วิทยานิพนธ์ (น.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2554

ระบบราคาน้ำมันเชื้อเพลิงแบบลอยตัวเป็นระบบที่ให้ผู้ประกอบการได้เข้ามามีบทบาทในการกำหนดราคาน้ำมันเชื้อเพลิงและมีการแข่งขันทางการค้าในธุรกิจน้ำมันเชื้อเพลิงมากขึ้น รัฐบาลได้ลดบทบาทจากการกำหนดและควบคุมราคาน้ำมันเชื้อเพลิงภายในประเทศเป็นเพียงการกำกับดูแล ไม่มีอำนาจหน้าที่ในการควบคุมตรวจสอบราคาโดยตรง และไม่มีมาตรการทางกฎหมายกำกับดูแลเป็นการเฉพาะ ระดับราคาน้ำมันเชื้อเพลิงที่มีการปรับตัวสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ทำให้รัฐบาลต้องเข้าแทรกแซงราคาในการรักษาระดับราคาน้ำมัน เพื่อบรรเทาภาระราคาน้ำมันแพงให้แก่ประชาชน ประกอบกับการสนับสนุนพลังงานทดแทนและลดการใช้น้ำมันบางประเภท ด้วยวิธีการปรับอัตราโครงสร้างราคาน้ำมันเชื้อเพลิงตามมติและนโยบายต่างๆ ทำให้ราคาน้ำมันเชื้อเพลิงถูกบิดเบือนและไม่อาจสะท้อนต้นทุนที่แท้จริงได้ ซึ่งการดำเนินการตามมติและนโยบายต่างๆส่งผลให้เกิดการใช้พลังงานอย่างไม่มีประสิทธิภาพและเป็นการเอื้อประโยชน์ต่อกลุ่มผู้ค้าบางรายมากกว่าประโยชน์ที่ประชาชนพึงได้รับ บทกฎหมายควบคุมดูแลการจำหน่ายและผู้ประกอบการได้บัญญัติเป็นการทั่วไป จึงไม่อาจควบคุมดูแลพฤติกรรมการกระทำผิดที่เกิดขึ้นในระบบการซื้อขายน้ำมันเชื้อเพลิงระดับค้าปลีกได้ ทำให้ประชาชนถูกเอาเปรียบและไม่ได้รับการเยียวยาในความเสียหายที่เกิดขึ้น วัตถุประสงค์และเจตนารมณ์ของรัฐบาลในการบรรเทาภาระราคาน้ำมันแพงเพื่อให้ประชาชนได้ใช้น้ำมันเชื้อเพลิงในราคาที่เป็นธรรมนั้นจึงไม่อาจบรรลุผลได้ จึงควรมีมาตรการทางกฎหมายในการกำหนดราคาน้ำมันเชื้อเพลิงโดยการกำกับดูแลและตรวจสอบการกำหนดอัตราโครงสร้างราคาน้ำมันเชื้อเพลิงให้มีความเหมาะสม ประกอบกับการแก้ไขเพิ่มเติมบทบัญญัติว่าด้วยการค้าน้ำมันเชื้อเพลิง ให้ครอบคลุมถึงการกระทำผิดที่เกิดขึ้นในปัจจุบันและการควบคุมดูแลมิให้เกิดการเอาเปรียบระหว่างผู้ประกอบการกับผู้บริโภคและผู้ประกอบการด้วยกันเอง อันจะเป็นแนวทางในการรักษาสิทธิประโยชน์ของประชาชนและเป็นการกำกับดูแลราคาน้ำมันเชื้อเพลิงให้มีความเหมาะสมกับสถานการณ์