การวิจัยในครั้งนี้เป็นการพัฒนาชุมชนรอบอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัยแบบมีส่วนร่วมโดยใช้องค์ความรู้ทางด้านวัฒนธรรมเพื่อการท่องเที่ยว ประกอบด้วยวัตถุประสงค์หลักคือการพัฒนาการท่องเที่ยวในเชิงวัฒนธรรมของชุมชนรอบอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย จังหวัดสุโขทัย คณะผู้วิจัยได้จัดให้มีการศึกษาวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม ซึ่งประกอบด้วยการดำเนินกิจกรรมเชิงวิชาการและการพัฒนาที่หลากหลาย อาทิ การสำรวจและเก็บข้อมูลภาคสนาม การประชุมสัมมนาร่วมกับตัวแทนทั้ง 12 ชุมชน และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อประสานความร่วมมือในการพัฒนาการท่องเที่ยวแบบมีส่วนร่วม ประเมินผล (ก่อน)การดำเนินโครงการและกิจกรรมย่อย จัดทำแผนและโครงการพัฒนาการท่องเที่ยวของชุมชนรอบอุทยานฯโดยภาคีเครือข่ายชุมชนและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งประเมินความพึ่งพอใจของนักท่องเที่ยวที่มีต่อการดำเนินงานของโครงการโดยใช้แบบสอบถาม ประเมินผล (หลัง) การดำเนินโครงการและกิจกรรมย่อยต่างๆ และจัดประชุมเพื่อเผยแพร่ผลงานวิจัยสู่สาธารณะ จากข้อมูลดังกล่าวได้นำมาสู่แนวคิดการจัดการท่องเที่ยวแบบใหม่ ที่วางอยู่บนพื้นฐานของการมีส่วนร่วม ประกอบด้วย การประชุมหารือร่วมกัน ของสมาคมการท่องเที่ยวของจังหวัดสุโขทัยร่วมกับคณะนักวิจัยหลายครั้ง และในที่สุดที่ประชุมได้มีความเห็นพ้องต้องกันว่า ชุมชนควรมีส่วนร่วมในการนำองค์ความรู้ในด้านวัฒนธรรมเพื่อกำหนดแนวทางการพัฒนาชุมชนโดยรอบอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัยให้เป็นแหล่งท่องเที่ยว เช่น ตำนาน ประวัติความเป็นมา ประเพณี พิธีกรรม ศิลปะการแสดงศิลปหัตถกรรม ฯลฯ ซึ่งล้วนเป็นอัตลักษณ์วัฒนธรรมของชุมชน มาใช้เพื่อพัฒนาระบบและโครงสร้างพื้นฐาน เช่น ที่พักแรม ร้านอาหาร ร้านขายของที่ระลึกและขายสินค้าพื้นเมือง รวมทั้งการพัฒนาสื่อสิ่งพิมพ์ของข้อมูลสินค้าพื้นเมือง และข้อมูลเทศกาลและงานประเพณี เพื่อสะท้อนให้เห็นตัวตนและอัตลักษณ์เฉพาะถิ่นของคนในชุมชนโดยรอบ นอกจากนี้ ยังมีข้อเสนอจากระดับพื้นที่ ให้มีการพัฒนาระบบมัคคุเทศก์ชุมชน ระบบและมาตรการต่างๆเพื่อความปลอดภัย สภาพการเข้าถึงชุมชน การสร้างจุดหมายตา มีป้ายบอกที่ตั้งความสำคัญของชุมชน แหล่งท่องเที่ยว และหมายเลขถนน เช่น ให้มีป้ายบอกระบบการจัดบริการรถยนต์โดยสารประเภทต่างๆ สำหรับนักท่องเที่ยว รวมทั้งมีป้ายบอกแหล่งการบริการ เช่น ปั้มน้ำมัน ห้องน้ำ ที่พักริมทางและสถานที่จอดรถที่เป็นมาตรฐาน ตลอดจนมีการพัฒนาระบบขนส่งสาธารณะ ระหว่างท่าอากาศยานหรือสถานีขนส่งกับที่พัก รวมทั้งการจัดบริการด้านข้อนิเทศและประชาสัมพันธ์ของข้อมูลข่าวสารเกี่ยวกับการท่องเที่ยว อันได้แก่กิจกรรมบันเทิงเพื่อการพักผ่อนหย่อนใจตลอดปี ในรูปแบบต่างๆเช่น เว็บไซด์ สื่อสิ่งพิมพ์ สื่อวิทยุ โทรทัศน์ รูปภาพ โปสเตอร์ แผ่นพับ เป็นต้น