วิทยานิพนธ์ (สถ.ด.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2552

ห้องเรียนมีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมกิจกรรมการเรียนรู้ แต่ห้องเรียนปัจจุบันประสบปัญหา เช่น อากาศร้อน มองสื่อไม่ชัดเจน มีปัญหามุมมอง ขาดความสมบูรณ์ในการฟัง เป็นต้น การแก้ปัญหาโดยทั่วไปจึงใช้อุปกรณ์ไฟฟ้าเพื่อปรับปรุงสภาพแวดล้อมให้เหมาะสม การวิจัยนี้จึงศึกษาการนำระบบธรรมชาติเพื่อใช้สร้างห้องเรียนธรรมชาติคุณภาพสูงที่เหมาะสำหรับประเทศไทย รวมถึงปัจจัยด้านเทคนิคการเรียนรู้มีรูปแบบของสื่อเพิ่มขึ้น ความต้องการพื้นฐานที่สำคัญของการเรียนรู้ในห้องเรียนคือ ความสบายด้านความรู้สึกร้อนหนาว ระดับแสงสว่างที่เพียงพอ มุมมองที่เหมาะสม และคุณภาพเสียงที่ดี การวิจัยเริ่มศึกษาตัวแปรกายภาพและความต้องการของกิจกรรมการเรียนรู้ ร่วมกับการสำรวจสภาพห้องเรียนปัจจุบัน จำนวน 12 ตัวอย่าง พบว่าห้องเรียนส่วนใหญ่มีเปลือกอาคารที่ไม่สามารถควบคุมคุณภาพของสภาพแวดล้อมภายในได้ ประกอบกับสภาพแวดล้อมภายนอกที่รุนแรง ทำให้ห้องเรียนมีปัญหาด้านคุณภาพของสภาพแวดล้อมที่ไม่ส่งเสริมกิจกรรมการเรียนรู้ ผลการศึกษาห้องเรียนธรรมชาติต้นแบบจากผลการวิจัยนำระบบธรรมชาติมาใช้ของกรณีศึกษา 3 กรณี พบว่าห้องเรียนธรรมชาติขนาด 60 ที่นั่ง ที่มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ศูนย์รังสิต และห้องเรียนธรรมชาติขนาด 80 ที่นั่งที่มหาวิทยาลัยราชภัฏราชนครินทร์ วิทยาเขตบางคล้า สามารถปรุงแต่งสภาพแวดล้อมให้เข้าสู่เขตสบายแบบกึ่งควบคุมได้ แต่ยังขาดการดูดซับความร้อนของมวลสารและการควบคุมแสงสว่างบริเวณหน้าจอ ส่วนกรณีปรับปรุงห้องเรียนโรงเรียนพูลเจริญวิทยาคมพบว่า สามารถปรับปรุงได้โดยใช้ระบบเครื่องปรับอากาศประสิทธิภาพสูงช่วยเสริมปัจจัยธรรมชาติ เนื่องจากปัจจัยเสียงรบกวนจากเครื่องบิน การนำองค์ความรู้จากห้องเรียนดังกล่าวมาสร้างห้องเรียนธรรมชาติต้นแบบขนาด 300 ที่นั่ง ที่ ดีเอ็นเอ รีสอร์ท เขาใหญ่ พบว่าสามารถปรุงแต่งสภาพแวดล้อมด้านความรู้สึกร้อนหนาวเข้าสู่เขตสบายได้ด้วยสภาพแวดล้อมที่สมบูรณ์ ป้องกันความร้อนจากภายนอกที่ดี ใช้อิทธิพลของความเร็วลม 1.0-6.4 กิโลเมตรต่อชั่วโมง อิทธิพลการแผ่รังสีจากอุณหภูมิผิวเฉลี่ยที่ต่ำกว่าอุณหภูมิอากาศ 0.5-1.0 องศาเซลเซียส และความชื้นสัมพัทธ์ไม่เกินร้อยละ 80 ด้านการมองเห็นในเวลากลางวันมีระดับความสว่าง 150-900 ลักซ์ สามารถควบคุมไม่ให้เกิดแสงจ้าระคายเคืองตาและแสงสะท้อนรบกวนการมองเห็น ด้านการได้ยินในสภาพแวดล้อมปกติเสียงรบกวนภายในเท่ากับ 30-35 เดซิเบลเอ มีค่ารีเวอร์เบอร์เรชั่นไทม์เท่ากับ 1.75 วินาที จากการควบคุมการสะท้อนและดูดซับเสียง ผลการวิจัยสรุปว่า ระบบธรรมชาติสามารถสร้างสภาพแวดล้อมที่ส่งเสริมกิจกรรมการเรียนรู้ได้ และสามารถขยายผลสู่รูปแบบการเรียนรู้อื่นต่อไป