Thesis (M.Sc.)--Chulalongkorn University, 2004

Human immunodeficiency virus type1 (HIV-1)-specific cytotoxic T lymphocyte (CTL) พบว่ามีบทบาทสำคัญในการควบคุมการติดเชื้อไวรัส HIV การวิจัยนี้จึงทำการศึกษาการตอบสนองของ CTL ที่จำเพาะกับ HLA-A11 ซึ่งเป็น HLA class I allele ที่พบมากที่สุดจากประชากรของประเทศ และหาความสัมพันธ์ระหว่างการตอบสนองของ CTL ดังกล่าวและปริมาณไวรัส นอกจากนี้ยังการศึกษาลำดับ amino acid ในผู้ติดเชื้อที่ไม่มีการตอบสนอง หรือมีการผันแปรของการตอบสนองต่อ immunodominant epitope เพื่อศึกษากลไล escape mutation ของเชื้อ HIV การวิจัยนี้ทำการทดสอบ HLA-A11-restricted eptitope เป็นจำนวนทั้งสิ้น 17 ชิ้น ในผู้ติดเชื้อ HIV-1 ที่มี HLA-A11 จำนวน 18 คน โดยวิธี ELISpot assay จากการวิจัยพบว่า โปรตีน Nef (QVPLRPMTYK และ GAFDLSFFLK peptide) เป็นโปรตีนที่กระตุ้น T cell ได้ดีที่สุด (18/18) รองลงมาได้แก่ โปรตีน Pol (16/18) Env (6/18) และ Gag (4/18) ตามลำดับ และไม่พบว่ามีความสัมพันธ์ระหว่างการตอบสนองของ CTL กับปริมาณไวรัสในผู้ป่วยส่วนใหญ่ ส่วนการศึกษาลำดับของ amino acid ในผู้ติดเชื้อที่มีความผิดปกติของการตอบสนองต่อ immunodominant Nef epitope พบว่ามีกลไกการเกิด mutation ในบริเวณ epitope หรือในส่วน flanking region แสดงว่าการกลายพันธุ์ดังกล่าวอาจเป็นสาเหตุสำคัญของการไม่ตอบสนองต่อ epitopes เหล่านี้ ผลจากการศึกษานี้ยืนยันว่า Nef เป็น immunodominant protein และเหมาะสมที่จะเป็นส่วนประกอบที่สำคัญในการพัฒนาวัคซีนสำหรับทดสอบในประเทศไทยต่อไป