ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

แนวทางในการสร้างภูมิทัศน์เมืองในอำเภอขุมยวม และการออกแบบภูมิทัศน์อุทยานหินยุคออร์โดวิเชียน (443 - 488 ล้านปี) ในอำเภอแม่สะเรียง เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวในจังหวัดแม่ฮ่องสอน

หน่วยงาน สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : แนวทางในการสร้างภูมิทัศน์เมืองในอำเภอขุมยวม และการออกแบบภูมิทัศน์อุทยานหินยุคออร์โดวิเชียน (443 - 488 ล้านปี) ในอำเภอแม่สะเรียง เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวในจังหวัดแม่ฮ่องสอน
นักวิจัย : ณวิทย์ อ่องแสวงชัย
คำค้น : ABC , ขุนยวม , ภูมิทัศน์ของธรรมชาติ , ภูมิทัศน์ของเมือง , แผนการพัฒนา , แม่สะเรียง , แม่ฮ่องสอน
หน่วยงาน : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2554
อ้างอิง : http://elibrary.trf.or.th/project_content.asp?PJID=RDG53O0003 , http://research.trf.or.th/node/5278
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

จังหวัดแม่ฮ่องสอนเป็นจังหวัดที่อุดมไปด้วยทรัพยากรธรรมชาติ และศิลปวัฒนธรรม ซึ่งเป็นต้นทุนที่สำคัญสำหรับการท่องเที่ยว แต่การใช้ทรัพยากรเหล่านี้เพื่อเป็นจุดขายของการท่องเที่ยวนับวันจะยิ่งร่อยหรอ และเสื่อมโทรมลงเรื่อยๆถ้าขาดการจัดการที่ดี ขณะเดียวกันยังมีทรัพยากรอีกมากที่ยังไม่ได้รับการบุกเบิก ปรับปรุง หรือพัฒนาอย่างเป็นระบบ เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยว งานวิจัยชิ้นนี้ได้ศึกษาการใช้ และบริหารทรัพยากรที่มีอยู่ในพื้นที่อย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อสร้างภูมิทัศน์ที่สวยงาม ใช้ประโยชน์ได้ และสอดคล้องกับทรัพยากรที่รอการพัฒนาของพื้นที่วิจัยสองแห่งในจังหวัดแม่ฮ่องสอนคือ ที่อำเภอขุนยวม และอำเภอแม่สะเรียง ในพื้นที่แรก อำเภอขุนยวม การวิจัยมุ่งเน้นไปที่การพัฒนา และใช้ทรัพยากรทางภูมิทัศน์ จากทรัพยากรทางศิลปสถาปัตยกรรม และธรรมชาติโดยรอบพื้นที่ของเมืองขุนยวม เพื่อสร้างภูมิทัศน์เมืองที่เป็นเอกลักษณ์ให้แก่เมืองขุนยวม และในพื้นที่ที่สอง อำเภอแม่สะเรียง การบุกเบิกค้นพบซากดึกดำบรรพ์ เมื่อไม่นานนี้ และยังไม่เป็นที่รู้จักของคนทั่วไป ทำให้พื้นที่ยังรอการพัฒนา ในการใช้ทรัพยากรทางธรรมชาติทั้งซากดึกดำบรรพ์ พันธุ์ไม้ และลักษณะทางธรณี ที่มีอยู่ในพื้นที่ให้เกิดประโยชน์สูงสุด โดยการพัฒนาเป็นแหล่งเรียนรู้ธรรมชาติ ท่ามกลางภูมิทัศน์ที่สวยงาม ทั้งจากธรรมชาติของพื้นที่ และองค์ประกอบสิ่งปลูกสร้าง ที่ได้รับการออกแบบวางผังขึ้น ในพื้นที่แรก การสร้างภูมิทัศน์เมืองให้กับเมืองขุนยวม อาศัยต้นทุนจากทรัพยากรธรรมชาติ ซึ่งมีทิวทัศน์ที่สวยงามของแนวทิวเขา ดงป่า ลำน้ำยวม ทุ่งนา เนินดิน และสระน้ำ ที่ตั้งกระจัดกระจายอยู่รายรอบพื้นที่ และทรัพยากรทางศิลปสถาปัตยกรรมเช่น วัดโบราณต่างๆ อาคารเรือนแถว บ้านไม้เก่า ศาลเจ้า อนุสาวรีย์ และอื่นๆ ที่ตั้งรายเรียงอยู่ตามแนวทางหลวงหมายเลข 108 แม่สะเรียง-แม่ฮ่องสอน ผนวกเข้าด้วยกันโดยอาศัยความลาดชันจากความสูงต่ำของระดับความสูงที่ไม่เท่ากันตามการสัญจรไปตามทางหลวงหมายเลข 108 ซึ่งจะทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของมุมมองที่มีต่อภูมิทัศน์เมืองไปตลอดเส้นทาง โดยทางหลวงหมายเลข 108 จะวิ่งผ่านใจกลางเมืองขุนยวม ทำให้ผู้ที่มาถึงเมืองขุนยวมจะต้องสัญจรผ่าน และมองเห็นภูมิทัศน์เมืองที่พยายามสร้างขึ้นอย่างหลีกเลี่ยงไม่พ้น การปรับปรุงภูมิทัศน์ตามแนวถนนสาย 108 จึงถูกให้ความสำคัญเป็นอันดับแรกจากพื้นที่ของเมืองทั้งหมด การวิจัยจะทำการสำรวจทรัพยากรทั้งสองประเภท ที่มีอยู่ในพื้นที่ว่าเป็นทรัพยากรประเภทใด ตั้งอยู่และกระจายตัวอยู่ในพื้นที่ในลักษณะใด จากนั้นจึงนำมาประเมินศักยภาพของทรัพยากรเหล่านั้น ว่ามีความสำคัญอย่างไรต่อภูมิทัศน์เมืองตามทฤษฎีจินตภาพเมือง การทำงานจะมีการประสานความร่วมมือ และสร้างความเข้าใจในการทำงานระหว่างคณะวิจัย เทศบาลตำบลขุนยวม และผู้อยู่อาศัยในพื้นที่ ผ่านการประชุม และประชาคมในระดับต่างๆ โดยใช้สถานที่ที่เหมาะสมกับเนื้อหาในการประชุม หรือการประชาคมในครั้งนั้นๆ เช่น ที่ทำการเทศบาลตำบลขุนยวม วัดต่างในๆชุมชม ที่ทำการป๊อก บ้านผู้นำป๊อก หรือสถานที่สาธารณะอื่นๆของชุมชน ในการทำความเข้าใจกับผู้อยู่อาศัยในพื้นที่จะกระทำโดยการอธิบายถึงศักยภาพของเมืองขุนยวม ที่มีต้นทุนในการพัฒนาภูมิทัศน์เมืองที่มีเอกลักษณ์อยู่เป็นจำนวนมาก ซึ่งการทำงานสามารถเริ่มได้ทั้งจากหน่วยงานของรัฐที่รับผิดชอบพื้นที่ และจากผู้อยู่อาศัยในเมืองเอง โดยเริ่มจากหน้าบ้านของตนเองที่สามารถปรับปรุงให้มีภูมิทัศน์ที่สวยงามขึ้นได้ ด้วยวิธีการต่างๆเช่น การใช้สีทาอาคาร และใช้วัสดุที่สอดคล้องกับสภาพโดยรวมของเมือง การลดใช้ผ้าใบบังแดดที่มีโฆษณาแฝง หรือการปลูกต้นไม้ และปรับปรุงรั้วบ้านให้สวยงาม โดยใช้วัสดุในท้องถิ่น การอธิบายจะพยายามให้เกิดความเข้าใจโดยง่าย โดยการยกตัวอย่างเมืองที่ปล่อยปละละเลย และเมืองที่ประสบความสำเร็จในการปรับปรุงภูมิทัศน์ งานวิจัยได้สร้างแนวทางในการสร้างภูมิทัศน์ให้กับเมืองขุนยวม โดยเฉพาะภูมิทัศน์ที่มองเห็นไปตามแนวเส้นทางสัญจรหลักของเมืองโดยสามารถแบ่งออกได้เป็น 2 ลักษณะคือ ภูมิทัศน์เมืองที่มีลักษณะเป็นชุมชนการค้า และภูมิทัศน์เมืองที่มีลักษณะเป็นชุมชนที่รายล้อมด้วยทัศนียภาพธรรมชาติ ในพื้นที่ที่สอง การสร้างภูมิทัศน์ธรรมชาติให้กับอุทยานหินยุคออร์โดวิเชียน ซึ่งเป็นพื้นที่ป่าอนุรักษ์ภายใต้การดูแลของสำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 16 แม่สะเรียง รอบนอกตัวเมืองแม่สะเรียงไปทางทิศใต้ ซึ่งได้มีการค้นพบซากดึกดำบรรพ์ในปี พ.ศ. 2551 และยังไม่เป็นที่รับรู้ของคนทั่วไป ทางหน่วยงานท้องถิ่นต่างๆที่รับผิดชอบพื้นที่ จึงต้องการที่จะพัฒนาพื้นที่จากทรัพยากรที่มีอยู่ไม่ว่าจะเป็นซากดึกดำบรรพ์ พันธุ์ไม้ และลักษณะทางธรณี โดยการสร้างองค์ประกอบทางพื้นที่ใช้สอยเพิ่มเติมตามวัตถุประสงค์ของการใช้พื้นที่ในอนาคต เพื่อสร้างภูมิทัศน์ธรรมชาติที่เหมาะสมกับพื้นที่โครงการ ที่ต้องการให้เป็นแหล่งเรียนรู้ธรรมชาติ และแหล่งท่องเที่ยวแห่งใหม่ของจังหวัดแม่ฮ่องสอน การดำเนินงานในพื้นที่วิจัยนี้ อาศัยความร่วมมือระหว่างผู้เชี่ยวชาญในด้านต่างๆเช่น นักธรณีวิทยา นักวิชาการป่าไม้ นักปกครอง และเจ้าหน้าที่อื่นๆอีกหลายฝ่าย ในการกำหนดแนวทางร่วมกันถึงการใช้ประโยชน์พื้นที่ในอนาคต การสำรวจภาคสนาม การกำหนดเส้นทางเดินชมธรรมชาติที่สัมพันธ์กับการกระจายตัวของทรัพยากรธรรมชาติต่างๆในพื้นที่ การกำหนดลักษณะหน้าที่ใช้สอยของอาคาร และองค์ประกอบที่จะจัดสร้างขึ้นในพื้นที่ และการกำหนดรูปแบบของอาคาร รวมทั้งการบริหารจัดการอาคาร และพื้นที่ทั้งหมดของโครงการเมื่อได้รับพัฒนาเสร็จสิ้นแล้ว จากข้อสรุปของการทำงานร่วมกับหน่วยงานหลายฝ่าย รวมทั้งผู้ที่อยู่อาศัยในพื้นที่ ได้ข้อสรุปในการทำงานที่จะพัฒนาโครงการ และสร้างภูมิทัศน์ธรรมชาติที่ดีให้เกิดขึ้น โดยการสร้างอาคารต่างๆ เช่น อาคารนิทรรศการสำหรับแสดงทรัพยากรธรรมชาติต่างๆที่พบในพื้นที่ และเป็นแหล่งข้อมูลของการเรียนรู้ธรรมชาติในพื้นที่ ธรรมศาลาสำหรับใช้เป็นพื้นที่ประกอบกิจกรรมทางศาสนาสำหรับพระสงฆ์ ซึ่งพำนักอยู่ในพื้นที่ก่อนที่จะมีการพัฒนา และสำหรับการประกอบกิจกรรมกลุ่มสำหรับนักเรียน นักศึกษา และเยาวชนที่เข้ามาศึกษาธรรมชาติในพื้นที่ และองค์ประกอบอื่นๆในพื้นที่เช่น ทางเดินชมซากดึกดำบรรพ์ และพันธุ์ไม้ ลานจอดรถ ป้ายบอกทาง ไฟสนาม และหอชมยอดไม้ โดยการออกแบบอาคาร และภูมิทัศน์จะพยายามให้เกิดความกลมกลืนกับสภาพแวดล้อมที่เป็นธรรมชาติของพื้นที่ และใช้วัสดุที่หาได้ในท้องถิ่น การทำงานได้รับการประสานงานด้านงบประมาณจากรัฐ และการสนับสนุนจากหน่วยงานที่ รับผิดชอบโครงการเป็นอย่างดี ทำให้โครงการสามารถพัฒนาเป็นรูปธรรมได้ตามแนวทางที่วางแผนไว้ นอกจากนี้ในการดำเนินงานวิจัย ยังได้ทำการพัฒนาภูมิทัศน์ให้กับพื้นที่น้ำพุร้อนแม่อุมลอง ซึ่งตั้งอยู่ในอำเภอแม่สะเรียงเช่นเดียวกัน เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวทางธรรมชาติในพื้นที่ให้เชื่อมโยงเป็นเครือข่าย และมีความหลากหลายมากยิ่งขึ้น เช่นเดียวกับพื้นที่วิจัย ที่ได้รับการพัฒนาเป็นอุทยานหินยุคออร์โดวิเชียน โครงการพัฒนาน้ำพุร้อนแม่อุมลองได้รับการพัฒนาไปตามแผนที่ตั้งไว้ โดยมีสิ่งอำนวยความสะดวกทั้งที่พัก บ่ออาบน้ำอุ่น แช่น้ำอุ่น ทั้งในร่ม และกลางแจ้ง ตามมาตรฐานแหล่งท่องเที่ยวน้ำพุร้อนที่ดี ซึ่งจะทำให้พื้นที่ของจังหวัดแม่ฮ่องสอนตอนล่าง มีแหล่งท่องเที่ยวใหม่ที่ได้รับการพัฒนามาจากทรัพยากรที่มีอยู่ในพื้นที่ และสามารถมาเยี่ยมชมได้ตลอดทั้งปี

บรรณานุกรม :
ณวิทย์ อ่องแสวงชัย . (2554). แนวทางในการสร้างภูมิทัศน์เมืองในอำเภอขุมยวม และการออกแบบภูมิทัศน์อุทยานหินยุคออร์โดวิเชียน (443 - 488 ล้านปี) ในอำเภอแม่สะเรียง เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวในจังหวัดแม่ฮ่องสอน.
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
ณวิทย์ อ่องแสวงชัย . 2554. "แนวทางในการสร้างภูมิทัศน์เมืองในอำเภอขุมยวม และการออกแบบภูมิทัศน์อุทยานหินยุคออร์โดวิเชียน (443 - 488 ล้านปี) ในอำเภอแม่สะเรียง เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวในจังหวัดแม่ฮ่องสอน".
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
ณวิทย์ อ่องแสวงชัย . "แนวทางในการสร้างภูมิทัศน์เมืองในอำเภอขุมยวม และการออกแบบภูมิทัศน์อุทยานหินยุคออร์โดวิเชียน (443 - 488 ล้านปี) ในอำเภอแม่สะเรียง เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวในจังหวัดแม่ฮ่องสอน."
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย, 2554. Print.
ณวิทย์ อ่องแสวงชัย . แนวทางในการสร้างภูมิทัศน์เมืองในอำเภอขุมยวม และการออกแบบภูมิทัศน์อุทยานหินยุคออร์โดวิเชียน (443 - 488 ล้านปี) ในอำเภอแม่สะเรียง เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวในจังหวัดแม่ฮ่องสอน. กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย; 2554.