วิทยานิพนธ์ (วท.ม.) -- จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2521

วิทยานิพนธ์นี้ มุ่งศึกษาถึงการเปลี่ยนแปลงองค์ประกอบโปรตีนของของเหลวจากโพรงมดลูกหนูเนื่องจากใส่ไหมห่วงคุมกำเนิด และหาความสัมพันธ์ของการเปลี่ยนแปลงกับประสิทธิภาพของห่วงคุมกำเนิดชนิดนี้ จากผลการศึกษาพบว่า pH ของของเหลวจากโพรงมดลูกด้านที่ใส่ห่วงคุมกำเนิดไม่มีความแตกต่างจากของเหลวจากโพรงมดลูกด้านที่ไม่ในห่วงคุมกำเนิดอย่างมีนัยสำคัญปริมาณโปตีน RNA และ DNA ในของเหลวจากโพรงมดลูกด้านที่ไม่ใส่ห่วงคุมกำเนิดจะสูงกว่าด้านที่ไม่ใส่ห่วงคุมกำเนิดเสมอ นอกจากนี้ปริมาณโปรตีนที่สูงขึ้นจะแปรตามระยะเวลาของการใส่ห่วงคุมกำเนิด ขณะที่ปริมาณการเพิ่ม RNA และ DNA ยังคงเป็น 1.84 ± 0.41 และ 4.03 ± 0.59 เท่าโดยไม่ขึ้นกับระยะเวลาเมื่อเปรียบเทียบชนิดของโปรตีนใน polyacrylamide gel หรือ 6% cyanogum gel ปรากฏว่าโปรตีนในของเหลวจากโพรงมดลูกด้านที่ใส่ห่วงคุมกำเนิด มีความแตกต่างจากของเหลวที่ไม่ใส่ห่วงคุมกำเนิดทั้งในเชิงปริมาณและคุณภาพ ของเหลวจากโพรงมดลูกด้านที่ใส่ห่วงคุมกำเนิดจะมีโปรตีนชนิดหนึ่งหายไป แต่กลับมีโปรตีนซึ่งไม่พบในโพรงมดลูกปกติเพิ่มขึ้นหนึ่งชนิด โปรตีนชนิดที่ขาดหายไปนี้จะเคลื่อนที่ใน SDS-polyacrylamide gel ได้เร็วกว่าโปรตีนชนิดที่เพิ่มขึ้นและมีประจุสุทธิเป็นลบมากว่า ภายหลังการถอดห่วงคุมกำเนิดประมาณ 2 สัปดาห์จะมีโปรตีนชนิดที่หายไปปรากฏขึ้น แต่โปรตีนชนิดใหม่มีปริมาณลดลงเล็กน้อยและไม่แตกต่างจากของเหลวที่ได้จากโพรงมดลูกที่ใส่ห่วงคุมกำเนิด และเมือเวลาหลังจากการถอดห่วงคุมกำเนิดเพิ่มขึ้นเป็น 45 วัน รูปแบบของโปรตีนจากของเหลวด้านที่ใส่ห่วงคุมกำเนิดใน 6% cyanogum gel จะเหมือนกับของเหลวปกติ จากการทดลองพบว่า ความสามารถในการผสมพันธ์และการตั้งครรภ์ของหนูทดลองภายหลังการถอดห่วงคุมกำเนิด 2 สัปดาห์จะเหมือนกับหนูปกติ autoradiograph ของโปรตีนจากของเหลวในโพรงมดลูกหนูที่ติดฉลากด้วย 3_H-leucine หรือ 〖14〗_c-leucine ภายหลังการแยกด้วย 6% cyanogum gel จะไม่ปรากฏแถบรังสี จึงไม่สามารถสรุปได้ว่าโปรตีนชนิดที่พบใหม่นี้เป็นโปรตีนที่ถูกสร้างขึ้นใหม่หรือไม่เมื่อศึกษาประสิทธิภาพการคุมกำเนิดของของเหลวชนิดต่าง ๆ โดยใช้วิธีฉีดสารที่ต้องการทดสอบปริมาณ 0.2 มิลลิลิตร เข้าไปในหนูทดลองที่ตั้งครรภ์ 4 วัน พบว่าถ้าฉีด cycloheximide 200 ไมโครกรัม/กิโลกรัมของน้ำหนังตัวเข้าไปในหนูทดลอง ของเหลงที่ได้จากโพรงมดลูกหนูทดลองนั้นจะไม่มีประสิทธิภาพในการคุมกำเนิดแต่ปรากฏว่า เมื่อฉีด cycloheximide ปริมาณเดียวกันเข้าทางช่องท้องของหนูทดลองที่ใส่ห่วงคุมกำเนิดจะไม่พบการฝังตัวของบลาสโตซีสต์ ผลการทดลองนี้ชี้แนะว่า ประสิทธิภาพการคุมกำเนิดอาจเนื่องมาจากอิทธิพลของโปรตีนที่ถูกสร้างขึ้นใหม่และ/หรืออิทธิพลของสารประกอบอื่นๆ หลักฐานที่สนับสนุนข้อคิดนี้ได้จากผลการทดลองที่ว่าประสิทธิภาพการคุมกำเนิดปรากฏอยู่ในส่วนน้ำใสที่ได้จากการ dialyse ของเหลวจากโพรงมดลูกหนูที่ใส่ห่วงคุมกำเนิด และประสิทธิภาพนี้จะยังคงเหลืออยู่ถึงแม้จะต้มน้ำใสนั้นที่ 100 องศาเซลเซียสเป็นเวลา 10 นาทีผลจากการติดตามการสร้างโปรตีนในปีกมดลูกและในของเหลวโดยวิธีติดฉลากตะกอนที่ตกด้วยกรดไตรคลอโรอะซีคิค พบว่ารูปแบบการสร้างโปรตีนในระยะต่าง ๆ ของวงจรสืบพันธ์และระยะตั้งครรภ์ของหนูปกติแตกต่างจากรูปแบบในหนูที่ใส่ห่วงคุมกำเนิดมีหลักฐานที่ทำให้เชื่อว่า เม็ดเลือดขาวไม่ใช่ปัจจัยสำคัญในการคุมกำเนิด เนื่องจากการฉีดเม็ดเลือด (75 มิลลิกรับโปรตีน) ไม่สามารถป้องกันการตั้งครรภ์ได้อาจสรุปผลจากรายงานนี้ได้ว่า การคุมกำเนิดในหนูทดลองมีกลไกที่สลับซับซ้อนและเกี่ยวข้องกับองค์ประกอบหลายชนิด ประสิทธิภาพของการคุมกำเนิดอาจเนื่องมาจากโปรตีนที่สร้างขึ้นใหม่ นอกจากนี้สารโมเลกุลเล็กที่ทนต่อความร้อนอาจมีส่วนในการยับยั้งการฝังตัวของตัวอ่อน ห่วงคุมกำเนิดอาจเปลี่ยนแปลงเมตาบอลิสมของโปรตีนในมดลูกหนูทดลองและขัดขวางการฝังตัวของบลาสโตซีสต์ อย่างไรก็ดีผู้รายงานไม่สามารถนำผลจากการวิจัยนี้ มาขจัดข้อคิดเห็นที่ว่าประสิทธิภาพของการคุมกำเนิดเกิดเนื่องจากการขาดแคลนองค์ประกอบบางประการ