วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2554

ความรู้พื้นฐาน มะรุมเป็นพืชชนิดหนึ่งที่มีการเพาะปลูกในหลายพื้นที่ของประเทศไทยและนำส่วนต่างๆโดยเฉพาะใบมาใช้เป็นอาหารและพืชสมุนไพร สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาได้รับรองการใช้สารสกัดจากใบมะรุมบรรจุในแคปซูลขนาด 450 มิลลิกรัมเป็นผลิตภัณฑ์อาหารเสริม ก่อนหน้านี้ได้มีการศึกษาในสัตว์ทดลองพบว่าสารสกัดจากใบมะรุมสามารถลดระดับโคเลสเตอรอลในเลือดได้ แต่ยังไม่เคยมีการศึกษาถึงผลต่อระดับโคเลสเตอรอลในเลือดของผู้ป่วยที่มีระดับไขมันในเลือดสูงมาก่อน วิธีการศึกษา เป็นการศึกษาแบบชนิดไม่ปกปิดโดยใช้ระยะเวลารวมทั้งสิ้น 12 สัปดาห์ เพื่อประเมินประสิทธิภาพและความปลอดภัยของการใช้อาหารเสริมใบมะรุมในขนาด 450 มิลลิกรัม รับประทานวันละสองเวลา ต่อระดับไขมันในเลือด ในผู้ป่วยที่ยังไม่มีข้อบ่งชี้ในการให้ยาต้านไขมันตามเกณฑ์ของ Third Report of National Cholesterol Education Program (NCEP) Expert Panel on Detection, Evaluation and Treatment of high blood cholesterol in Adults (Adult Treatment Panel III). ผลการศึกษา ผู้ป่วยชาย 4 คน หญิง 18 คน (N = 22) ที่เข้าได้กับเกณฑ์การคัดเลือก จากแผนกผู้ป่วยนอกอายุรกรรมโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย มีผู้ป่วยจำนวน 3 คนไม่มาติดตามการศึกษาจนครบ 12 สัปดาห์ ระยะเวลาในการติดตามการศึกษาโดยเฉลี่ย 11.27 สัปดาห์ ค่าเฉลี่ยและค่าเบี่ยงเบนมาตรฐานของอายุเท่ากับ 49 ± 15.69 ปี ค่าดัชนีมวลกายเท่ากับ 24.74 ± 4.8 กก./ม2 ระดับไขมันในเลือดได้แก่ แอลดีแอลโคเลสเตอรอลเท่ากับ 145.27 ± 10.17 มก./ดล. ระดับโคเลสเตอรอลรวมเท่ากับ 220.23 ± 15.89 มก./ดล. ระดับไตรกลีเซอไรด์เท่ากับ 106.95 ± 46.94 มก./ดล. ระดับเอชดีแอลโคเลสเตอรอลเท่ากับ 57.05 ± 15.95 มก./ดล. ตามลำดับ หลังจากให้แคปซูลไม่มีสารทดสอบที่มีฤทธิ์ซึ่งมีลักษณะเหมือนกับสารเสริมอาหารใบมะรุมโดยทำจากแป้งไม่มีฤทธิ์ทางเภสัชวิทยาเป็นระยะเวลา 4 สัปดาห์ ในช่วงเริ่มต้นของการศึกษาและให้อาหารเสริมใบมะรุมต่ออีก 8 สัปดาห์พบว่าระดับแอลดีแอลโคเลสเตอรอลเฉลี่ยไม่มีการเปลี่ยนแปลง ระดับโคเลสเตอรอลรวมเพิ่มขึ้นเฉลี่ย 0.52 มก./ดล. มีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.98 ระดับไตรกลีเซอไรด์ลดลงเฉลี่ย 9.42 มก./ดล. มีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.39 และระดับเอชดีแอลโคเลสเตอรอลเพิ่มขึ้นเฉลี่ย 4.16 มก./ดล.โดยมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.50 ไม่มีผู้เข้าร่วมการศึกษารายใดที่มีค่าเอนไซม์ในตับสูงขึ้นเกินสามเท่าของค่าปกติ นอกจากนั้นค่าความดันโลหิต ระดับน้ำตาลในเลือด และการทำงานของไตซึ่งประเมินจากระดับครีเอตินีนในเลือดไม่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ข้อสรุป การให้อาหารเสริมใบมะรุมในขนาด 450 มิลลิกรัม รับประทานวันละสองเวลาเป็นเวลา 8 สัปดาห์ไม่มีผลต่อระดับแอลดีแอลโคเลสเตอรอล โคเลสเตอรอลรวม ไตรกลีเซอไรด์ เอชดีแอลโคเลสเตอรอล หรือ ระดับน้ำตาลในเลือด รวมทั้งความดันโลหิตอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ แต่มีแนวโน้มลดระดับไตรกลีเซอไรด์และเพิ่มเอชดีแอลโคเลสเตอรอลได้ ในแง่ของความปลอดภัยพบว่าการใช้อาหารเสริมใบมะรุมในขนาดและระยะเวลาดังกล่าวไม่มีผลต่อการทำงานของตับและไต