วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2551

ศึกษาความเป็นไปได้ในการนำของเสียและผลพลอยได้จากกระบวนการผลิต เช่น กาวไหมเซริซินจากการลอกกาวเส้นไหม และผลพลอยได้จากการผลิตกรดแลกติกมาใช้เป็นสารช่วยพิมพ์ แทนการใช้ยูเรียในการพิมพ์ผ้าฝ้ายด้วยสีรีแอกทีฟ (Procion blue PX-3R และ Procion black PX-GR) เซริซินผง สารละลายเซริซิน ผลพลอยได้ชนิดผงและชนิดน้ำสกัดผงถูกนำมาใช้ทั้งแบบเดี่ยวๆ และทั้งแบบใช้ร่วมกับยูเรียเพื่อผสมในแป้งพิมพ์ จากนั้นพิมพ์แป้งพิมพ์ลงบนผ้าฝ้ายถัก อบแห้งและอบไอน้ำผ้า แล้วจึงซักล้างและอบแห้งผ้าอีกครั้ง ผ้าพิมพ์ถูกวิเคราะห์หาความเข้มของสี ความเพี้ยนของสี ความคงทนของสีต่อการซักและต่อการขัดถู และความแข็งกระด้าง ผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่า การใช้เซริซิน ทั้งแบบเดี่ยวๆ และแบบใช้ร่วมกับยูเรียเป็นสารช่วยพิมพ์ในการพิมพ์ผ้าฝ้าย ยังไม่สามารถช่วยเพิ่มความเข้มของสีผ้าพิมพ์ ให้เท่าการพิมพ์โดยใช้ยูเรียเป็นสารช่วยพิมพ์ตามที่ใช้ในปัจจุบัน ผ้าพิมพ์มีความคงทนของสีต่อการซัก และต่อการขัดถูในระดับดีถึงดีมาก และผ้าพิมพ์ไม่แข็งกระด้างเกินไปสำหรับการใช้ ผลพลอยได้ทั้งแบบเดี่ยวๆ และแบบใช้ร่วมกับยูเรียในการพิมพ์ผ้าฝ้าย สามารถพิมพ์ผ้าได้สีเข้มเทียบเท่าผ้าที่พิมพ์โดยใช้ยูเรีย และในบางกรณีได้สีเข้มกว่าและไม่เกิดการเพี้ยนของสี อีกทั้งยังสามารถลดปริมาณการใช้ยูเรียลงได้หลายเท่าตัวของปริมาณที่ใช้พิมพ์ในปัจจุบัน ผ้าพิมพ์มีความคงทนของสีต่อการซัก และต่อการขัดถูในระดับดีถึงดีมาก และผ้าพิมพ์ไม่แข็งกระด้างเกินไป จากการวิเคราะห์คุณลักษณะของผลพลอยได้พบว่า มีโลหะปริมาณต่ำอยู่หลายชนิดที่มีประจุบวก ซึ่งเมื่อนำมาใช้เป็นสารช่วยพิมพ์จะสามารถช่วยผนึกสีรีแอกทีฟที่มีประจุลบให้ติดบนผ้า (มีประจุลบในภาวะการพิมพ์ที่เป็นด่าง) ได้มากขึ้น หรือประจุบวกของโลหะในผงผลพลอยได้จะช่วยดึงโมเลกุลของสีที่มีประจุลบเข้าใกล้ผ้าที่มีประจุลบได้มากขึ้น หลังจากนั้นสีจะเกิดพันธะโควาเลนต์กับเส้นใยบนผ้าในภาวะด่างและได้ผ้าพิมพ์ที่มีสีเข้ม และเมื่อนำผ้าพิมพ์ไปทดสอบไม่พบโลหะหนักที่เป็นอันตรายอยู่บนผ้า