาวขา), ระยะเฉลี่ยที่ลากตั้งฉากจาก ME ไปยัง SN ในแนวดิ่งและแนวนอนเท่ากับ 5.47 ± 1.87 cm (15.1% ± 5.1% ของความยาวขา) และ 1.21 ± 0.70 cm ตามลำดับ และระยะเฉลี่ยระหว่าง SN กับ TT เท่ากับ 7.16 ± 0.70 cm รูปแบบความสัมพันธ์ระหว่าง SN กับ GSV ส่วนใหญ่เป็นแบบ SN อยู่หน้าแล้วเปลี่ยนมาอยู่หลังต่อ GSV (25%) ไม่พบความแตกต่างระหว่างข้างแต่ระหว่างเพศพบว่า มีความแตกต่างของระยะทางระหว่างจุดที่ SN แทงออกมากับตาตุ่มใน และระยะทางในแนวนอนระหว่าง SN กับ TT ระยะทางส่วนใหญ่จะมีค่าแตกต่างจากที่เคยมีการศึกษาในอาจารย์ใหญ่ชาวต่างชาติไม่มากนัก และพบว่ามีรูปแบบความสัมพันธ์ระหว่าง SN กับ GSV ที่หลากหลายมากกว่าที่เคยมีการศึกษาในอดีต บริเวณที่มีความเสี่ยงที่ SN จะได้รับบาดเจ็บไม่สามารถระบุได้แน่ชัดเนื่องจากมีความผันแปรทางกายวิภาคศาสตร์ของ GSV มาก ดังนั้นควรระมัดระวังอย่างมากในการทำหัตถการของ GSV หรือทางด้านในของปลายขา