วิทยานิพนธ์ (วศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2554

สร้างระบบต้นทุนฐานกิจกรรมและระบบต้นทุนฐานกิจกรรมเกณฑ์เวลาของโรงงานผลิตชิ้นส่วนอะไหล่รถยนต์ และเปรียบเทียบความแตกต่างในการดำเนินงาน รวมไปถึงหาข้อจำกัด ความเหมาะสมของทั้งสองระบบ ในการสร้างระบบต้นทุนฐานกิจกรรม เริ่มจากการเก็บรวบรวมข้อมูลกิจกรรมของแผนกต่างๆ มาทำการวิเคราะห์ แล้วกำหนดตัวผลักดันต้นทุนของแต่ละกิจกรรม ทำการบันทึกงานที่ได้ และคำนวณหาอัตราของตัวผลักดันต้นทุน จากนั้นทำการปันต้นทุนของหน่วยงานสนับสนุนทั้งหมดลงสู่แต่ละกระบวนการ ทำการคำนวณต้นทุนกระบวนการ และต้นทุนต่อหน่วยผลิตภัณฑ์ ในการสร้างระบบต้นทุนฐานกิจกรรมเกณฑ์เวลา เริ่มจากการวิเคราะห์กิจกรรมของแผนกต่างๆ ที่เก็บรวบรวมข้อมูลไว้ แล้วทำการหาเวลามาตรฐานในการทำงานโดยใช้การจับเวลา ทำการคำนวณหาอัตราต้นทุนกำลังการผลิต จากนั้นสร้างสมการเวลาและกำหนดตัวผลักดันเวลาของหน่วยงานสนับสนุนและหน่วยงานผลิต ทำการคำนวณต้นทุนต่อหน่วยผลิตภัณฑ์ แล้วเปรียบเทียบต้นทุนต่อหน่วยผลิตภัณฑ์ของทั้งสองระบบ ผลการวิจัยที่ได้ พบว่าต้นทุนต่อหน่วยผลิตภัณฑ์ที่คำนวณได้จากสองระบบมีค่าแตกต่างกัน เช่น Part Number 15ASDN003-000 คำนวณต้นทุนต่อหน่วยผลิตภัณฑ์โดยใช้ระบบต้นทุนฐานกิจกรรม และระบบต้นทุนฐานกิจกรรมเกณฑ์เวลา คือ 352.33 และ 318.97 บาท ตามลำดับ ซึ่งต้นทุนต่อหน่วยผลิตภัณฑ์ของระบบต้นทุนฐานกิจกรรมเกิดจากการปันส่วนต้นทุนทั้งหมด ในทางตรงกันข้าม ต้นทุนต่อหน่วยผลิตภัณฑ์ของระบบต้นทุนฐานกิจกรรมเกณฑ์เวลา เกิดจากการปันส่วนต้นทุนเฉพาะต้นทุนที่ใช้จริง จึงทำให้เกิดต้นทุนสูญเปล่าขึ้น โดยต้นทุนสูญเปล่านั้นเป็นตัวชี้วัดในการทบทวนการดำเนินการเพื่อใช้ตัดสินใจว่า จะลดต้นทุนของการจัดหาทรัพยากร หรือลดกำลังการผลิตที่ไม่ได้ใช้งาน หรือจะนำไปปรับปรุงกระบวนการให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุด