วัตถุประสงค์: เพื่อพัฒนาการผลิต 4-androstene-3,17-dione (AD) และ 1,4-andro-stenediene-3,17-dione (ADD) ซึ่งใช้เป็นสารตั้งต้นสาหรับการผลิตยากลุ่มสเตียรอยด์ยับยั้งเอนไซม์อะโรมาเตส ชนิด I โดยใช้กระบวนการไบโอทรานส์ฟอร์เมชันจากไฟโตสเตอรอลจากถั่วเหลือง วิธีการทดลอง: เติมไฟโตสเตอรอลลงในอาหารเลี้ยงเชื้อที่มี Mycobacterium sp. และ/หรือ Arthrobacter simplex ATCC 6946 วิเคราะห์ผลิตภัณฑ์ AD และ ADD ที่ได้โดยเครื่อง HPLC ผลการทดลองและวิจารณ์:ทั้งเชื้อแบคทีเรีย Mycobacterium sp. DSM 2966 และ Mycobacterium sp. DSM 2967 สามารถเปลี่ยนไฟโต-สเตอรอล (มีสารหลักเป็น β-sitosterol) เป็น AD และ ADD ผลิตภัณฑ์หลักที่เกิดขึ้นจาก Mycobacterium sp. DSM 2967 คือ AD ส่วนเชื้อแบคทีเรีย Mycobacterium sp. DSM 2967 คือ ADD เชื้อแบคทีเรีย Mycobacterium sp. DSM 2967 ให้ผลิตภัณฑ์รวมมากกว่าเชื้อแบคทีเรีย Mycobacterium sp. DSM 2966 จากผลการทดลองการเลี้ยงเชื้อผสมทั้งแบบเติมพร้อมกัน และแบบเติมตามลาดับของเชื้อแบคทีเรีย Mycobacterium sp. DSM 2966 หรือ Mycobacterium sp. DSM 2967 พบว่าเชื้อแบคทีเรีย Arthrobacter simplex ATCC 6946 ทาให้ผลิตภัณฑ์รวม androstenone ลดลง การเติมสาร menadione ในอาหารเลี้ยงเชื้อและการตรึงเซลล์ไม่สามารถนามาประยุกต์ใช้สาหรับการทาให้ผลิตภัณฑ์จากกระบวนการไบโอทรานส์ฟอร์เมชันเพิ่มขึ้น สรุป: ผลิตภัณฑ์ AD และ ADD สามารถผลิตได้จากไฟโตสเตอรอลโดยใช้ Mycobacterium sp. การประยุกต์ใช้แหล่งของสารตั้งต้นชนิดใหม่เพื่อเพิ่มปริมาณผลผลิตและลดต้นทุนอาจนาไปใช้ในงานวิจัยในอนาคต Objective: to develop the production of 4-androstene-3,17-dione (AD) and 1,4-androstenediene-3,17-dione (ADD), the substrates for synthesize the type I steroidal aromatase inhibitors, by using biotransformation process from soybean phytosterols. Experimental: Phytosterols were added to the culture medium containing Mycobacterium sp. and/or Arthrobacter simplex ATCC 6946. The products of AD and ADD were analysed by HPLC. Results and Discussion: Both of Mycobacterium sp. DSM 2966 and Mycobacterium sp. DSM 2967 were able to convert phytosterols (mainly β-sitosterol) to AD and ADD. The principal product from Mycobacterium sp. DSM 2967 was AD, meanwhile Mycobacterium sp. DSM 2967 was ADD. Mycobacterium sp. DSM 2967 gave the total androstenones higher than Mycobacterium sp. DSM 2966. The result shows that Arthrobacter simplex ATCC 6946 decreased the total androstenone products in both concomitant and sequential mixed cultures of either Mycobacterium sp. DSM 2966 or Mycobacterium sp. DSM 2967 when comparing to the single cultures. Menadione added in the media and immobilized cell technique cannot be applied for increasing yields of the biotransformation products. Conclusion: AD and ADD can be produced by phytosterols by Mycobacterium sp. The application of alternative substrate sources for the improve yield and lower cost may be used in further study.