วิทยานิพนธ์ (ค.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2528

วัตถุประสงค์ของการวิจัย การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาและวิเคราะห์การจัดกิจกรรมการสอนทักษะการพูด ในการเรียนการสอน วิชาภาษาไทย ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย ด้านความมุ่งหมาย วิธีการจัดกิจกรรมและการเข้าร่วม กิจกรรมของนักเรียน ประเภทของกิจกรรม ประโยชน์และความต้องการที่มีต่อกิจกรรมแต่ระประเภทการประเมินผล ปัญหาหรืออุปสรรคในการจัดกิจกรรมการสอนทักษะการพูด 2. สร้างและเสนอโปรแกรมการจัดกิจกรรมการสอนทักษะการพูด ในการเรียนการสอนวิชาภาษาไทยระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย วิธีดำเนินการวิจัย ผู้วิจัยสร้างแบบสอบถาม 1 ชุด สำหรับตัวอย่างประชากรที่เป็นครูภาษาไทย 112 คน และนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย 352 คน ในเขตการศึกษา 10 ซึ่งกลุ่มตัวอย่างประชากรได้มาจากการสุ่มอย่างง่าย จากนั้นผู้วิจัยนำข้อมูลมาหาค่าร้อยละ ค่ามัชฌิมเลขคณิตและค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน เสนอในรูปตารางประกอบความเรียง แล้วนำผลที่วิเคราะห์ได้มาสร้างโปรแกรม นำโปรแกรมที่สร้างขึ้นไปให้ผู้ทรงคุณวุฒิ 5 ท่านพิจารณา จากนั้นนำโปรแกรมมาปรับปรุงแล้วแก้ไขให้สมบูรณ์ เพื่อนำเสนอเป็นแนวทางในการจัดกิจกรรมการสอนทักษะการพูดในการเรียนการสอนวิชาภาษาไทย ระดับมัธยมศึกษาตอนปลายต่อไป ผลการวิจัย ผลการวิจัยพบว่า 1. การจัดกิจกรรมการสอนทักษะการพูด 1.1 ด้านความมุ่งหมาย วิธีการจัดและการเข้าร่วมกิจกรรม ในด้านความมุ่งหมายในการจัดกิจกรรมการสอนทักษะการพูดนั้น ทั้งครูและนักเรียนต่างมีความเห็นว่ามีการกำหนดจุดมุ่งหมายโดยผู้กำหนดจุดมุ่งหมายคืออาจารย์ผู้สอนวิชาภาษาไทยส่วนผู้ริเริ่มในการจัดกิจกรรมนั้น ครูส่วนใหญ่มีความเห็นว่า อาจารย์ผู้สอนทักษะการพูดเป็นผู้ริเริ่มในการจัดกิจกรรม ส่วนนักเรียนเห็นว่าผู้ริเริ่มคือผู้บริหารและอาจารย์ผู้สอนวิชาภาษาไทย การกำหนดจุดมุ่งหมายในการจัดกิจกรรมการสอนทักษะการพูดนั้น ทั้งครูและนักเรียนต่างมีความเห็นว่ามุ่งให้นักเรียนนำไปใช้ในชีวิตประจำวันเป็นประการสำคัญ ในการจัดกิจกรรมแต่ละครั้ง ครูส่วนใหญ่มีความคิดเห็นว่า ได้รับทราบจุดประสงค์ในการดำเนินการและวิธีการจัดกิจกรรมทุกครั้ง ส่วนนักเรียนมีความเห็นว่า ได้รับทราบเป็นบางครั้งในการจัดเตรียมดำเนินงานกิจกรรมการฝึกทักษะการพูดนั้น ครูส่วนใหญ่มีความเห็นว่ามีการวางแผนและกำหนดโครงการก่อนที่จะมีกิจกรรมเป็นคราวๆ ไป ส่วนนักเรียนส่วนใหญ่เห็นว่าในการจัดเตรียมดำเนินการจัดกิจกรรมนั้น มีการประชุมนักเรียนชี้แจงวัตถุประสงค์การดำเนินงานและขอความร่วมมือจากนักเรียน ส่วนการดำเนินการจัดกิจกรรมนั้น ทั้งครูและนักเรียนต่างมีความเห็นสอดคล้องกันว่า ครูและนักเรียนร่วมกันวางแผนและจัดกิจกรรม ส่วนเวลาที่เหมาะสมในการจัดกิจกรรมนั้น ทั้งครูและนักเรียนต่างมีความเห็นสอดคล้องกันว่า ควรจัดในเวลาเรียน (วันที่มีการสอนตามปกติ) ส่วนสถานที่ในการจัดกิจกรรมนั้น ทั้งครูและนักเรียนต่างมีความเห็นสอดคล้องกันว่ากว้างขวาง เหมาะสมในการจัดกิจกรรม ส่วนการฝึกทักษะการพูด ทั้งครูและนักเรียนต่างมีความเห็นว่ามีการฝึกการพูดให้นักเรียนเดือนละครั้ง ส่วนวิธีการที่ครูใช้ในการสอนทักษะการพูดนั้น ครูส่วนใหญ่มีความเห็นว่า ครูใช้วิธีกำหนดหัวข้อให้นักเรียนพูดตามใจ ส่วนความเห็นของนักเรียนเกี่ยวกับวิธีการที่ครูใช้ในการสอนทักษะการพูดคือ การเสนอปัญหาให้นักเรียนโต้วาทีตามกฎเกณฑ์หรืออภิปราย แหล่งศึกษาเพิ่มเติมในการสอนทักษะการพูดของครูคือ หนังสือ เอกสาร วารสารต่างๆ ส่วนแหล่งศึกษาเพิ่มเติมของนักเรียนคือ วิทยุและโทรทัศน์ ในด้านสื่อการสอนที่ใช้ในการเรียนการสอนทักษะการพูดนั้น ทั้งครูและนักเรียนต่างมีความเห็นสอดคล้องกันว่า มีพร้อมทุกอย่างและสะดวกในการใช้ ส่วนการเข้าร่วมกิจกรรมของนักเรียนนั้น ครูส่วนใหญ่มีความเห็นว่า นักเรียนเข้าร่วมกิจกรรมที่คะแนนและมีการวัดผลเป็นส่วนใหญ่ส่วนนักเรียนมีความเห็นว่า นักเรียนเข้าร่วมกิจกรรมบันเทิงเป็นส่วนใหญ่ อย่างไรก็ตามทั้งครูและนักเรียนต่างมีความเห็นสอดคล้องกันว่า นักเรียนกระตือรือร้นในการเข้าร่วมกิจกรรมเป็นอย่างดี 1.2 ประโยชน์และความต้องการที่มีต่อกิจกรรมแต่ละประเภท ในด้านประโยชน์และความต้องการที่มีต่อกิจกรรมและละประเภทนั้น ทั้งครูและนักเรียนมีความเห็นว่า กิจกรรมแต่ละประเภทมีประโยชน์อยู่ในระดับมาก ประโยชน์ของกิจกรรมการเรียนการสอนทักษะการพูดตามความเห็นของครูคือ กิจกรรมการเรียนการสอนทักษะการพูดทำให้นักเรียนมีโอกาสแสดงความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ ส่วนนักเรียนมีความเห็นว่า กิจกรรมการเรียนทักษะการพูดทำให้ได้รับประสบการณ์กว้างขวางขึ้น ส่วนความต้องการของครูและนักเรียนส่วนใหญ่ที่มีต่อกิจกรรมแต่ละประเภทอยู่ในระดับปานกลาง 1.3 การประเมินผล ในด้านการประเมินผล ทั้งครูและนักเรียนมีความเห็นสอดคล้องกันว่า การจัดกิจกรรมการฝึกทักษะการพูดนั้น มีการประเมินผลเป็นบางครั้ง วิธีการส่วนใหญ่ที่ครูใช้ในการประเมินผลคือ การสังเกตการเข้าร่วมกิจกรรมของนักเรียน ในการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนทักษะการพูดนั้น ทั้งครูและนักเรียนต่างมีความเห็นสอดคล้องกันว่ายังต้องมีการปรับปรุง 1.4 ปัญหาหรืออุปสรรคปัญหาหรืออุปสรรคที่สำคัญในการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนทักษะการพูดคือ การขาดการประสานงานที่ดีระหว่างผู้ที่เกี่ยวข้อง เช่นครู นักเรียน หรือเจ้าหน้าที่ฝ่ายโสตทัศนศึกษา เป็นต้น 2. การนำเสนอโปรแกรมจากผลการวิจัย ผู้วิจัยได้เสนอโปรแกรมการจัดกิจกรรมการสอนทักษะการพูดขึ้นประกอบด้วยหลักการและเหตุผล วัตถุประสงค์ วิธีดำเนินการ ระยะเวลาในการดำเนินการสถานที่ งบประมาณ กิจกรรมการพูดที่อาจจัดทำได้ การประเมินผล ผลที่คาดว่าจะได้รับและตัวอย่างการจัดกิจกรรม โปรแกรมนี้ผ่านการพิจารณาจากผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 5 ท่าน แล้วนำมาปรับปรุงแก้ไขให้สมบูรณ์ นำเสนอเป็นแนวทางในการจัดกิจกรรมการสอนทักษะการพูดในระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายต่อไป