วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2551

เส้นประสาท lateral femoral cutaneous (LFCN) ออกจากด้านข้างของกล้ามเนื้อ Psoas ทอดข้ามกล้ามเนื้อ iliacus ไปยัง anterior superior iliac spine (ASIS) และลอดใต้ inguinal ligament (IL) ไปทางด้านข้างของต้นขนส่วนบน เนื่องจากเส้นประสาทนี้มีทางเดินชิดกับ ASIS และข้อสะโพก (hip joint) จึงทำให้มีแนวโน้มที่จะเกิดการบาดเจ็บในระหว่างการทำหัตถการต่างๆ ลักษณะทางกายวิภาคของ LFCN มีความแปรผันค่อนข้างมาก ยิ่งไปกว่านั้นข้อมูลเกี่ยวกับแขนงของ LFCN ในแง่ของความแตกต่างระหว่างเพศและข้างซ้าย-ขวา ยังคงมีน้อย การศึกษานี้ได้ทำให้เกิดความชัดเจนในประเด็นดังกล่าว ซึ่งทำการศึกษาทั้งหมด 85 ตัวอย่างจาก 43 ศพทั้ในเพศชายและเพศหญิง โดยการเลาะเนื้อเยื่อบริเวณ inguinal วัดระยะทางจาก LFCN ไปยัง จุดอ้างอิงทางกายวิภาค คือ ASIS, pubic tubercle (PT) และหลอดเลือดแดง femoral (FA) ตามแนวของ IL ส่วนมากพบเส้นประสาทที่เป็น single trunk (มากกว่า 65%) ซึ่งแตกแขนงระดับต่ำกว่า IL โดยพบได้มากถึง 4 แขนงและมีระยะทางเฉลี่ยน้อยกว่า 2 เซนติเมตร ทางด้าน medial ต่อ ASIS นอกจากนี้ยังสามารถพบได้ระยะที่มากที่สุดประมาณ 6 เซนติเมตร ระยะทางของ LFCN ในกรณีของ bifurcation มีความใกล้เคียงเมื่อเทียบกับกรณีของ single trunk ในทางตรงกันข้าม ค่าที่ได้จะมีความแปรผันมากในกรณี 3 แขนงหรือ 4 แขนง (พบรวมกัน 3 ตัวอย่าง) เมื่อพิจารณาถึงความแตกต่างระหว่างเพศและข้างซ้าย-ขวา พบไม่สมมาตรในแง่ของรูปแบบการแตกแขนง 25% จากตัวอย่างทั้งหมด อย่างไรก็ตามความแตกต่างระหว่างเพศหรือข้างในเรื่องระยะทางเล็กน้อย ข้อมูลเหล่านี้น่าจะเป็นประโยชน์ต่อการหลีกเลี่ยงการบาดเจ็บของ LFCN ในการทำหัตถการบริเวณสะโพกหรือต้นขา นอกจากนี้ยังช่วยเพิ่มความสำเร็จในการฉีดยาชาที่ LFCN อีกด้วย