ระบบรับรองถูกนา มาใช้ในการเพาะเลี้ยงก้งุ เพื่อเป็นเครื่องมือสอื่ สารข้อมูลคุณลักษณะของผลิตภัณฑ์ก้งุ ระหว่างผู้ผลิตและผู้บริโภค โดยมีความคาดหวังว่าระบบรับรองจะเป็นกลไกกระตุ้นให้เกิดการผลิตและ บริโภคอย่างมีจริยธรรม มีความรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อมและสังคม ตลอดจนส่งเสริมการพัฒนาอย่าง ยั่งยืน ในปัจจุบันมีการพัฒนาระบบรับรองอย่างต่อเนื่อง โดยที่ยังไม่ทราบแน่ชัดถึงผลของระบบรับรองที่ มีอยู่ต่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน ทา ให้นา ไปสู่การประเมินผลเชิงสิ่งแวดล้อม สังคม และเศรษฐศาสตร์ ของ ระบบรับรองก้งุ ที่ปฏิบัติในประเทศ โดยอาศัยแนวคิดเชิงระบบประกอบกับการวิเคราะห์หลักการบริหาร จัดการและวิเคราะห์ผู้ที่มีส่วนได้ส่วนเสีย ซึ่งรวบรวมข้อมูลในภาคสนามด้วยแบบสอบถามฟาร์มและโรง เพาะฟัก จา นวน 234 ตัวอย่าง และการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ที่มีส่วนได้และส่วนเสีย จา นวน 100 ตัวอย่าง ผลการศึกษา พบว่า การเข้าร่วมระบบรับรองระดับประเทศของฟาร์มและโรงเพาะฟัก มาจากการส่งเสริม และประชาสัมพันธ์โดยกรมประมงและความต้องการระบบรับรองจีเอพีจากโรงงานแปรรูป ส่วนการเข้า ร่วมระบบรับรองเอซีซี เกิดจากการตอบสนองต่อความต้องการของลูกค้าต่างประเทศ ส่วนการเข้าร่วม ระบบรับรองอินทรีย์ เกิดจากการเข้าร่วมเป็นโครงการนา ร่องสนับสนุนโดยสา นักงานความร่วมมือทาง วิชาการของเยอรมัน เพื่อการเข้าสู่ตลาดกลุ่มเฉพาะและได้รับราคาพิเศษ การเข้าร่วมระบบรับรอง มีผล ต่อการปรับปรุงระบบการจัดการและติดตามตรวจสอบสิ่งแวดล้อม รวมทั้งการปรับปรุงความเป็นอยู่ของ คนงานโดยเฉพาะที่อยู่อาศัยและสาธารณูปโภคอย่างมีนัยสา คัญ แต่การเข้าร่วมระบบรับรองมีค่าใช้จ่าย ในการปรับปรุงฟาร์ม กระบวนการตรวจรับรอง และระบบการติดตามตรวจสอบ อย่างไรก็ตามการผ่าน ระบบรับรองไม่ได้มีผลต่อราคาขายเสมอไป ขึ้นอยู่กับกลไกราคาทางตลาดและสถานการณ์เศรษฐกิจของโลก แต่ประโยชน์ทางเศรษฐศาสตร์ที่ชัดเจนของระบบรับรอง คือ การสร้างโอกาสทางการตลาด อย่างไร ก็ตามผู้ซื้อมักต้องการระบบรับรองที่พัฒนาในประเทศของตนเองมากกว่า ทา ให้ระบบรับรองก้งุ ของ ประเทศไทยไม่ได้รับการยอมรับจากลูกค้าต่างประเทศ ในการปรับปรุงระบบรับรองก้งุ ควรพัฒนาระบบ รับรองตามแนวทางของเอฟเอโอหรือไอเอสโอ เพราะว่าเป็นมาตรฐานที่ยองรับในระดับสากล มีการ ประชาสัมพันธ์และโน้มน้าวลูกค้าต่างประเทศให้เห็นจริงถึงประโยชน์ของระบบรับรองจีเอพี/ซีโอซี พิจารณาค่าใช้จ่ายในการเข้าร่วมระบบรับรองว่าต้องไม่เป็นเหตุให้ต้นทุนการผลิตสูงขึ้นจนไม่สามารถ แข่งขันในตลาดโลกได้ และควรมีการแบ่งปันผลประโยชน์ในการซื้อขายก้งุ ที่ผ่านระบบรับรองโดยตลอด ห่วงโซ่ ในระดับนโยบาย ควรพิจารณารวมระบบรับรองจีเอพี/ซีโอซี เข้าด้วยกันตลอดจน รวมหรือแยก ระบบรับรองระดับประเทศและระบบรับรองของต่างประเทศแต่ละระบบให้ชัดเจน เพื่อไม่ให้เกิดความ สับสนในผู้ผลิต/บริโภค และสร้างการแข่งขันของระบบรับรองต่างๆ ในการเข้าสู่ตลาดเดียวกัน มีการ ดา เนินการทวนสอบจากผู้ทวนสอบที่ได้รับการรับรองจากหน่วยงานรับรองผู้ทวนสอบ และไม่มี ผลประโยชน์ซ้อนทับ และควรพิจารณาดาเนินการศึกษาเทียบเคียง ระหว่างระบบรับรองของประเทศไทย กับระบบรับรองของประเทศคู่ค้า เพื่อให้เกิดการยอมรับเป็นระบบรับรองเทียบเคียงซึ่งอาจต้อง ดา เนินการผ่านบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ ตลอดจนพิจารณาปฏิรูปบทบาทของหน่วยงาน/สถาบันที่ เกี่ยวข้อง เพื่อให้ผลของระบบรับรองนา ไปสู่การผลิตก้งุ ที่มีจริยธรรม ความรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อม และสังคม ตลอดจนส่งเสริมระบบรับรองให้เป็นเครื่องมือการตลาดที่นา ไปสู่การพัฒนาอย่างยั่งยืน