ชุมชนสุโขทัยซอย 9 ตั้งอยู่บนที่ดินของสำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ในเขตดุสิต กรุงเทพมหานคร สำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์มีนโยบายที่จะพัฒนาที่อยู่อาศัยและชุมชนผ่านกระบวนการมีส่วนร่วมจากผู้อยู่อาศัยในชุมชน และคัดเลือกเป็นชุมชนนำร่อง เนื่องจากทำเลที่ตั้งที่ใกล้กับพระราชวังสวนจิตรลดา ประกอบกับสภาพมีที่อยู่อาศัยในชุมชนมีความแออัดและเสื่อมโทรม จึงมีความสำคัญที่ต้องศึกษา โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพแวดล้อมทางกายภาพและปัญหาที่อยู่อาศัยและชุมชน ศึกษานโยบาย ระเบียบข้อบังคับ การจัดองค์กรของสำนักงานทรัพย์สินฯ และหน่วยงานต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง วิเคราะห์ลักษณะทางสังคม เศรษฐกิจ ความสามารถ ศักยภาพ และความคิดเห็นของผู้อยู่อาศัยและเสนอแนะแนวทางการพัฒนาที่เหมาะสมสำหรับชุมชนสุโขทัยซอย 9 โดยวิธีการศึกษา ได้ใช้เครื่องมือในการวิจัยที่หลากหลาย ได้แก่ การศึกษาจากเอกสารและการศึกษาภาคสนาม ด้วยการสังเกต การสัมภาษณ์ และการทำกิจกรรมผ่านกระบวนการมีส่วนร่วม จากการศึกษาพบว่า 1) สำนักงานทรัพย์สินฯ มีนโยบายการพัฒนาชุมชน ผ่านกระบวนการมีส่วนร่วม แต่มีข้อจำกัดด้านกฎหมายในการก่อสร้าง บ้านในพื้นที่ โดยสร้างได้เฉพาะบ้านเดี่ยวที่มีความสูงไม่เกิน12 เมตร 2)ในด้านเศรษฐกิจผู้อยู่อาศัยในชุมชนสุโขทัยซอย 9 ส่วนใหญ่จะมีรายได้ระดับปานกลางมีอาชีพค้าขายและรับจ้างทั่วไป รายได้ต่อครัวเรือนเพียงพอต่อการดำรงชีวิต ไม่มีหนี้สิน 3)ในด้านความสัมพันธ์ภายในชุมชน เนื่องจากอยู่อาศัยมานานกว่า 30 ปี ผู้อยู่อาศัยจะรู้จักกันเกือบทุกครอบครัวมีความสัมพันธ์ที่ดีต่อกัน มีการรวมตัวกันในการจัดกิจกรรมในวันสำคัญต่าง ๆ และแก้ไขปัญหาของชุมชน 4)ในด้านกายภาพ พบว่า ลักษณะที่อยู่อาศัยส่วนใหญ่เป็นบ้านครึ่งตึกครึ่งไม้ 2 ชั้นและบ้านไม้ 2 ชั้น ส่วนใหญ่ใช้ประโยชน์เพื่อการอยู่อาศัย 5) ปัญหาที่อยู่อาศัยพบว่า สภาพวัสดุของตัวบ้านชำรุดทรุดโทรมขาด อีกทั้งสภาพที่อยู่อาศัยมีความหนาแน่นมากจนเกิดปัญหาความแออัดและเสี่ยงต่อการเกิดเพลิงไหม้ถนนภายในชุมชนคับแคบมีสภาพชำรุด และมีการวางสิ่งของรุกล้ำถนนจึงทำให้ไม่สะดวกต่อการสัญจร และขาดพื้นที่ส่วนกลางสำหรับทำกิจกรรมร่วมกัน จากการเสนอทางเลือกในการพัฒนาที่อยู่อาศัยให้ผู้มีประสบการณ์และผู้อยู่อาศัยพิจารณา สามารถวิเคราะห์แนวทางการพัฒนาชุมชนได้ 3 แนวทาง คือ แนวทางที่ 1 การปรับปรุงที่อยู่อาศัยในที่ดินเดิมโดยการเปลี่ยนวัสดุบางส่วนที่ชำรุดและทรุดโทรม จากนั้นจะทำการทาสีบ้านใหม่ โดยจะใช้งบประมาณของตนเองและต้องการให้ภาครัฐสนับสนุนวัสดุและอุปกรณ์บางส่วน แนวทางที่ 2 การจัดผังชุมชนใหม่ โดยเริ่มจากการจัดทำผังชุมชนและทำการปรับปรุงสภาพถนนบางส่วนที่ชำรุดและมีการขยายถนนเพิ่มบางส่วนที่เป็นปัญหาในการสัญจรภายในชุมชนโดยจะทำประชาพิจารณ์ทั้งชุมชนก่อนแล้วจึงค่อยของบประมาณจากหน่วยงานราชการ แนวทางที่ 3 การประสานประโยชน์ในที่ดิน ให้หน่วยงานเจ้าของที่ดินเจรจาและจัดหาพื้นที่ที่ผู้เช่าตรงไม่ได้ใช้ประโยชน์ เพื่อนำมาใช้ประโยชน์เป็นพื้นที่ส่วนกลาง ข้อเสนอแนะที่ได้จากผลการศึกษา เนื่องจากชุมชนสุโขทัยซอย 9 เป็นชุมชนที่มีลักษณะพิเศษและอยู่ใกล้กับเขตพระราชฐาน คือ พระราชวังสวนจิตรลดา จึงเห็นควรจัดทำโครงการพัฒนาที่อยู่อาศัยและชุมชนให้เป็นต้นแบบของการพัฒนาที่อยู่อาศัยในชุมชนบนที่ดินของสำนักงานทรัพย์สินฯ เพื่อการเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว โดย ในระยะสั้น เสนอให้ 1) สำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ใช้ผลการศึกษานี้ เป็นข้อมูลเพื่อการวางแผนและพิจารณาดำเนินการในขั้นตอนต่อไป 2) มีการระดมความคิดเห็นร่วมกันระหว่างผู้ที่เกี่ยวข้องเพื่อทำการวิเคราะห์ข้อดี-ข้อเสีย จุดแข็ง-จุดอ่อนของแต่ละทางเลือกและโอกาสในการพัฒนาที่เหมาะสมให้ละเอียดยิ่งขึ้น 3) ดำเนินการการพัฒนาโดยกระบวนการมีส่วนร่วมแบบค่อยเป็นค่อยไป และมีการดำเนินงานอย่างต่อเนื่อง ในระยะยาว สำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ควรพิจารณาพื้นที่ต่อเนื่องกับชุมชนสุโขทัยซอย 9 ในลักษณะทั้งบล็อกโดยเฉพาะที่เป็นพื้นที่ของสำนักงานทรัพย์สินฯ เพื่อให้เกิดการพัฒนาแบบบูรณาการ ในพื้นที่ใกล้กับพระราชวังสวนจิตรลดาต่อไป