| ชื่อเรื่อง | : | การจัดการและพัฒนาอย่างมีส่วนร่วม ด้านกล้วยไม้ป่า กรณีศึกษา : บ้านหนองครก บ้านตายอย ตำบลโดมประดิษฐ์ อำเภอน้ำยืน จังหวัดอุบลราชธานี ( ระยะที่ 2 ) |
| นักวิจัย | : | วิบูลย์ มุระชีวะ |
| คำค้น | : | กล้วยไม้ป่า , อุบลราชธานี |
| หน่วยงาน | : | สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย |
| ผู้ร่วมงาน | : | - |
| ปีพิมพ์ | : | 2551 |
| อ้างอิง | : | http://elibrary.trf.or.th/project_content.asp?PJID=RDG50E0017 , http://research.trf.or.th/node/5908 |
| ที่มา | : | - |
| ความเชี่ยวชาญ | : | - |
| ความสัมพันธ์ | : | - |
| ขอบเขตของเนื้อหา | : | - |
| บทคัดย่อ/คำอธิบาย | : | บ้านหนองครก หมู่ที่ 11 บ้านตายอย หมู่ที่ 6 ตำบลโดมประดิษฐ์ อำเภอน้ำยืน จังหวัดอุบลราชธานี มีพื้นที่ติดเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่ายอดโดม และอยู่ใกล้กับประเทศสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาวและประเทศกัมพูชา ซึ่งบริเวณพื้นที่ที่บรรจบกันเรียกว่า “สามเหลี่ยมมรกต”ทั้ง 2 หมู่บ้านนี้ มีขนบธรรมเนียมประเพณีที่คล้ายกัน รวมทั้งวิถีชีวิตหรือการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรด้านป่าไม้ อาชีพส่วนใหญ่ของชุมชนจะประกอบอาชีพด้านการเกษตร ได้แก่ ทำนา ทำไร่มันสำปะหลัง ปอ ปลูกยางพารา เลี้ยงสัตว์ เก็บหาของป่า โดยเฉพาะกล้วยไม้ป่าที่มีมากในพื้นที่ใกล้เคียง บางชนิดของกล้วยไม้หายากและมีความสวยงาม จึงเป็นที่สนใจของตลาดภายนอกและมีราคาสูง จึงล่อใจให้คนในชุมชนเข้าไปเก็บหาหรือรับซื้อจากผู้เข้าไปเก็บหาของป่า เพื่อส่งขายให้กับพ่อค้าคนกลางที่มีทั้งภายในชุมชนและนอกชุมชน จากการทำงานของโครงการฯในระยะที่ 1/2550 ได้ดำเนินกิจกรรมดังนี้ 1. ทบทวนบทบาทของผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการจัดการกล้วยไม้ร่วมกัน เช่นกลุ่มผู้เพาะเลี้ยงกล้วยไม้ในชุมชนบ้านหนองครก-บ้านตายอย ผู้สานต่อโครงการฯเพื่อให้เกิดความ ยั่งยืนคือคณะครูนักเรียนโรงเรียนบ้านตายอยและผู้สนับสนุน ได้แก่ สำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 9เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่ายอดโดม องค์การบริหารส่วนตำบลโดมประดิษฐ์ เพื่อให้แต่ละส่วนทราบบทบาทของตนเองและแนวทางการพัฒนาชุมชนร่วมกัน 2. รวบรวมภูมิปัญญาการเพาะเลี้ยงกล้วยไม้ในชุมชน โดยแยกเป็น 1. การเพาะโดยภูมิปัญญามี 8 วิธี ดังนี้ การเพาะโดยใช้สปอร์ การเพาะแบบแยกหน่อ การเพาะแบบตัดลำต้น การเพาะในโคนรากแม่(เมล็ด) การแยกตาตะเกียง(การบังคับ) การแยกตาตะเกียง(การชำ) การเพาะแบบแยกตาตะเกียง(มีรากติด) และการเพาะแบบแยกตาตะเกียง(ไม่มีรากติด) 2. การเพาะกล้วยไม้ด้วยวุ้นอาหาร ซึ่งต้องใช้เครื่องมือและเทคโนโลยี เมื่อมีการรวบรวมข้อมูลทั้ง 2 ด้านแล้ว 3. ได้นำผู้ที่เกี่ยวข้องในชุมชน ได้แก่ องค์การบริหารส่วนตำบลโดมประดิษฐ์เจ้าหน้าที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่ายอดโดม คณะครูนักเรียนโรงเรียนบ้านตายอย ชุมชนบ้านหนองครก-บ้านตายอย จำนวน 50 คน ไปศึกษาดูงานการเพาะเลี้ยงกล้วยไม้ที่จังหวัดนครราชสีมา เพื่อให้เกิดแนวคิดด้านการบริหารจัดการกลุ่ม การเพาะขยาย วิธีการดูแลบำรุงรักษาและระบบการตลาด หลังกลับจากศึกษาดูงานได้มีการสรุปในสิ่งที่ได้ในการศึกษาดูงานและ 4. ได้จัดอบรมการเพาะขยายกล้วยไม้ด้วยวุ้นอาหารและภูมิปัญญาชุมชนให้กับผู้สนใจในชุมชนและเยาวชน เพื่อให้เกิดความยั่งยืน(ตามรายงานผลการดำเนินงาน ระยะที่ 1/2550) ช่วงสุดท้ายในการทำงานของโครงการฯ เห็นว่า เพื่อเป็นแหล่งศึกษาเรียนรู้และถ่ายทอดองค์ความรู้ให้กับผู้สนใจด้านการอนุรักษ์และเพาะขยายพันธุ์กล้วยไม้ จึงมี 1. การอบรมครูภูมิปัญญา เพื่อถ่ายทอดองค์ความรู้ให้กับผู้สนใจ 2. จัดทำหลักสูตรท้องถิ่น บรรจุเข้าในการเรียนการสอนของโรงเรียน ปลูกจิตสำนึกด้านการอนุรักษ์กล้วยไม้ 3. การจัดกิจกรรมคืนกล้วยไม้สู่ป่า และ 4. มีการสรุปบทเรียนการทำงานและหาแนวทางพัฒนาเพื่อให้เกิดความยั่งยืน โดยสรุปได้ดังนี้ 1. จัดทำหลักสูตรท้องถิ่นเพื่อทำการเรียนการสอนในโรงเรียน 2. พัฒนาศูนย์การเรียนรู้และถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านการเพาะขยายพันธุ์กล้วยไม้ขึ้นในชุมชน 3. พัฒนาบุคลากรเพื่อทำการถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านกล้วยไม้ 4. กำหนดบริเวณเพื่อทำกิจกรรมการคืนกล้วยไม้สู่ป่า อนุรักษ์พันธุ์กล้วยไม้ขึ้นในชุมชน รวมทั้งกฎกติกาการจัดการอย่างมีส่วนร่วมของชุมชนและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง |
| บรรณานุกรม | : |
วิบูลย์ มุระชีวะ . (2551). การจัดการและพัฒนาอย่างมีส่วนร่วม ด้านกล้วยไม้ป่า กรณีศึกษา : บ้านหนองครก บ้านตายอย ตำบลโดมประดิษฐ์ อำเภอน้ำยืน จังหวัดอุบลราชธานี ( ระยะที่ 2 ).
กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย. วิบูลย์ มุระชีวะ . 2551. "การจัดการและพัฒนาอย่างมีส่วนร่วม ด้านกล้วยไม้ป่า กรณีศึกษา : บ้านหนองครก บ้านตายอย ตำบลโดมประดิษฐ์ อำเภอน้ำยืน จังหวัดอุบลราชธานี ( ระยะที่ 2 )".
กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย. วิบูลย์ มุระชีวะ . "การจัดการและพัฒนาอย่างมีส่วนร่วม ด้านกล้วยไม้ป่า กรณีศึกษา : บ้านหนองครก บ้านตายอย ตำบลโดมประดิษฐ์ อำเภอน้ำยืน จังหวัดอุบลราชธานี ( ระยะที่ 2 )."
กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย, 2551. Print. วิบูลย์ มุระชีวะ . การจัดการและพัฒนาอย่างมีส่วนร่วม ด้านกล้วยไม้ป่า กรณีศึกษา : บ้านหนองครก บ้านตายอย ตำบลโดมประดิษฐ์ อำเภอน้ำยืน จังหวัดอุบลราชธานี ( ระยะที่ 2 ). กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย; 2551.
|
