โครงการวิจัย กรณีศึกษา: รูปแบบความสำเร็จการจัดการศึกษาโรงเรียนขนาดเล็กในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาตัวชี้วัดในการยุบ ควบรวม และคงอยู่ของโรงเรียนขนาดเล็ก โดยการสำรวจ ความคิดเห็นของผู้บริหารสถานศึกษา ครูผู้สอน และผู้ปกครองนักเรียนในโรงเรียนขนาดเล็กจำนวน 80 โรงเรียน 2) ศึกษาปัจจัยความสำเร็จในการจัดการศึกษาโรงเรียนขนาดเล็กต้นแบบ จำนวน 4 โรงเรียน โดยการสัมภาษณ์ แบบเจาะลึกผู้บริหารสถานศึกษา ครูผู้สอน ผู้ปกครองนักเรียน และผู้แทนชุมชน และ 3) พัฒนาแนวทางการ จัดการโรงเรียนขนาดเล็กที่อยู่ในเกณฑ์การยุบ ควบรวม หรือคงอยู่อย่างมีประสิทธิภาพ ผลการวิจัย พบว่า 1. แนวคิดการปฏิรูปยกระดับโรงเรียนขนาดเล็กด้วยการยุบหรือควบรวมโรงเรียน ตามนโยบายของรัฐที่ กำหนดในเรื่องของความคุ้มทุนทางการศึกษามิใช่แนวทางแก้ปัญหาที่จะประสบผลสำเร็จทุกกรณี ดังนั้นสิ่งที่ควร พิจารณาก่อนที่จะยุบหรือควบรวมโรงเรียนขนาดเล็กรัฐควรให้ความสำคัญกับความคิดเห็นของผู้ปกครอง หรือคน ในชุมชนว่าต้องการยุบหรือควบรวมโรงเรียนหรือไม่อย่างไร แต่ถ้าโรงเรียนขนาดเล็กที่มีความพร้อมจัดการศึกษา แล้วคุณภาพของนักเรียนไม่ดีเท่าที่ควร (ดี เก่ง มีความสุข) ชุมชนก็พร้อมที่จะยุบหรือควบรวมเพื่อให้บุตรหลาน ได้รับการศึกษาที่มีคุณภาพต่อไป 2. การขับเคลื่อนของผู้บริหารสถานศึกษา ครูผู้สอน ผู้ปกครองนักเรียน และชุมชน ในรูปแบบของการทำงาน ร่วมกันอย่างมีระบบ ตั้งแต่การวางแผนการปฏิบัติงาน พัฒนาหลักสูตรสถานศึกษา จัดกระบวนการเรียนการสอน การวัดและประเมินผล การพัฒนาแหล่งเรียนรู้และสื่อการเรียนการสอน ตลอดจนการแสวงหางบประมาณ ทำให้ โรงเรียนขนาดเล็กประสบผลสำเร็จในการจัดการศึกษา ผู้เรียนมีคุณภาพตามมาตรฐานการศึกษา (ดี เก่ง มี ความสุข) สามารถเรียนต่อในระดับที่สูงขึ้นและประกอบอาชีพได้ ดังนั้นองค์ความรู้ที่ได้จากการศึกษาวิจัยครั้งนี้ จะนำไปสู่แนวทางการส่งเสริมคุณภาพทางการศึกษาของ โรงเรียนขนาดเล็กที่อยู่ในเกณฑ์การยุบ หรือควบรวม ให้คงอยู่อย่างมีประสิทธิภาพต่อไป A Case Study of Successful Model of Education Management in Small Schools in Northeast of Thailand aimed to 1) study indicators for closing merging and retaining of small schools by opinion survey of 80 schools relating administration of these schools from administrators, teachers and guardians, 2) study the successful education management factors of 4 small schools that found to be successful in their management by in-depth interview of administrators, teachers, guardians and community representatives ,3) develop education management guidelines for small schools that are not successful in education management. The findings of the study were followings: 1. Education reform of small schools by closing and merging method is not appropriate for all cases. Therefore the government should respect the opinions of guardians and community representatives, whether such practice is agreeable students for them unless it was found that the quality of education of such school was not at par then closing and merging may be justified. 2. The collaborations of administrators, teachers, guardians, and community representatives such as planning, development of curriculum, learning management, measurement and evaluation, development of community resources and instruction media and budget support can enhance the success of the small schools in education management and their educational standards. Therefore the knowledge of this study will lead to the improvement of education quality of small schools in developing the quality of their students.