วิทยานิพนธ์ (ค.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2549

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพและปัญหาการพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษาในโรงเรียนประถมศึกษาขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาใน 10 จังหวัดภาคใต้ ตัวอย่างประชากร คือ โรงเรียนประถมศึกษาขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาใน 10 จังหวัดภาคใต้ จำนวน 234 โรงเรียน ผู้ให้ข้อมูล คือ ครูฝ่ายวิชาการที่รับผิดชอบเป็นหัวหน้าคณะกรรมการพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษาช่วงชั้นที่ 1 และช่วงชั้นที่ 2 ของแต่ละโรงเรียน รวมทั้งหมด 468 คน เครื่องมือที่ใช้มี 4 ฉบับ คือ แบบสอบถามสำหรับครูฝ่ายวิชาการที่รับผิดชอบเป็นหัวหน้าคณะกรรมการการพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษา ช่วงชั้นที่ 1 จำนวน 1 ฉบับ และแบบสอบถามสำหรับครูฝ่ายวิชาการที่รับผิดชอบเป็นหัวหน้าคณะกรรมการการพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษา ช่วงชั้นที่ 2 จำนวน 1 ฉบับ แบบศึกษาเอกสารจำนวน 1 ฉบับ และแบบสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้างจำนวน 1 ฉบับ ได้รับแบบสอบถามเป็นฉบับสมบูรณ์ 392 ฉบับ คิดเป็นร้อยละ 83.76 วิเคราะห์ข้อมูลโดยการหาค่าเฉลี่ย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าร้อยละและวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) คณะกรรมการตามที่กำหนดในพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 เป็นผู้กำหนดวิสัยทัศน์ ภารกิจ เป้าหมายของหลักสูตรสถานศึกษา ตลอดจนกำหนดคุณลักษณะที่พึงประสงค์ของผู้เรียน ชุมชนที่มีส่วนร่วมกับคณะกรรมการในการทำภารกิจนี้มากที่สุดเป็นตัวแทนผู้ปกครอง ส่วนปัญหาที่พบ คือ ชุมชนและคณะกรรมการยังขาดความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวการพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษาและไม่มีเวลาเข้าร่วมกิจกรรม และครูยังขาดความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการกำหนดวิสัยทัศน์ ภารกิจ เป้าหมาย และคุณลักษณะที่พึงประสงค์ 2) ในการจัดโครงสร้างของหลักสูตรสถานศึกษา พบว่า ครูได้จัดโครงสร้างของเวลาและสาระให้สอดคล้องตามที่กำหนดไว้ในหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2544 ส่วนปัญหาที่พบ คือ ครูไม่สามารถสอนทันตามเวลาและสาระที่มีอยู่ในโครงสร้าง เนื่องจากสาระการเรียนรู้มีจำนวนมาก 3) ในการจัดสาระการเรียนรู้ของหลักสูตรสถานศึกษา ครูได้กำหนดผลการเรียนรู้ที่คาดหวังและสาระการเรียนรู้โดยให้มีความสอดคล้องกับมาตรฐานการเรียนรู้ช่วงชั้น สอดคล้องกับความต้องการของชุมชนและท้องถิ่น และสอดคล้องกับความต้องการของผู้เรียน ครูจัดทำหน่วยการเรียนรู้และแผนการเรียนรู้แบบบูรณาการ ส่วนปัญหาที่พบ คือ ครูมีจำนวนไม่เพียงพอ ขาดครูที่มีความรู้ความสามารถเฉพาะสาขา ครูยังไม่เข้าใจเกี่ยวกับการจัดสาระการเรียนรู้ของหลักสูตรสถานศึกษา ครูไม่มีเวลาทำแผนการเรียนรู้ และขาดงบประมาณในการดำเนินงานจัดทำสาระการเรียนรู้ 4) ในการออกแบบการเรียนรู้ ครูใช้จัดการเรียนรู้แบบบูรณาการแบบผู้สอนคนเดียว และเน้นการจัดการเรียนการสอนตามสภาพจริง มุ่งให้ผู้เรียนเกิดความสนุกสนานและความเพลิดเพลินในการเรียนรู้ ด้านสื่อการเรียนรู้ ส่วนใหญ่เลือกซื้อสื่อการเรียนรู้ที่จัดจำหน่าย ส่วนสื่อ อุปกรณ์เทคโนโลยีทางการศึกษา เช่น คอมพิวเตอร์ ส่วนใหญ่โรงเรียนได้มาจากการบริจาคจากเอกชน/มูลนิธิ ด้านการวัดและประเมินผลการเรียนรู้ ครูได้ดำเนินการตามหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2544 โดยเน้นการประเมินผลการเรียนรู้ตามสภาพจริง ส่วนปัญหาที่พบ คือ ครูยังขาดความรู้ ความเข้าใจในการจัดการเรียนรู้และการวัดและประเมินผลการเรียนรู้ที่หลากหลาย ครูมีจำนวนไม่เพียงพอในการจัดการเรียนการสอน ขาดงบประมาณในการจัดหาสื่อการเรียนรู้ที่มีคุณภาพและมีจำนวนเพียงพอกับนักเรียน 5) ในการออกแบบกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน ครูได้จัดกิจกรรมแนะแนวโดยยึดหลักให้ผู้เรียนได้รู้และเข้าใจเกี่ยวกับตนเองและเข้าใจถึงความสัมพันธ์ของตนเองกับสังคมรอบข้าง ส่วนการจัดกิจกรรมนักเรียน เน้นการจัดกิจกรรมลูกเสือ เนตรนารี ยุวกาชาดและผู้บำเพ็ญประโยชน์ ส่วนปัญหาที่พบ คือ ครูยังขาดความรู้ ความเข้าใจในการจัดกิจกรรมพัฒนาผู้เรียนทั้งการจัดกิจกรรมแนะแนว และกิจกรรมนักเรียน