วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2550

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสังเกตการเปลี่ยนแปลงของมดลูกและเต้านมในแมวบ้านที่ได้รับโปรเจสตินชนิดโปรลิเจสโตน(PROL) เปรียบเทียบกับกลุ่มที่ได้รับเมดร็อกซีโปรเจสเตอโรน อะซีเตต (MPA) และกลุ่มควบคุม แบ่งแมวบ้านเพศเมียเป็น 3 กลุ่มๆละ 6 ตัว ฉีด PROL, MPA และน้ำเกลือเพียงครั้งเดียวให้แมวตามกลุ่มที่กำหนด หลังจากนั้น 15 วัน เก็บตัวอย่างมดลูกและเนื้อเยื่อเต้านมเพื่อตรวจลักษณะทางมหกายวิภาค จุลกายวิภาค ดัชนีงอกขยาย PCNA และองค์ประกอบของเซลล์ในระดับจุลทรรศน์อิเล็กตรอน ผลการศึกษาพบว่ามดลูกของแมวในกลุ่มที่ได้รับ PROL และ MPA มีขนาดใหญ่ขึ้น มีน้ำหนักมวล น้ำหนักมวลสัมพัทธ์ และเส้นผ่านศูนย์กลางปีกมดลูกมากกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ แต่ไม่พบความแตกต่างระหว่างกลุ่มที่ได้รับโปรเจสติน ไม่พบการขยายขนาดของเต้านมในทางมหกายวิภาคในทุกกลุ่มทดลอง ไม่พบความแตกต่างของการเปลี่ยนแปลงลักษณะทางจุลกายวิภาคและระดับการงอกขยายของเนื้อเยื่อมดลูกและเต้านมระหว่างแมวที่ได้รับ PROL และ MPA ซึ่งส่วนใหญ่มีการงอกขยายในแบบ endometrial hyperplasia และmammary fibroepithelial hyperplasia ตามลำดับ ดัชนี PCNA ไม่สามารถบ่งชี้ความแตกต่างของระดับการงอกขยายที่ชัดเจนระหว่างเนื้อเยื่อเต้านมและมดลูกของกลุ่มควบคุมและกลุ่มทดลอง การศึกษาจากกล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอนชนิดส่องผ่านพบการเพิ่มขึ้นของ microvilli และ secretory granules ในเซลล์เยื่อบุต่อมของมดลูกแมวที่ได้รับโปรเจสตินชนิด PROL โดยสรุปการศึกษาครั้งนี้แสดงให้เห็นว่า PROLสามารถกระตุ้นให้เกิดการเจริญงอกขยายของเนื้อเยื่อมดลูกและเต้านมในแมวบ้านได้คล้ายกับ MPA ทั้งในระดับมหกายวิภาคและจุลกายวิภาค ซึ่งการใช้กล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอนชนิดส่องผ่านเป็นเทคนิคที่ช่วยยืนยันและแสดงให้เห็นการเปลี่ยนแปลงที่พบในระดับเซลล์ได้ชัดเจนมากยิ่งขึ้น