วิทยานิพนธ์ (ค.ม.) -- จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2551

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) วิเคราะห์และเปรียบเทียบปัญหาการปรับตัวทางสังคมของนักเรียนมัธยมศึกษาปีที่ 1 ในโรงเรียนประจำชายล้วน โรงเรียนประจำหญิงล้วน และโรงเรียนประจำสหศึกษา (2) เพื่อวิเคราะห์ปัจจัยที่ส่งผลต่อปัญหาการปรับตัวทางสังคมของนักเรียนมัธยมศึกษาปีที่ 1 ในโรงเรียนประจำ และ (3) เพื่อเสนอแนวทางการแก้ปัญหาการปรับตัวทางสังคมของนักเรียนมัธยมศึกษาปีที่ 1 ในโรงเรียนประจำ โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพด้วยการศึกษาเปรียบเทียบข้ามกรณี การเก็บรวบรวมข้อมูลใช้ วิธีการสังเกตแบบไม่มีส่วนร่วม การสัมภาษณ์แบบไม่เป็นทางการ การสัมภาษณ์แบบเจาะลึก การสนทนากลุ่ม และการวิเคราะห์ข้อมูลจากเอกสาร วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา การจำแนกประเภทข้อมูล การสร้างข้อสรุปแบบอุปนัย และการวิเคราะห์ข้ามกรณี ผลการวิจัยพบว่า 1. ปัญหาการปรับตัวทางสังคมของนักเรียนมัธยมศึกษาปีที่ 1 ในโรงเรียนประจำ 3 แบบ ได้แก่ 1) ปัญหาการปรับตัวทางสังคมด้านมาตรฐานทางสังคม ซึ่งแบ่งเป็น (1.1) ปัญหาเรื่องระเบียบกฎเกณฑ์ของโรงเรียนและหอพัก (1.2) ปัญหาการปรับตัวด้านมารยาททางสังคม 2) ปัญหาการปรับตัวทางสังคมด้านทักษะทางสังคม 3) ปัญหาการปรับตัวทางสังคมด้านแนวโน้มพฤติกรรมที่เป็นปฏิปักษ์ต่อสังคม และ 4) ปัญหาการปรับตัวทางสังคมด้านแนวโน้มการเปลี่ยนแปลงทางสังคม 2. ผลการเปรียบเทียบปัญหาการปรับตัวทางสังคมของนักเรียนมัธยมศึกษาปีที่ 1 ในโรงเรียนประจำ 3 แบบ มีดังนี้ 1) ปัญหาการปรับตัวทางสังคมด้านมาตรฐานทางสังคม (1.1) ปัญหาการปรับตัวทางสังคมด้านมาตรฐานทางสังคมเกี่ยวกับปัญหาเรื่องกฎระเบียบโรงเรียนและของหอพักของนักเรียนในโรงเรียนประจำทั้ง 3 แบบ มีความแตกต่างกัน คือ นักเรียนประจำโรงเรียนชายล้วนมีปัญหา โดยเฉพาะปัญหาความเครียด กดดันต่อการปรับตัวในการอยู่หอพัก นักเรียนประจำในโรงเรียนหญิงล้วนไม่มีปัญหา ส่วนนักเรียนประจำโรงเรียนประจำสหศึกษามีปัญหา โดยเฉพาะปัญหาการปรับตัวต่อการอยู่ในระบบโรงเรียนประจำที่ต้องช่วยเหลือตัวเอง และรับผิดชอบตัวเอง (1.2) ปัญหาการปรับตัวทางสังคมด้านมาตรฐานทางสังคมเกี่ยวกับปัญหาการปรับตัวด้านมารยาททางสังคมของนักเรียนในโรงเรียนประจำทั้ง 3 แบบ ไม่มีความแตกต่างกัน คือ แสดงพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสมในชั้นเรียน 2) ปัญหาการปรับตัวทางสังคมด้านทักษะสังคมของนักเรียนในโรงเรียนประจำทั้ง 3 แบบ ไม่มีความแตกต่างกัน คือ ปัญหาในการปรับตัวเข้ากับรุ่นพี่และความสัมพันธ์กับรุ่นพี่ 3) ปัญหาการปรับตัวทางสังคมด้านแนวโน้มพฤติกรรมที่เป็นปฏิปักษ์ต่อสังคม ของนักเรียนในโรงเรียนประจำทั้ง 3 แบบ มีความแตกต่างกัน คือ นักเรียนประจำโรงเรียนชายล้วนมีปัญหาการข่มขู่เรียกค่าคุ้มครองจากเพื่อน นักเรียนประจำในโรงเรียนหญิงล้วนไม่มีปัญหา ส่วนนักเรียนโรงเรียนประจำสหศึกษามีปัญหาการชกต่อยกัน ลักขโมย และทำร้ายตัวเอง 4) ปัญหาการปรับตัวทางสังคมด้านแนวโน้มการเปลี่ยนแปลงทางสังคมของนักเรียนในโรงเรียนประจำทั้ง 3 แบบ ไม่มีความแตกต่างกัน คือ ไม่มีปัญหาการปรับตัวให้ทันต่อการเปลี่ยนแปลงทางสังคม 3. ปัจจัยที่ส่งผลต่อปัญหาการปรับตัวทางสังคมของนักเรียนประจำระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ได้แก่ สภาพแวดล้อมทางสังคมในโรงเรียนและสภาพแวดล้อมทางจิตใจของนักเรียน 4. แนวทางการแก้ปัญหาการปรับตัวทางสังคมของนักเรียนประจำระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ได้แก่ การแก้ไขระบบการปกครองนักเรียนและระบบการดูแลนักเรียนในหอพัก และการแก้ไขคัดเลือกนักเรียนเข้ามาอยู่ประจำในโรงเรียน