วิทยานิพนธ์ (อ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2528

การวิจัยนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาถึงการใช้หรือไม่ใช้บัตรรายการ สาเหตุของการไม่ใช้บัตรรายการ ประเภทของบัตรรายการที่ผู้ใช้ใช้มากที่สุด และการใช้รายการต่างๆ ที่ลงไว้ในบัตรรายการของนักศึกษาสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้า วิทยาเขตธนบุรี ในปีการศึกษา 2526 วิธีดำเนินการวิจัย ใช้การค้นคว้าจากหนังสือ วารสาร เอกสาร ตลอดจนสิ่งพิมพ์ต่างๆที่เกี่ยวข้องกับการวิจัย เก็บรวบรวมข้อมูลโดย วิธีการส่งแบบสอบถามไปให้นักศึกษาสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้า วิทยาเขตธนบุรี จำนวน 558 คน ได้รับแบบสอบถามกลับคืนมา 531 ฉบับ คิดเป็นร้อยละ 95 ผลการวิจัยพบว่า นักศึกษาส่วนใหญ่ คือร้อยละ 77.59 ใช้บัตรรายการเป็นเครื่องมือในการค้นหาเอกสารและสิ่งพิมพ์ที่ต้องการ มีเพียงร้อยละ 22.41 เท่านั้นที่ไม่ใช้บัตรรายการซึ่งมีสาเหตุเพราะว่า นักศึกษาทราบสถานที่เก็บสิ่งพิมพ์ที่ต้องการแล้ว และสาเหตุรองลงมาคือ นักศึกษาคิดว่าดูตัวเล่มหนังสือเข้าใจง่ายกว่าดูบัตรรายการ ในด้านประเภทของบัตรรายการที่ใช้นั้น พบว่า นักศึกษาใช้บัตรชื่อเรื่องมากกว่าบัตรประเภทอื่น ส่วนการใช้รายการต่างๆที่ลงไว้ในบัตรรายการนั้น พบว่า รายการที่ใช้มากมีเพียง 4 รายการ คือ รายการเลขเรียกหนังสือ ชื่อผู้แต่งที่เป็นบุคคล ชื่อเรื่อง และหัวเรื่อง รายการที่ไม่ใช้เลยคือ รายการชื่อบรรณาธิการ ชื่อนิติบุคคลรับผิดชอบในการพิมพ์ และปีลิขสิทธิ์ ข้อเสนอแนะ 1. ห้องสมุดควรจัดทำบัญชีรายชื่อหนังสือที่ไม่อยู่บนชั้นเป็นเวลานาน แล้วแจ้งให้ผู้ใช้ทราบ เพื่อขจัดทัศนคติที่ไม่ดีต่อการใช้บัตรรายการ อันจะทำให้มีผู้ใช้บัตรรายการมากขึ้น 2. บรรณารักษ์แผนกวิเคราะห์เลขหมู่และหัวเรื่อง ควรให้ความสำคัญกับรายการเลขเรียกหนังสือ ชื่อผู้แต่งที่เป็นบุคคล ชื่อเรื่อง และหัวเรื่อง ซึ่งเป็นรายการที่ผู้ใช้ใช้ในระดับมาก ควรยกเลิกการจัดทำบัตรแจ้งหมู่หนังสือสำหรับผู้ใช้ โดยอาจเพิ่มเลขทะเบียนไว้ในบัตรชื่อเรื่อง ซึ่งเป็นบัตรที่ผู้ใช้ใช้ในระดับมากที่สุด และควรลงรายละเอียดในบัตรผู้แต่งให้ครบถ้วนสมบูรณ์ คือ ลงรายการแนวสืบค้นด้วย 3. ห้องสมุดควรจัดวางตู้บัตรรายการไว้ใกล้บริเวณทางเข้าออก เพื่อให้ผู้ใช้เห็นเป็นสิ่งแรกเมื่อเข้ามาในห้องสมุด และควรจัดทำป้ายประกาศแผ่นใหญ่ที่บรรจุรายละเอียดเกี่ยวกับการใช้บัตรรายการ และคำอธิบายรายการบนบัตร ติดไว้เหนือตู้บัตรรายการด้วย เพื่อให้ผู้ใช้เข้าใจวิธีการใช้บัตร และรายการต่างๆบนบัตรรายการมากยิ่งขึ้น 4. ห้องสมุดควรพยายามปรับปรุงการลงรายการในบัตรรายการให้อยู่ในรูปแบบมาตรฐานสากล เพื่อประโยชน์ในการจัดทำสหบัตรร่วมกับกลุ่มห้องสมุดต่างๆ 5. ห้องสมุดควรจัดทำคู่มือการใช้ห้องสมุด เพื่อให้ผู้ใช้ทราบถึงรายละเอียดสำคัญต่างๆเกี่ยวกับห้องสมุด จำนวนวัสดุห้องสมุด ตลอดจนบริการของห้องสมุด 6. สถาบันฯควรจัดวิชาการใช้ห้องสมุดไว้ในหลักสูตรการเรียนการสอนของสถาบันฯเพื่อให้นักศึกษาเกิดความรู้ ความเข้าใจในเรื่องการใช้ห้องสมุด อันจะก่อให้เกิดทักษะในการค้นหาเรื่องราวหรือวัสดุที่ตนต้องการได้อย่างลึกซึ้งและรวดเร็ว