วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2552

การรับประทานน้ำตาลฟรุกโตสปริมาณสูงเป็นปัจจัยสำคัญที่สามารถเหนี่ยวนำให้เป็นโรคเบาหวานได้ การใช้ผลิตภัณฑ์จากธรรมชาติที่มีฤทธิ์ทางชีวภาพจึงอาจเป็นหนทางป้องกันการเกิดโรคเบาหวานอันเนื่องมาจากอาหารที่มีน้ำตาลฟรุกโตสปริมาณสูงที่คาดหวังผลได้ งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสิทธิภาพของสารสกัดเมล็ดองุ่น (Grape seed extract; GSE) ในเชิงป้องกันการเกิดโรคเบาหวานประเภทที่ 2 โดยศึกษาผลต่อการเปลี่ยนแปลงน้ำหนักตัว ระดับน้ำตาลกลูโคส ฮอร์โมนอินซูลินและไขมันในเลือด ปริมาณการสะสมไกลโคเจนในกล้ามเนื้อ และมุ่งเน้นถึงการเปลี่ยนแปลงระดับการแสดงออกของโปรตีนในกระบวนการส่งสัญญาณอินซูลินในเซลล์กล้ามเนื้อของหนูที่ถูกเหนี่ยวนำให้เป็นเบาหวานด้วยอาหารที่มีน้ำตาลฟรุกโตสปริมาณสูง(High-fructose diet; HF) นาน 8 สัปดาห์ ผลการศึกษาพบว่า หนูที่ได้รับ HF เสริมด้วย GSE มีระดับน้ำตาลกลูโคสและไตรกลีเซอไรด์ในเลือดลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) โดยไม่มีการเปลี่ยนแปลงน้ำหนักตัวเมื่อเทียบกับหนูที่ได้รับ HF เพียงอย่างเดียว ระดับฮอร์โมนอินซูลินในเลือดลดลงแต่ไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ และไม่มีความแตกต่างระหว่างปริมาณคอเลสเตอรอลในเลือดหนูที่ได้รับ HF กับหนูที่ได้รับ HF เสริมด้วย GSE ส่วนการเปลี่ยนแปลงในระดับเซลล์พบว่า GSE ไม่เพิ่มการแสดงออกของ Insulin receptor β (IRβ) และ Insulin receptor substrate 1 (IRS-1) ในเซลล์กล้ามเนื้อของหนูเบาหวานที่ถูกเหนี่ยวนำด้วย HF อย่างไรก็ตาม GSE สามารถเพิ่มระดับการแสดงออกของโปรตีนตัวส่งสัญญาณอินซูลินในช่วงปลายอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) ได้แก่ Protein kinase B (PKB/Akt) และ Glucose transporter 4 (GLUT4) ส่งผลให้มีการขนส่งกลูโคสเข้าเซลล์เพิ่มขึ้น นอกจากนี้ GSE ยังเพิ่มปริมาณการสะสมไกลโคเจนในกล้ามเนื้อหนูที่ได้รับ HF อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) แสดงให้เห็นว่าสามารถใช้ GSE เป็นอาหารเสริมในเชิงป้องกันภาวะดื้ออินซูลินและโรคเบาหวานประเภทที่ 2 ได้