วิทยานิพนธ์ (สถ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2554

ในงานก่อสร้างไม่ว่าจะเป็นโครงการเล็กหรือใหญ่ ต่างก็ต้องใช้ทรัพยากรในงานก่อสร้างที่เหมือนกัน ซึ่งวัสดุก่อสร้างนั้นถือได้ว่าเป็นทรัพยากรที่สำคัญลำดับต้นๆของโครงการ ดังนั้น การจัดหา จัดซื้อ และ การใช้วัสดุก่อสร้าง ควรต้องมีการวางแผนให้สอดคล้องกับการดำเนินโครงการ เพื่อความคล่องตัวในการทำงาน และสำเร็จตามแผนงานที่วางเอาไว้ การศึกษากระบวนการจัดการวัสดุก่อสร้างของบริษัทรับสร้างบ้าน มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากระบวนการ จัดหา จัดซื้อ และ ขนส่งวัสดุก่อสร้างให้มีความสัมพันธ์กับแผนงาน ,การจัดเก็บ และ การควบคุมการใช้วัสดุก่อสร้างให้มีประสิทธิภาพ รวมไปถึง การกำจัดเศษวัสดุก่อสร้างที่เหลือใช้ หรือ สามารถนำกลับมาใช้ใหม่ได้ โดยอาศัยข้อมูลจากการสัมภาษณ์กลุ่มตัวอย่าง ที่เป็นสมาชิกสามัญ ของสมาคมธุรกิจรับสร้างจำนวน 15 องค์กร ด้วยการสุ่มตัวอย่างแบบเฉพาะเจาะจง และ ข้อมูลจาก เอกสาร ที่เกี่ยวข้อง ซึ่งเป็นข้อมูลที่รวบรวมแนวความคิด หลักการ วิธีการต่างๆ ที่เกี่ยวกับการบริหารจัดการวัสดุก่อสร้าง มาทำการวิเคราะห์ร่วมกันเพื่อให้ทราบถึงกระบวนการจัดการวัสดุก่อสร้างที่เหมาะสำหรับบริษัทรับสร้างบ้าน เพื่อให้การดำเนินงานให้มีประสิทธิภาพสูงสุด ผลจากการศึกษาพบว่า กระบวนการจัดการวัสดุก่อสร้างของบริษัทรับสร้างบ้าน ขึ้นอยู่กับรูปแบบการดำเนินโครงการ 2 ด้าน ได้แก่ 1.รูปแบบ และ วิธีการก่อสร้าง โดยแบ่งออกได้ 2 วิธี คือ ระบบหล่อในที่ และ ระบบโครงสร้างสำเร็จรูป ซึ่งการดำเนินการทั้งสองวิธีนั้น จะแตกต่างกันในกระบวนการจัดการวัสดุก่อสร้างช่วงงานโครงสร้าง เนื่องจากการจัดเตรียมวัสดุก่อสร้างในระบบหล่อในที่ จะมีภาระงานที่ยุ่งยากมากกว่า เช่น เหล็ก ไม้แบบ ปูน ทราย หิน ฯลฯ จะต้องมีการคิดปริมาณวัสดุก่อนสั่งซื้อ จัดเตรียมพื้นที่หน้างานเพื่อจัดเก็บวัสดุ จะต้องควบคุมการใช้ให้มีประสิทธิภาพมากที่สุด เป็นต้น ส่วนการก่อสร้างในระบบโครงสร้างสำเร็จรูปนั้น ชิ้นส่วนโครงสร้างต่างๆจะผลิตในโรงงานแล้วขนเข้าติดตั้งภายในหน่วยงาน จึงมีขั้นตอนการจัดการที่ง่าย และ รวดเร็วกว่า 2.การกำหนดบุคลากรในการดำเนินการก่อสร้าง โดยแบ่งออกได้ 2 รูปแบบได้แก่ ดำเนินการก่อสร้างโดยบุคลากรขององค์กร และ ดำเนินการก่อสร้างโดยผู้รับเหมาช่วงประเภทที่ 1 (จัดหาวัสดุเอง) หรือ ประเภทที่ 2 (องค์กรจัดหาวัสดุให้) ซึ่งการดำเนินการโดยบุคลากรขององค์กรนั้น องค์กรจะต้องบริหารจัดการวัสดุก่อสร้างตั้งแต่ต้นจนจบโครงการ จำเป็นต้องมีบุคลากรที่มีความรู้ความเชี่ยวชาญ ควบคุมการใช้วัสดุก่อสร้างอย่างมีประสิทธิภาพ ส่วนการดำเนินการก่อสร้างโดยผู้รับเหมาช่วงนั้น ภาระการควบคุมการใช้วัสดุก่อสร้างให้มีประสิทธิภาพ จะเป็นหน้าที่ของผู้รับเหมาช่วงทั้งหมด จากข้อมูลข้างต้นพบว่า กลุ่มตัวอย่างมีกระบวนการจัดการวัสดุก่อสร้างที่แตกต่างกัน ขึ้นอยู่กับสถานการณ์ และ ข้อจำกัดขององค์กร ว่าจะเลือกดำเนินโครงการด้วยรูปแบบใด เพื่อให้เกิดผลดีต่อองค์กรมากที่สุด โดยแบ่งออกได้ 4 กลุ่มดังนี้ กลุ่มที่ 1 กลุ่มองค์กรธุรกิจรับสร้างบ้านที่มีวิธีการก่อสร้างเป็นระบบ หล่อในที่ พร้อมทั้งใช้ บุคลากรในองค์กรดำเนินการก่อสร้าง ทั้งช่วงงานโครงสร้าง และ สถาปัตยกรรม กลุ่มที่ 2 กลุ่มองค์กรธุรกิจรับสร้างบ้านที่มีวิธีการก่อสร้างเป็นระบบ หล่อในที่ พร้อมทั้งใช้ ผู้รับเหมาช่วงประเภทที่ 1 (จัดหาวัสดุเอง) หรือ ประเภทที่ 2 (องค์กรจัดหาวัสดุให้) ดำเนินการก่อสร้าง ทั้งช่วงงานโครงสร้าง และ สถาปัตยกรรม กลุ่มที่ 3 กลุ่มองค์กรธุรกิจรับสร้างบ้านที่มีวิธีการก่อสร้างเป็นระบบ หล่อในที่ พร้อมทั้งใช้ ผู้รับเหมาช่วง ประเภทที่ 2 (องค์กรจัดหาวัสดุให้) เท่านั้น ดำเนินการก่อสร้าง ทั้งช่วงงานโครงสร้าง และ สถาปัตยกรรม กลุ่มที่ 4 กลุ่มองค์กรธุรกิจรับสร้างบ้านที่มีวิธีการก่อสร้างเป็นระบบ โครงสร้างสำเร็จรูป พร้อมทั้งใช้ บุคลากรในองค์กร เฉพาะในช่วงงานโครงสร้าง ร่วมกับ ผู้รับเหมาช่วงประเภทที่ 1 (จัดหาวัสดุเอง) หรือ ประเภทที่ 2 (องค์กรจัดหาวัสดุให้) ดำเนินการก่อสร้าง เฉพาะในช่วงงานสถาปัตยกรรม