วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2554

โรคท่อน้ำดีตีบตันเป็นการตีบตันของบริเวณท่อทางเดินน้ำดีที่เกิดการอักเสบ ซึ่งจะส่งผลทำให้เกิดการคั่งของน้ำดีสะสมในตับและเป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดพังผืดสะสมในตับ ลักษณะอาการดังกล่าวอาจะนำไปสู่ภาวะตับแข็งได้ในที่สุด สำหรับโปรตีน adiponectin ซึ่งเป็นฮอร์โมนที่หลั่งมาจากเนื้อเยื่อไขมัน มีบทบาทเกี่ยวข้องกับการอักเสบที่เกิดขึ้นในร่างกาย และการเกิดพังผืดสะสมในตับ ลักษณะดังกล่าวทำให้โปรตีน adiponectin อาจมีความสัมพันธ์กับการเกิดพยาธิสภาพของโรคท่อน้ำดีตีบตัน ในการศึกษาครั้งนี้จึงได้ทำการวิเคราะห์ลักษณะทางพันธุกรรมของยีน adiponectin ที่ตำแหน่ง +45T/G บริเวณ exon 2 และที่ตำแหน่ง +276G/T บริเวณ intron 2 ด้วยวิธี PCR-RFLP และทำการตรวจวัดระดับโปรตีน adiponectin ด้วยวิธี ELISA ในกลุ่มผู้ป่วยโรคท่อน้ำดีตีบตันจำนวน 106 ราย และกลุ่มควบคุมผู้ที่ไม่ได้ป่วยเป็นโรคท่อน้ำดีตีบตันจำนวน 107 ราย (สำหรับวิเคราะห์ลักษณะทางพันธุกรรม) และ 40 ราย (สำหรับวิเคราะห์ระดับโปรตีน) ผลการศึกษาพบว่าลักษณะจีโนไทป์ GG และอัลลีล G ที่ตำแหน่ง +276G/T มีความสัมพันธ์กับการเกิดโรคท่อน้ำดีตีบตันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (GG; P = 0.009, G; P = 0.004) และผลการวิเคราะห์ระดับโปรตีน adiponectin พบว่าในกลุ่มผู้ป่วยมีระดับโปรตีน adiponectin สูงกว่าในกลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (172.75 ± 90.85 ng/ml กับ 93.91± 53.35 ng/ml, P < 0.001) นอกจากนี้ยังพบว่าผู้ป่วยที่มีลักษณะจีโนไทป์ GG ที่ตำแหน่ง +276G/T มีระดับโปรตีน adiponectin สูงกว่าผู้ป่วยที่มีลักษณะจีโนไทป์ GT และ TT อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (GG; 197.9 ± 86.5 ng/ml, GT; 122.14 ± 78.45 ng/ml, TT; 118.75 ± 84.47 ng/ml, P < 0.001) ดังนั้นผลการศึกษาลักษณะทางพันธุกรรมของยีน adiponectin และการวิเคราะห์ระดับโปรตีนอาจมีความสัมพันธ์กับการเกิดพยาธิสภาพของโรคท่อน้ำดีตีบตัน ซึ่งอาจจะนำข้อมูลมาใช้ในการประกอบการอธิบายสาเหตุของการเกิดโรคท่อน้ำดีตีบตันร่วมกับการศึกษาปัจจัยในด้านอื่นๆ