วิทยานิพนธ์ (ผ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2553

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ผลของนโยบายส่งเสริมการลงทุนเขต 3 พิเศษ ที่มีต่อตลาดแรงงานในภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง เริ่มจากการวิเคราะห์หาพื้นที่ที่มีการกระจุกตัวของโรงงานอุตสาหกรรมประเภทที่ได้รับการสนับสนุนจากคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน และใช้พื้นที่ดังกล่าวในการอธิบายรูปแบบและการเปลี่ยนแปลงของตลาดแรงงานในช่วงก่อนและหลังได้รับสิทธิประโยชน์เขตส่งเสริมการลงทุน 3 พิเศษ การศึกษาครั้งนี้ได้วิเคราะห์นโยบายของคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน 3 พิเศษ ที่ส่งผลต่อระบบเศรษฐกิจและการจ้างงานของพื้นที่ระดับประเทศ ระดับภาคตะวันออกเฉียงเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง โดยใช้ข้อมูลต่างๆ เช่น ผลิตภัณฑ์มวลรวมประเทศ มูลค่าเงินลงทุน และอัตราการจ้างงาน เป็นต้น โดยใช้การหาค่าสหสัมพันธ์ (Correlation) และการวิเคราะห์ตารางไขว้ (Crosstab) เป็นเครื่องมือในการวิเคราะห์ โดยทำการวิเคราะห์ลักษณะอุตสาหกรรมในภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่างเพื่อสรุปหาพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบจากนโยบายส่งเสริมการลงทุน 3 พิเศษมากที่สุดโดยวิเคราะห์จากจำนวนโรงงาน จำนวนแรงงานและจำนวนเงินลงทุน ผลการวิจัยสรุปได้ว่า จังหวัดชัยภูมิเป็นจังหวัดที่มีการกระจุกตัวของโรงงานอุตสาหกรรมประเภทที่ได้รับการสนับสนุนจากนโยบายส่งเสริมการลงทุนมากที่สุดในภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง โดยเฉพาะอย่างยิ่ง อุตสาหกรรมสิ่งทอและตัดเย็บเสื้อผ้าสำเร็จรูป ส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของอุปสงค์แรงงานคือต้องการแรงงานภาคอุตสาหกรรมเพิ่มขึ้น โดยต้องการแรงงานที่มีระดับการศึกษาตั้งแต่ประถมศึกษาขึ้นไป ไม่จำกัดเพศ ไม่จำกัดวัย แต่ต้องมีทักษะด้านการเย็บผ้า โดยยินดีจ่ายค่าจ้างตามอัตราค่าจ้างขั้นต่ำของพื้นที่ในขณะนั้น ซึ่งจากการศึกษาพบว่าแรงงานที่มีอยู่ในปัจจุบันมีระดับการศึกษาอยู่ในระดับประถมศึกษาและมัธยมศึกษา โดยมีอายุระหว่าง 25-35 ปี และส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง ทำงานวันละ 8-10 ชั่วโมง ได้รับค่าจ้าง 156 บาทต่อวัน นอกจากนี้ยังพบว่า โรงงานอุตสาหกรรมตัดเย็บเสื้อผ้าสำเร็จรูปในจังหวัดชัยภูมิทุกโรงงานประสบปัญหาขาดแคลนแรงงาน โดยมีตำแหน่งว่างงานรวม 4,000 อัตรา เนื่องจากอุปทานแรงงานในจังหวัดชัยภูมิไม่ได้เข้าสู่โรงงานอุตสาหกรรมทั้งหมด มีเฉพาะอุปทานแรงงานที่อาศัยอยู่ในระยะที่สามารถเดินทางถึงโรงงานได้อย่างสะดวก อีกทั้งค่าแรงที่ได้รับอยู่ในอัตราที่ต่ำ ทำให้ไม่สามารถสร้างแรงจูงใจให้กับแรงงานได้ นอกจากนี้อุปทานแรงงานที่มีอยู่บางส่วนออกไปเป็นแรงงานภาคอุตสาหกรรมในพื้นที่อื่นที่มีค่าแรงสูงกว่า และบางส่วนก็ประกอบอาชีพอื่นที่อยู่นอกภาคอุตสาหกรรม ทำให้อุปทานแรงงานที่เหลือไม่เพียงพอต่อความต้องการ ส่งผลให้จังหวัดชัยภูมิเกิดปัญหาขาดแคลนแรงงานในภาคอุตสาหกรรมสิ่งทอและตัดเย็บเสื้อผ้าสำเร็จรูป