ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

กลไกอาการปวดฟันในภาวะที่เนื้อเยื่อในโพรงฟันปกติและอักเสบในมนุษย์

หน่วยงาน สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : กลไกอาการปวดฟันในภาวะที่เนื้อเยื่อในโพรงฟันปกติและอักเสบในมนุษย์
นักวิจัย : นพคุณ วงษ์สวรรค์
คำค้น : กลไกเสียวฟัน , การไหลของของไหลในท่อเนื้อฟัน , ความเย็น , ฟันมนุษย์ , อาการเจ็บปวด
หน่วยงาน : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2553
อ้างอิง : http://elibrary.trf.or.th/project_content.asp?PJID=RMU4980049 , http://research.trf.or.th/node/5325
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

การศึกษาวิจัยในการศึกษาแรกเพื่อหาความสัมพันธ์ระหว่างอาการเสียวฟันและอัตราการไหลของของไหลในท่อเนื้อฟัน หรืออาจกล่าวอีกนัยหนึ่งคือเพื่อพิสูจน์กลไกของการเสียวฟันที่เรียกว่า“สมมุติฐานไฮโดรไดนามิก” นั่นเอง การศึกษากระทำในฟันกรามน้อยที่จะต้องถอนเพื่อจัดฟันจำนวน 16 ซี่ในผู้ป่วย 13 คน กรอฟันที่ปุ่มฟันไกล้แก้มจนถึงระดับเนื้อฟัน (ระดับนี้ยังห่างจากเนื้อในโพรงฟัน 1.5 มม) กำจัดชั้นสเมียร์ด้วยกรดฟอสฟอริคแล้วล้างด้วยน้ำเกลือสเตอไรด์ กระตุ้นเนื้อฟันด้วยความดัน 400 มม ของปรอท สูงกว่าและต่ำกว่าความดันบรรยากาศเป็นเวลา 5 วินาที ให้ผู้ป่วยประเมินความรู้สึกเสียวฟันด้วยวิชวยอนาลอกสเกล (วีเอเอส) วัดอัตราการไหลของของไหลในท่อเนื้อฟันเมื่อกระตุ้นเนื้อฟันด้วยความดันในลักษณะที่ทำในคลินิกโดยกระทำในห้องปฏิบัติการหลังจากที่ถอนฟันแล้ว ผลการทดลองพบว่าค่ามัธยฐานของความดันที่น้อยที่สุดที่กระตุ้นให้เกิดอาการเสียวฟันคือ 125 มม ของปรอทต่ำกว่าบรรยากาศ และ 200 มม ของปรอทสูงกว่าบรรยากาศ ซึ่งจะทำให้เกิดการไหลของของไหลในท่อเนื้อฟันเท่ากับ 3.29 นาโนลิตร/วินาที/มม2 และ 5.75 นาโนลิตร/วินาที/มม2 ตามลำดับ โดยสรุบ กลไกของอาการเสียวฟันในมนุษย์ เป็นไปตาม“สมมุติฐานไฮโดรไดนามิก”และจะไวต่ออัตราการไหลของของไหลในท่อเนื้อฟันที่ออกนอกตัวฟันมากกว่ามุ่งสู่ตัวฟันเช่นเดียวกับที่พบในฟันแมว การศึกษาวิจัยในการศึกษาที่สองเพื่อศึกษากลไกของความเย็นในการทำให้เกิดอาการเสียวฟันในมนุษย์ การศึกษากระทำในฟันกรามน้อยที่จะต้องถอนเพื่อจัดฟันเช่นเดียวกัน การศึกษากระทำในฟันกรามน้อยจำนวน 24 ซี่ ในผู้ป่วย 17 คน กรอฟันที่ปุ่มฟันไกล้แก้มจนถึงระดับเนื้อฟันกระตุ้นเนื้อฟันด้วยหลอดน้ำแข็งขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 2 มม เป็นเวลา 5 วินาทีให้ผู้ป่วยประเมินความรู้สึกเสียวฟันด้วยวิชวยอนาลอกสเกล จากนั้นกำจัดชั้น สเมียร์ด้วยกรดฟอสฟอริคแล้วล้างด้วยน้ำเกลือสเตอไรด์ให้ผู้ป่วยประเมินความรู้สึกเสียวฟันด้วยวิชวยอนาลอกสเกลอีก จากนั้นใส่สารออกซาเลท 3 เปอร์เซ็น เป็นเวลา 2 นาที เพื่อให้เกิดผลึกปิดท่อเนื้อฟัน กระตุ้นเนื้อฟันด้วยหลอดน้ำแข็งอีกครั้ง ให้ผู้ป่วยประเมินความรู้สึกเสียวฟันด้วยวิชวยอนาลอกสเกล ในฟัน 8 ซี่ได้วัดอัตราการไหลของของไหลในท่อเนื้อฟันเมื่อกระตุ้นเนื้อฟันด้วยความเย็นในลักษณะที่ทำในคลินิก โดยกระทำในห้องปฏิบัติการหลังจากที่ถอนฟันแล้ว ผลการทดลอง พบว่า วีเอเอส ก่อนกำจัดชั้นสเมียร์ หลังกำจัดชั้นสเมียร์ และ หลังการใส่ออกซาเลท เท่ากับ 21.3 ± 19.5 มม 85.4 ± 15.6 และ 8.5 ± 13.3 ตามลำดับ ซึ่งมีผลอัตราการไหลของของไหลในท่อเนื้อฟันเท่ากับ 2.15 ± 1.02 1.55 ± 0.84 และ 2.29 ± 1.28 นาโนลิตร/วินาที/มม2 โดยสรุบ กลไกของอาการเสียวฟันในมนุษย์ต่อความเย็นไม่เป็นไปตาม“สมมุติฐานไฮโดรไดนามิก” แนะว่าน่าจะมีใยประสาทที่รับความเย็นโดยตรงในเนื้อในโพรงฟัน

บรรณานุกรม :
นพคุณ วงษ์สวรรค์ . (2553). กลไกอาการปวดฟันในภาวะที่เนื้อเยื่อในโพรงฟันปกติและอักเสบในมนุษย์.
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
นพคุณ วงษ์สวรรค์ . 2553. "กลไกอาการปวดฟันในภาวะที่เนื้อเยื่อในโพรงฟันปกติและอักเสบในมนุษย์".
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
นพคุณ วงษ์สวรรค์ . "กลไกอาการปวดฟันในภาวะที่เนื้อเยื่อในโพรงฟันปกติและอักเสบในมนุษย์."
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย, 2553. Print.
นพคุณ วงษ์สวรรค์ . กลไกอาการปวดฟันในภาวะที่เนื้อเยื่อในโพรงฟันปกติและอักเสบในมนุษย์. กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย; 2553.