วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2554

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยทางด้านสังคมและสิ่งแวดล้อมที่ส่งผลต่อการจัดการดูแลตนเองของผู้ป่วยเบาหวาน ชนิดที่ 2 ในโรงพยาบาลของรัฐ และศูนย์บริการสาธารณสุขในกรุงเทพมหานคร จำนวน 500 คน โดยใช้วิธีการสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ ใช้แบบสอบถาม ประกอบด้วย ข้อมูลทั่วไป แบบวัดปัจจัยทางด้านสังคมและสิ่งแวดล้อม และแบบวัดพฤติกรรมการดูแลตนเอง ผลการวิจัยพบว่า ปัจจัยทางด้านสังคม และสิ่งแวดล้อมที่ผู้ป่วยเบาหวานได้รับการสนับสนุนมากที่สุด คือ บุคลากรผู้ให้บริการทางด้านการแพทย์ ขณะที่องค์กรชุมชนได้รับการสนับสนุนน้อยที่สุด ส่วนใหญ่มีพฤติกรรมการจัดการดูแลตนเองในภาพรวมอยู่ในระดับปานกลางถึงดี ปัจจัยเกื้อหนุนภาพรวมการจัดการดูแลตนเอง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ คือ การได้รับความสนับสนุนจากตัวผู้ป่วย (adjusted OR = 3.18, 95% CI = 1.86 - 5.44) ขณะที่การขาดความสนับสนุนจากองค์กรในชุมชน เป็นปัจจัยที่เป็นอุปสรรค (adjusted OR = 0.38, 95% CI = 0.20 – 0.71) ดังนั้น เพื่อให้ผู้ป่วยเบาหวานมีการจัดการดูแลตนเองดีขึ้น จึงควรมีนโยบายการบูรณาการทุกปัจจัย โดยโปรแกรมส่งเสริมสุขภาพ หรือจัดกิจกรรมออกกำลังกาย และรับประทานอาหารเพื่อสุขภาพร่วมกันในชุมชน โดยมีผู้ป่วย สมาชิกในครอบครัว เพื่อน เพื่อนบ้าน และเพื่อนร่วมงานในสถานที่ทำงานเข้าร่วมกิจกรรม และมีทีมบุคลากรผู้ให้บริการทางการแพทย์ เป็นผู้ให้คำปรึกษา และสนับสนุนการจัดกิจกรรม