วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2553

งานวิจัยนี้ศึกษาผลกระทบคุณภาพอากาศจากการปรับปรุงคุณภาพพลอยคอรันดัมด้วยความร้อน ในจังหวัดจันทบุรี การศึกษาแบ่งเป็น 4 ส่วน ได้แก่ 1) ศึกษาความเข้มข้นของเบริลเลียมในฝุ่นละอองจากการเผาพลอย 2) ความเข้มข้นของตะกั่วและเบริลเลียมในฝุ่นละอองที่ตกค้างจากเตาเผาพลอย 3) ความเข้มข้นของเบริลเลียมภายในบ้านที่ติดตั้งเตาเผาพลอย และ 4) ความเข้มข้นของเบริลเลียมและตะกั่วในฝุ่นละอองในบรรยากาศรอบพื้นที่ที่มีการปรับปรุงคุณภาพพลอย ผลการศึกษาความเข้มข้นเฉลี่ยของเบริลเลียมในฝุ่นละอองช่วงที่เผาพลอยในบ้านหลังที่ 1 และ 2 มีค่าเท่ากับ 0.268 และ 0.028 มคก./ลบ.ม. ทั้งนี้บ้านหลังที่ 2 มีระบบระบายอากาศที่ดีกว่าหลังที่ 1จึงมีผลให้ความเข้มข้นต่ำกว่าในบ้านหลังที่ 1 ส่วนฝุ่นที่ตกค้างจากเตาเผาพลอย วิเคราะห์ด้วยเครื่อง EPMA พบธาตุองค์ประกอบ ได้แก่ Al, Si, Mo, Ca, Mg, Fe, Be และ Pb นำฝุ่นมาย่อยด้วยวิธี 3050B และวิเคราะห์ด้วย ICP-MS พบว่า ฝุ่นบริเวณนอกเตามีค่าความเข้มข้นของ Be, Pb และ Mo สูงสุด สำหรับเตาเผาพลอยที่เติมสารเบริลเลียมพบความเข้มข้นของ Mo และ Pb มีค่าระหว่าง 40,900-41,030 และ 1,966-3,011 มก./กก. ในขณะที่เตาเผาพลอยที่เติมสารตะกั่วพบความเข้มข้นของ Pb มีค่าระหว่าง 12,160-12,870 มก./กก. โดย Mo และ Pb มีค่าเกินมาตรฐาน สิ่งปฏิกูลหรือวัสดุที่ไม่ใช้แล้ว สำหรับความเข้มข้นของเบริลเลียมภายในบ้าน พบว่า บ้านหลังที่ 2 ซึ่งมีระบบระบายอากาศที่ดีกว่า พบความเข้มข้นของเบริลเลียมแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญในช่วงที่มีและไม่มีการเผาพลอยเฉพาะที่ห้องนั่งเล่น ในขณะที่บ้านหลังที่ 1 พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทั้งห้องนอนและห้องนั่งเล่น ในส่วนการวิเคราะห์ฝุ่นละอองรอบพื้นที่ที่มีการปรับปรุงคุณภาพพลอยทั้ง 5 จุด พบว่า ความเข้มข้นของเบริลเลียมมีค่าต่ำกว่าค่าจำกัดการวิเคราะห์ ในช่วงทั้งสองช่วงมรสุมพบความเข้มข้นของตะกั่วในฝุ่นละอองรวม (0.525-3.923 มคก./ลบ.ม.) สูงกว่าในฝุ่นละอองขนาดไม่เกิน 10 ไมครอน (0.004-0.168 มคก./ลบ.ม.) สำหรับค่ามาตรฐานของตะกั่วในบรรยากาศมีค่าไม่เกิน 1.5 มคก./ลบ.ม.ในเวลา 1 เดือน จากการตรวจวัดชี้ให้เห็นว่า การเผาพลอยไม่ส่งผลกระทบต่อความเข้มข้นของเบริลเลียม ความเข้มข้นตะกั่วในบรรยากาศอาจมีสาเหตุมาได้จากปัจจัยอื่นที่นอกจากการเผาพลอย เช่น คุณลักษณะของดินในบริเวณจุดเก็บตัวอย่าง