วิทยานิพนธ์ (คพ.ม.) -- จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2553

การวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อม เป็นการศึกษาเพื่อคาดการณ์ล่วงหน้าถึงผลกระทบที่คาดว่าจะเกิดขึ้น จากการพัฒนาโครงการต่างๆ กฎหมายจึงบังคับให้ต้องผ่านการพิจารณารายงานการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อม ก่อนการขออนุญาตก่อสร้าง ทั้งนี้ยังกำหนดให้ศึกษาผลกระทบทั้งในช่วงเวลาก่อสร้างและช่วงเปิดดำเนินการ การศึกษาครั้งนี้มุ่งศึกษาเฉพาะผลกระทบสิ่งแวดล้อมเรื่องฝุ่นละอองในช่วงเวลาก่อสร้าง โดยเริ่มจากการศึกษาข้อกำหนดแนวทางการจัดทำรายงานฯของ สผ. ศึกษารายงานการวิเคราะห์ฯ สังเกตการณ์การก่อสร้างจริงประกอบการสัมภาษณ์ผู้รับเหมาก่อสร้าง โดยเลือกกรณีศึกษาโครงการก่อสร้างอาคารอยู่อาศัยรวม 3 โครงการผลการศึกษาพบว่าในรายงานการวิเคราะห์ฯ ในช่วงเวลาก่อสร้าง เป็นไปตามแนวทางการจัดทำรายงานฯ ของสผ. ประกอบด้วยหัวข้อ แผนงานก่อสร้างและดำเนินการ บ้านพักคนงานก่อสร้าง สภาพภูมิประเทศ ฝุ่นละออง เสียง ความสั่นสะเทือน การพังทลายของดิน คุณภาพน้ำ น้ำใช้ น้ำเสีย การระบายน้ำและการป้องกันน้ำท่วม การจัดการมูลฝอย การจราจร สภาพเศรษฐกิจและสังคม อาชีวอนามัยและความปลอดภัย โดยระบุผลกระทบฯที่คาดว่าเกิดขึ้น รวมทั้งกำหนดมาตรการป้องกันและแก้ไขผลกระทบสิ่งแวดล้อม ทั้งนี้เมื่อศึกษาในรายงานการวิเคราะห์ฯ เรื่องฝุ่นละอองในช่วงเวลาก่อสร้างของโครงการก่อสร้าง 3 โครงการที่ใช้เป็นกรณีศึกษา พบว่าทุกโครงการได้กำหนดมาตรการป้องกันและไขผลกระทบสิ่งแวดล้อมเรื่องฝุ่นละอองไว้ 17 มาตรการเมื่อนำไปสังเกตการณ์การดำเนินงานในโครงการก่อสร้าง พบประเด็นที่ได้จากการสังเกตการณ์ 3 ส่วนได้แก่ 1. มีการดำเนินงานตามมาตรการถูกต้องตามที่รายงานฯกำหนด 2. ไม่ได้ดำเนินงานตามมาตรการในรายงานฯ 3. มีการดำเนินงานตามมาตรการในรายงานฯบางส่วน สาเหตุเพราะผู้รับเหมาก่อสร้างไม่ทราบมาตรการที่กำหนดในรายงานฯและไม่ได้รับข้อมูลในรายงานฯจากเจ้าของโครงการ ประกอบกับบางมาตรการที่ผู้จัดทำรายงานฯกำหนดไว้ ไม่เหมาะสมกับงานก่อสร้างและไม่สามารถทำได้ แต่ผู้รับเหมาก่อสร้างนั้นมีมาตรการป้องกันและแก้ไขผลกระทบฯเรื่องฝุ่นละออง เป็นมาตรการของบริษัทที่ต้องปฏิบัติในช่วงเวลาก่อสร้างอยู่แล้ว ทำให้การดำเนินงานของผู้รับเหมาก่อสร้าง มีทั้งส่วนที่ตรงและไม่ตรงตามมาตรการในรายงานฯจากประเด็นปัญหาที่เกิดขึ้น เพราะกระบวนการจัดทำรายงานการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อม เกิดขึ้นก่อนการพัฒนาโครงการ โดยที่เจ้าของโครงการยังไม่ได้คัดเลือกผู้รับเหมาก่อสร้าง ดังนั้นเพื่อให้รายงานฯเป็นไปตามเจตนารมณ์ของกฎหมายและคงไว้ซึ่งหลักการการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อม มีข้อเสนอแนะให้เจ้าของโครงการทำความเข้าใจ และเห็นคุณประโยชน์ของรายงานฯ โดยการแจ้งให้ผู้รับเหมาก่อสร้างนำไปปฏิบัติให้ถูกต้อง ในส่วนผู้จัดทำรายงานฯต้องศึกษาหรือหาผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทางด้านก่อสร้างเข้ามาศึกษาข้อมูลเชิงลึกในด้านผลกระทบสิ่งแวดล้อมและกำหนดมาตรการป้องกันฯในช่วงเวลาก่อสร้างที่เหมาะสมต่อไป