การวิจัยครัง นี วิเคราะห์การบริหารจัดการแหล่งนํ าเดิมทีม- ีอยู่ในชุมชน พร้อมกับพิจารณา ถึงความต้องการระบบชลประทานของชุมชน อำเภอบ้านตาขุน จังหวัดสุราษฎร์ธานี เพื-อนำไปใช้ เสนอแผนในการบริหารจัดการแหล่งนํ าเดิมที-มีอยู่ให้เหมาะสมกับพืน ที - ด้วยการสำรวจปริมาณ นํ าต้นทุนเพื-อนำมาเปรียบเทียบกับปริมาณความต้องการใช้นํ าของคนและพืช ด้วยข้อมูลเชิงปริมาณ และข้อมูลเชิงคุณภาพ จากกลุ่มตัวอย่างเชิงปริมาณ 375 คน และผู้รู้เชิงคุณภาพ 79 คน ผลการวิจัย พบว่า การบริหารจัดการแหล่งนํ าทีม- ีอยู่ส่วนใหญ่บริหารจัดการโดยองค์กรปกครองส่วนท้องถน-ิ ที-ทัง องค์การบริหารส่วนตำบล และเทศบาล ยุทธศาสตร์การพัฒนาจึงเน้นความสอดคล้องกับ นโยบายของรัฐบาล ยึดหลักการตอบสนองความต้องการของประชาชนเป็นหลัก ขณะทีอ- ัตรานํ า ต้นทุนของตำบลพรุไทย จำนวน 10,051,004 ลูกบาศก์เมตรต่อปี ปริมาณความต้องการนํ าต่อปี ของตำบลพรุไทย 5,153,775 ลูกบาศก์เมตรต่อปี อัตรานํ าต้นทุนของตำบลเขาพัง จำนวน 245,653,352 ลูกบาศก์เมตรต่อปี ปริมาณความต้องการนํ าต่อปีของตำบลเขาพัง 2,250,744 ลูกบาศก์เมตรต่อปี อัตรานํ าต้นทุนของตำบลพะแสง จำนวน 6,729,063 ลูกบาศก์เมตรต่อปี ปริมาณความต้องการนํ าต่อปีของตำบลพะแสง 5,231,775 ลูกบาศก์เมตรต่อปี และอัตรานํ า ต้นทุนของตำบลเขาวง จำนวน 9,488,829 ลูกบาศก์เมตรต่อปี ปริมาณความต้องการนํ าต่อปี ของตำบลเขาวง 5,448,729.20 ลูกบาศก์เมตรต่อปี แผนการบริหารจัดการทรัพยากรนํ าของ ตำบลพรุไทยมีจำนวน 5 แผน ประกอบด้วยโครงการ จำนวน 9 โครงการ แผนการบริหารจัดการ ทรัพยากรนํ าของตำบลเขาพังมีจำนวน 4 แผน ประกอบด้วยโครงการ จำนวน 6 โครงการ แผน การบริหารจัดการทรัพยากรนํ าของตำบลพะแสงมีจำนวน 5 แผน ประกอบด้วยโครงการ จำนวน 6 โครงการ และ แผนการบริหารจัดการทรัพยากรนํ าของตำบลเขาวงมีจำนวน 4 แผน ประกอบด้วย โครงการ จำนวน 6 โครงการ ระบบชลประทานทีเ- หมาะสมกับตำบลพรุไทย ตำบลเขาพัง ตำบล พะแสง และตำบลเขาวง คือ ชลประทานระบบท่อ The research aimed to study the local water management in order to achieve effective plans for the irrigation system in need in Ban Ta Khun district, Suratthani province. The water resource survey was carried out in terms of the ultimatewater supply compared withthe total water consumption from daily basis and agriculture activities. The qualitative data were carefully collected and processed based on the 375 persons sample group while the quantitative data were achieved from a smaller group of 79 persons. The observation showed that most of local water source management sections were under the roof of either the municipalities or the subdistrict administration organizations. All strategies in practice have focused on serving people according to the related government policy. The research was carried out in 4 subdistricts in Ban Ta Khun which are Pru Thai, Khao Pang, Pa Sang and Khao Wong. The ratios of the ultimate water supply to the water assumption of the four subdistrictswere as followed; 10,051,004 : 5,153,775 m 3 /year, 245,653,352 : 2,250,744 m 3 /year, 6,729,063 : 5,231,775 m 3 /year and 9,488,829 : 5,448,729.20 m 3 /year, respectively. The research resulted in different water resource management plans and projects for each area. Fiveplans comprising of 9 projects were proposed to Pru Thai while 4 plans with 6 projects in Khao Pang, 5 plans with 6 projects in Pa Sang and,finally,4 plans and 6 projects in Kao Wongwere presented. It can also be concluded that the pipe system should be the most practical irrigation system for Ban Ta Khun district.