พาราออกโซเนส1 (PON1) เป็น calcium-dependent esterase เอนไซม์ที่ถูกสังเคราะห์ขึ้น จากตับและหลั่งเข้าสู่กระแสเลือดโดยจับอยู่กับ high density lipoprotein (HDL) เอนไซม์ PON1 มีความสามารถในการสลายสารพิษจำพวก organophosphate และมีคุณสมบัติเป็น antiatherosclerosis ระดับการทำงานของเอนไซม์ PON1 ขึ้นอยู่กับหลายปัจจัยเช่น พันธุกรรม, สารเคมี, สิ่งแวดล้อม, ยาบางชนิด, รวมถึงสารในธรรมชาติที่พบในสมุนไพร ประเทศไทยมีความ หลากหลายของสมุนไพรไทยที่อาจสามารถเพิ่มระดับการทำงานของเอนไซม์ PON1 การศึกษา ในครั้งนี้จึงเป็นการทดสอบฤทธิ์ของสมุนไพรไทยห้าชนิดคือ กวาวเครือขาว, กระเจี๊ยบแดง, บัวบก, หญ้าปักกิ่ง, และ ลูกยอ ต่อการเพิ่มระดับการทำงานของเอนไซม์ PON1 ในเซลล์มะเร็ง ตับ Hepatocarcinoma (HepG2) cells จากผลการทดลองพบว่าสมุนไพรไทยทั้งห้าชนิด มีผลต่อ ระดับการทำงานของเอนไซม์ PON1 แตกต่างกัน โดยกวาวเครือขาวสามารถเพิ่มระดับการ ทำงานของ PON1 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่เวลา 24 ชั่วโมง ที่ความเข้มข้น 500 μg/ml (p=0.01) ขณะที่กระเจี๊ยบแดงสามารถเพิ่มระดับการทำงานของเอนไซม์ PON1 อย่างมีนัยสำคัญ ทางสถิติ ทั้งที่เวลา 24 และ 48 ชั่วโมง ที่ความเข้มข้น 500 และ 250 μg/ml ตามลำดับ (p=0.03 และ 0.03) ส่วน บัวบก, หญ้าปักกิ่ง, และลูกยอนั้นไม่สามารถเพิ่มระดับการทำงานของ PON1 อย่างมีนัยสำคัญและยังมีความเป็นพิษสูง อย่างไรก็ตามกลไกและสารออกฤทธิ์ที่กวาวเครือขาว และ กระเจี๊ยบแดง ใช้ในการเพิ่มระดับการทำงานของเอนไซม์ PON1 ยังไม่เป็นที่ทราบแน่ชัด Human serum paraoxonase 1 (PON1) is a high density lipoprotein (HDL)- associated enzyme possessesing inherent antioxidant properties. PON1 has been shown to reduce the oxidation of low-density lipoprotein (LDL) and HDL by hydrolyzing lipid peroxides, however the mechanism of which is still unknown. Accumulated data have persistently shown that PON1 has both in vivo and in vitro anti-atherosclerotic property. PON1 activity appears to be primarily under genetic control but may also be modified by chemicals, drugs and some natural substances in the diet. In this study, five common Thai medicinal herbs: Butia superba Roxb., Hibiscus sabdariffa Linn., Centella asiatica Linn., Murdannia loriformis Hassk., and Morinda citrifolia Linn. were tested for the ability to induce PON1 activity in human hepatocarcinoma, HepG2ม แสส. We found different effects produced by Thai medicinal herbs on PON1 activity. Centella asiatica Linn., Murdannia loriformis Hassk., and Morinda citrifolia Linn. did not increase PON1 activity but their toxicity had been observed. Whereas, Butia superba Roxb. at a concentration of 500 μg/ml significantly increased PON1 activity at 24 hr after treatment (p=0.01) and Hibiscus sabdariffa Linn. at concentrations of 250 and 500 μg/ml significantly increased PON1 activity at 24 and 48 hr after treatment, respectively (p=0.03 and 0.03). Further studies on isolating and identification of the active ingredient(s) and the mechanism for the induction of PON1 enzymatic activity will be of value to the research in the area of anti-atherosclerosis.