โครงการ ย้อนพินิจการประกันคุณภาพอุดมศึกษาด้านสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา มีวัตถุประสงค์ใน การศึกษาแนวทางการประกันคุณภาพในสายสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา โดยเริ่มจากการประเมินสถานภาพ ของสังคมวิทยาและมานุษยวิทยาในไทยทั้งในด้านที่เป็นจุดแข็งและจุดอ่อนในการสร้างและถ่ายโอนความรู้ โดย เลือกกรณีศึกษาจาก 8 มหาวิทยาลัยที่มีการเรียนการสอนในด้านนี้ งานวิจัยยังได้วิเคราะห์ผลกระทบของ กระบวนการโบโลนญาและกรอบมาตรฐานคุณวุฒิอุดมศึกษา (มคอ.)ต่ออุดมศึกษาไทย นอกจากนี้ งานวิจัยยังได้ ศึกษาประสบการณ์ของการประกันคุณภาพด้านสังคมวิทยาและมานุษยวิยา ตลอดจนการสร้างเกณฑ์มาตรฐาน เชิงเปรียบเทียบในประเทศอังกฤษ สหรัฐอเมริกา แคนาดา และเนเธอร์แลนด์ เพื่อเป็นแนวทางเชิงเปรียบเทียบ ให้กับการประกันคุณภาพในสายเดียวกันนี้ในไทย โดยใช้วิธีการศึกษาเชิงเอกสาร สัมภาษณ์รายบุคคล และ สัมภาษณ์กลุ่ม จากผลการศึกษาสรุปได้ว่า สังคมวิทยาและมานุษยวิทยาที่มีการเรียนการสอนใน 8 มหาวิทยาลัยในไทย นั้นมีจุดเน้นที่แตกต่างกัน ในขณะที่มหาวิทยาลัยส่วนใหญ่ในกรุงเทพฯพัฒนาสังคมวิทยาและมานุษยวิทยาไปใน ทิศทางที่เน้นการศึกษาประเด็นทางสังคมและการเปลี่ยนแปลงวัฒนธรรมในสังคมเมือง สังคมวิทยาและ มานุษยวิทยานอกเมืองหลวงมักมีจุดเน้นที่ประเด็นในภูมิภาค อันได้แก่ ความรู้ท้องถิ่น การจัดการทรัพยากร ชาติ พันธุ์ และการพัฒนา เป็นต้น มหาวิทยาลัยบางแห่ง อาทิ มหิดล ได้พัฒนาหลักสูตรที่บูรณาสังคมวิทยาและ มานุษยวิทยาเข้ากับวิทยาศาสตร์สุขภาพและการแพทย์ ตลอดเวลากว่า 5 ทศวรรษของสังคมวิทยาและ มานุษยวิทยาในไทย ศาสตร์ในสายนี้ได้พัฒนาองค์ความรู้มหาศาลเกี่ยวกับสังคมและวัฒนธรรมไทย การปรับตัว ของท้องถิ่นต่อการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจ ตลอดจนความสัมพันธ์ระหว่างรัฐและกลุ่มชาติพันธุ์ ความรู้ที่ถูก ผลิตในศาสตร์สายนี้ได้รับใช้ไม่เพียงแต่ชุมชนท้องถิ่นที่มหาวิทยาลัยตั้งอยู่เท่านั้น หากแต่ยังเป็นประโยชน์ต่อ หน่วยงานพัฒนาเอกชนและองค์กรภาครัฐที่ทำงานเกี่ยวกับสิทธิชุมชนและความเป็นอยู่ของชุมชนอีกด้วย งานศึกษาเกี่ยวกับกระบวนการโบโลนญาได้แสดงให้เห็นถึงการตอบสนองต่อกระบวนการดังกล่าวใน หลากหลายลักษณะจากชุมชนวิชาการและนักศึกษาในนานาประเทศ ซึ่งรวมถึงข้อวิพากษ์วิจารณ์และการประท้วง ของนักศึกษา แม้ว่าการพัฒนา TQF ในไทยจะได้อ้างวัตถุประสงค์ในเรื่องการสร้างระบบถ่ายโอนหน่วยกิตแบบ สากลและการพัฒนามาตรฐานคุณวุฒิการศึกษาตามแบบอย่างของโบโลนญา แต่การบังคับใช้ TQF กลับสร้าง ปัญหาขึ้นมากมายต่องานเชิงเอกสารและความซ้ำซ้อนต่อระบบการประกันคุณภาพที่มีอยู่เดิม การศึกษาระบบการ ประกันคุณภาพในประเทศที่สังคมวิทยาและมานุษยวิทยามีความเข้มแข็งได้ชี้เห็นถึงความแตกต่างและ หลากหลายของการพัฒนาการประกันคุณภาพการศึกษา ในอังกฤษ ระบบ Benchmarking ได้ถูกนำมาใช้เป็น เครื่องมือสำคัญในการรักษามาตรฐานและคุณภาพของสังคมวิทยาและมานุษยวิทยาโดยหน่วยงานประกันคุณภาพ อุดมศึกษา ในสหรัฐอเมริกา กลับไม่มีมาตรฐานระดับชาติด้านคุณวุฒิอุดมศึกษา ในขณะที่มหาวิทยาลัยมีเสรีภาพ ในการพัฒนาหลักสูตรการศึกษาของตน และสมาคมวิชาชีพ อาทิสมาคมสังคมวิทยาอเมริกันและสมาคม มานุษยวิทยาอเมริกา มีบทบาทสำคัญในการรักษาคุณภาพของศาสตร์ดังกล่าว ในประเทศเนเธอร์แลนด์ แม้ว่าจะ มีการใช้ Bechmarking เช่นเดียวกับในอังกฤษ มหาวิทยาลัยแต่ละแห่งมีอิสระที่จะพัฒนาระบบการประเมินคุณภาพของตนเอง ในขณะที่ในแคนาดา มีลักษณะที่คล้ายกับในสหรัฐอเมริกา กล่าวคือ ไม่มีระบบมาตรฐานกลาง ว่าด้วยการควบคุมคุณภาพ โดยมหาวิทยาลัยแต่ละแห่งจะพัฒนาหลักสูตรของตนเพื่อตอบสนองต่อความต้องการ ของชุมชนและเป็นไปตามแนวทางทั่วไปที่รัฐวางไว้ งานวิจัยเสนอว่า ควรมีการทบทวนระบบการประกันคุณภาพในระดับอุดมศึกษา โดยลดความซ้ำซ้อน ของกลไกการควบคุมคุณภาพของ TQF ลง และหันมาปรับปรุงระบบที่มีอยู่ให้ดีขึ้น การประกันคุณภาพที่มี ประสิทธิภาพควรพัฒนาไปในทิศทางที่ลดภาระด้านงานเอกสาร และเน้นคุณภาพทางวิชาการมากกว่ารายละเอียด การดำเนินงานอันยิบย่อย งานวิจัยยังเสนออีกว่า การพัฒนาการประกันคุณภาพในสายสังคมวิทยาและ มานุษยวิทยาควรวางอยู่บนการตระหนักรู้ถึงความหลากหลายของศาสตร์ดังกล่าวที่มีการเรียนการสอนกันใน หลายมหาวิทยาลัย ซึ่งมีเป้าหมายในการสร้างความละเอียดอ่อนไหวต่อสังคมและวัฒนธรรม ตลอดจนการคิดเชิง วิพากษ์ ทั้งนี้ศาสตร์ในสายนี้ต่างไปจากศาสตร์ในสายอื่นที่มีเป้าหมายของการบรรลุผลเชิงเศรษฐกิจ สังคมวิทยา และมานุษยวิทยา ต้องการแนวทางการประกันคุณภาพระยะยาวที่เน้นเนื้อหาที่สะท้อนพัฒนาการเรียนรู้ การเข้าใจ และการเห็นอกเห็นใจต่อสังคมของนักศึกษา นอกจากนี้ การสนับสนุนชุมชนวิชาการในรูปของสมาคมหรือองค์กร ด้านวิชาการก็เป็นสิ่งที่จำเป็นสำหรับการสร้างกลไกในการเสริมสร้างความเข้มแข็งด้วยตนเองของการประกัน คุณภาพและมาตรฐานของวิชาการในสายนี้ ผลจากการศึกษาได้นำมาใช้ประโยชน์/พัฒนาแนวทางการประกันคุณภาพด้านสังคมวิทยาและมานุษยวิทยาใน ไทย