การศึกษาวิจัยเรื่องรูปแบบในการขับเคลื่อน หนุนเสริมงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นในระบบการทางานวิจัยของมหาวิทยาลัย กรณีศึกษา: มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี มีวัตถุประสงค์เพื่อหารูปแบบในการขับเคลื่อน หนุนเสริมงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นในระบบการทางานวิจัยของมหาวิทยาลัยอุบลราชธานี และศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อความสาเร็จในการหนุนเสริมหน่วยบริหารจัดการงานวิจัยของมหาวิทยาลัยอุบลราชธานี เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research) ระหว่างนักวิจัยหลักที่เป็นนักวิชาการภายนอกกับนักวิจัยร่วมที่เป็นผู้ปฏิบัติการสนับสนุนการวิจัยในมหาวิทยาลัยและอาจารย์ในมหาวิทยาลัย ผู้วิจัยเลือกใช้เครื่องมือและวิธีการวิจัยที่เน้นให้เกิดการมีส่วนร่วมในการคิด การตัดสินใจ การออกแบบการดาเนินการ ตลอดจนการลงพื้นที่ปฏิบัติการ และการประเมินผลการดาเนินงานโดยการถอดบทเรียนทั้งกลุ่มนักวิชาการ ผู้บริหาร เจ้าหน้าที่กองส่งเสริมการวิจัยฯ เพื่อสร้างกลไกการทางานวิจัยเพื่อท้องถิ่นภายในมหาวิทยาลัยอุบลราชธานีให้สามารถดาเนินงานได้ตามปัจจัยเงื่อนไข ข้อจากัดของมหาวิทยาลัย ผลการศึกษาพบว่ารูปแบบในการขับเคลื่อน หนุนเสริมงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นในระบบการทางานวิจัยของมหาวิทยาลัยในส่วนของนักวิชาการจะมีเทคนิค กระบวนการที่หลากหลาย เช่น การหาพื้นที่วิจัยและการพัฒนาโจทย์วิจัยต้องหาพื้นที่และประเด็นให้เหมาะสมกับศาสตร์และความสนใจของนักวิชาการจะทาให้การทางานในพื้นที่ไม่มีปัญหา ในส่วนการเขียนเอกสารเชิงหลักการจะให้ศึกษาจากข้อเสนอของรุ่นพี่และทีมพี่เลี้ยงช่วยให้ข้อเสนอแนะความคิดเห็นเป็นระยะๆ ในการติดตามหนุนเสริมจะใช้การจับคู่แต่ละโครงการกับนักวิจัยรุ่นพี่ที่มาจากเครือข่ายนักวิชาการมาเป็นที่ปรึกษา ตลอดเวลาของการหนุนเสริมจะมีการจัดเวทีต่างๆเพื่อเสริมทักษะนักวิจัยเป็นระยะๆเช่นการอบรมการทาความเข้าใจงานวิจัยเพื่อท้องถิ่น การสร้างเครื่องมือ การเขียนรายงานวิจัย การเขียนเรื่องเล่า รวมทั้งการจัดเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ รายงานความก้าวหน้าและเวทีถอดบทเรียนประสบการณ์จากพี่สู่น้อง ส่วนรูปแบบการหนุนเสริมเจ้าหน้าที่กองส่งเสริมการวิจัยในการขับเคลื่อนงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นซึ่งเป็นงานใหม่ที่เจ้าหน้าที่กองส่งเสริมการวิจัยไม่คุ้นเคย เนื่องจากเป็นการทางานวิจัยที่เน้นการปฏิบัติการในพื้นที่เพื่อแก้ปัญหา จึงใช้การเสริมศักยภาพให้กับเจ้าหน้าที่ควบคู่ไปกับทีมนักวิชาการโดยเป็นการจับมือทา(training by doing) เป็นส่วนใหญ่ ในหลากหลายกิจกรรม เช่น การลงพื้นที่ร่วมกันแทบทุกครั้งที่มีการติดตามหนุนเสริมนักวิจัยในพื้นที่ทั้งเวทีพัฒนาโจทย์วิจัย เวทีชี้แจงโครงการ ในส่วนของเวทีฝึกอบรมจะให้เข้าร่วมทั้งในฐานะผู้ช่วยวิทยากรและผู้เข้าร่วมอบรม มีการประเมินผลการรับรู้ ความเข้าใจโดยการถอดบทเรียน สรุปบทเรียนในแต่ละกิจกรรม ส่วนงานด้านบริหารจัดการจะฝึกให้รู้จักการประสานงาน การจัดทาเอกสารการเงิน(Ac Node) การนาข้อมูลไปเผยแพร่ในเว็บไซด์ รวมทั้งมีการวางแผนงานร่วมกันในการเคลื่อนงาน ปัจจัยที่มีผลต่อความสาเร็จในการหนุนเสริมหน่วยบริหารจัดการงานวิจัยของมหาวิทยาลัยโดยมีปัจจัยภายในคือ มหาวิทยาลัยมีอาจารย์ที่เคยทางานวิจัยเพื่อท้องถิ่นเป็นทุนเดิมที่สาคัญกระจายอยู่ในคณะต่างๆ ผู้บริหารเองก็ให้ความสาคัญกาหนดเป็นยุทธศาสตร์การทางาน ในส่วนของเจ้าหน้าที่ก็มีศักยภาพ เข้าใจและเห็นประโยชน์จากงานวิจัยเพื่อท้องถิ่น อีกทั้งระบบประกันคุณภาพการศึกษา ทาให้นักวิชาการตื่นตัวในการทางานวิจัย ส่วนปัจจัยภายนอกมาจากทิศทางการปฏิรูปการศึกษาที่ต้องการให้นักวิชาการทางานวิจัยรับใช้สังคม ขณะเดียวกัน สกว. ก็เป็นแหล่งทุนที่เป็นที่ยอมรับและมีศูนย์ประสานงานชุดนักวิชาการในพื้นที่ทาหน้าที่เป็นพี่เลี้ยงในการหนุนเสริม ติดตาม ทาให้นักวิชาการเกิดความมั่นใจในการดาเนินงานวิจัยที่ไม่คุ้นเคย การขับเคลื่อนงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นในมหาวิทาลัยจะสาเร็จและตอบโจทย์ความยั่งยืนได้ ควรต้องสร้างให้เกิดระบบกลไกการขับเคลื่อนในส่วนของเนื้อหา กระบวนการ โดยทาให้เกิดเป็นประชาคมวิจัย เพื่อหนุนช่วยกันในการทางานในพื้นที่และมีกองส่งเสริมการวิจัยทาหน้าที่เป็นกองเลขา คอยให้การหนุนช่วยในเรื่องของการบริหารจัดการ คาดว่าน่าจะทาให้การขับเคลื่อนงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นมีประสิทธิภาพและความต่อเนื่องต่อไป -