วิทยานิพนธ์ (วศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2550

งานวิจัยนี้ศึกษาถึงผลของตัวกลางที่มีต่อการกำจัดฟอสฟอรัสในน้ำเสียโดยบึงประดิษฐ์ที่มีการไหลในแนวดิ่ง ตัวกลางที่ใช้ในการศึกษาเปรียบเทียบ 4 ชนิด ได้แก่ หินเกล็ด อิฐแดง อิฐบล็อก และเปลือกหอย การทดลองแบ่งออกเป็น 2 ระยะ ระยะที่ 1 ศึกษาประสิทธิภาพการกำจัดฟอสฟอรัสโดยตัวกลาง 4 ชนิด และพิจารณาคัดเลือกสุดตัวกลางที่ดีที่มาทดลองต่อในระยะที่ 2 เพื่อศึกษากลไกการกำจัดฟอสฟอรัสในน้ำเสีย ซึ่งทั้ง 2 ระยะจะใช้พืชคือต้นก้ามกุ้ง (Heliconia psittacorum cv 'Lady Di') น้ำเสียที่ใช้ในการทดลองเป็นน้ำเสียชุมชนสังเคราะห์ที่มีค่าซีโอดีระหว่าง 185.2-192.2 มิลลิกรัมต่อลิตร ไนโตรเจนระหว่าง 46.6-51.5 มิลลิกรัมต่อลิตร และฟอสฟอรัสระหว่าง 7.6-8.2 มิลลิกรัมต่อลิตร โดยการใช้แบบจำลองในระดับห้องปฏิบัติการ ป้อนน้ำเสียสังเคราะห์ที่อัตราภาระบรรทุกทางชลศาสตร์ที่ 5 เซนติเมตรต่อวัน อย่างไม่ต่อเนื่อง (เติม 2 ชั่วโมง หยุด 2 ชั่วโมง) จากการทดลองในระยะที่ 1 พบว่าระบบบึงประดิษฐ์ที่ใช้อิฐบล็อกมีประสิทธิภาพในการบำบัดค่าฟอสฟอรัสทั้งหมดสูงที่สุด รองลงมาได้แก่ระบบบึงประดิษฐ์ที่ใช้อิฐแดง เปลือกหอย และหินเกล็ด ตามลำดับ จึงทำการคัดเลือกอิฐบล็อกและอิฐแดงไปทำการทดลองต่อในการทดลองระยะที่ 2 ซึ่งหลังจาก 2 เดือน ผลการทดลองในระยะที่ 2 พบว่าระบบบึงประดิษฐ์ที่ใช้อิฐบล็อกมีประสิทธิภาพการบำบัดค่าฟอสฟอรัสทั้งหมดสูงที่สุดเท่ากับร้อยละ 93 ส่วนระบบบึงประดิษฐ์ที่ใช้อิฐแดงมีประสิทธิภาพการบำบัดค่าฟอสฟอรัสทั้งหมดเท่ากับร้อยละ 90 ในการศึกษากลไกการกำจัดฟอสฟอรัสของระบบบึงประดิษฐ์ที่ใช้อิฐบล็อก ปริมาณฟอสฟอรัสที่เข้าระบบมีค่าเท่ากับ 5,856 มิลลิกรัม ถูกกำจัดโดยกลไกการดูดซับโดยอิฐบล็อกเท่ากับ 4,812 มิลลิกรัม การนำไปใช้โดยต้นก้ามกุ้งเท่ากับ 29 มิลลิกรัม การย่อยสลายและการดูดซึมโดยจุลินทรีย์เท่ากับ 245 มิลลิกรัม และจากปัจจัยอื่นๆ เท่ากับ 375 มิลลิกรัม รวมทั้งสิ้นฟอสฟอรัสถูกกำจัดภายในระบบมีค่าเท่ากับ 5,461 มิลลิกรัม และปริมาณฟอสฟอรัสที่ปล่อยออกจากระบบมีค่าเท่ากับ 395 มิลลิกรัม กลไกการกำจัดฟอสฟอรัสของระบบบึงประดิษฐ์ที่ใช้อิฐแดง ปริมาณฟอสฟอรัสที่เข้าระบบมีค่าเท่ากับ 5,856 มิลลิกรัม ถูกกำจัดโดยกลไกการดูดซับโดยอิฐแดงเท่ากับ 4,575 มิลลิกรัม การนำไปใช้โดยต้นก้ามกุ้งเท่ากับ 154 มิลลิกรัม การย่อยสลายและการดูดซึมโดยจุลินทรีย์เท่ากับ 431 มิลลิกรัม และจากปัจจัยอื่นๆ เท่ากับ 96 มิลลิกรัม รวมทั้งสิ้นฟอสฟอรัสถูกกำจัดภายในระบบมีค่าเท่ากับ 5,256 มิลลิกรัม และปริมาณฟอสฟอรัสที่ปล่อยออกจากระบบมีค่าเท่ากับ 600 มิลลิกรัม