โครงการสำรวจพื้นที่และพัฒนาโจทย์วิจัย “การผลิตข้ามแดน (Trans – boundary Production): กรณีไทย – ลาว” จัดทำขึ้นเพื่อแสวงหาข้อมูลเบื้องต้นสำหรับพัฒนาชุดโครงการวิจัยภายใต้หัวข้อเดียวกันนี้ การดำเนินงานในระยะเวลารวม 4 เดือน (สิงหาคม – ธันวาคม 2554) ประกอบด้วย การสำรวจในพื้นที่ซึ่งมีการผลิตภายใต้ข้อตกลงกับไทย ผู้ประกอบการไทยสำหรับสินค้า 4 ชนิดได้แก่ ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ อ้อย กะหล่ำปลี และยางพารา ในแขวงสะวันเขตและจำปาสัก ในภาคใต้ของสปป.ลาว สำหรับภาคเหนือได้ทำการสำรวจพื้นที่แขวงบ่อแก้ว และสำรวจการผลิตอ้อยในระบบพันธะสัญญาระหว่างลาว – จีน ในแขวงหลวงน้ำทา เพื่อเปรียบเทียบกับกรณีของลาว – ไทย การดำเนินการในภาคสนามร่วมกันระหว่างนักวิจัยจากสปป.ลาวและประเทศไทยครอบคลุมการสัมภาษณ์บุคคล 3 ฝ่าย คือ เจ้าหน้าที่ระดับแขวง/เมือง เกษตรกร และผู้ประกอบการไทยและลาว สำหรับการสำรวจในเขตประเทศไทย ได้เน้นการศึกษาข้อมูลเบื้องต้นจากกรรมการหอการค้าจังหวัดอุบลราชธานี พาณิชย์จังหวัดอุบลราชธานี และผู้ค้าในตลาดขายส่ง และการสัมภาษณ์ผู้ประกอบการนำเข้าในจังหวัดเชียงราย ผลการสำรวจพบว่า สำหรับข้าวโพดเลี้ยงสัตว์และกะหล่ำปลี รูปแบบการค้า – การผลิต มีหลายรูปแบบ ส่วนใหญ่เกษตรกรขายผ่านผู้ค้าลาวโดยมีการตกลงล่วงหน้า และผู้ค้าลาวในฐานะผู้ส่งออก ซึ่งต้องจดทะเบียนเป็นนิติบุคคลเป็นผู้ส่งออกจกสปป.ลาว แต่พบว่ามีการลักลอบส่งออกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ในภาคเหนือ แสดงว่า เกษตรกรไม่มีความสัมพันธ์โดยตรงกับผู้นำเข้าไทย ส่วนอ้อยนั้นมีลักษณะเป็นการผลิตในระบบพันธะสัญญาเต็มที่ ทั้งกรณีลาว – ไทย และลาว – จีน เกษตรกรซึ่งปลูกในระบบพันธะสัญญากับจีนประสบความสำเร็จเป็นอย่างดี แต่กรณีการผลิตกับบริษัทไทยในภาคใต้ เกษตรกรร้อยละ 20 เท่านั้นที่ประสบความสำเร็จ ซึ่งสันนิษฐานว่า เกิดจากขนาดการผลิตของเกษตรกรและลักษณะภูมิอากาศที่แตกต่างกันในภาคเหนือและภาคใต้ ผลจากการสำรวจเบื้องต้นนี้ได้ประโยชน์ในการเพิ่มความชัดเจนและยืนยันแผนงานเดิม และการจัดลำดับความสำคัญของโครงการดังนี้ คือ ให้มีโครงการเกี่ยวกับการผลิตในระบบพันธะสัญญา 5 โครงการ และโครงการเมืองคู่มิตรระหว่างอุบลราชธานีและจำปาสัก 1 โครงการ โครงการพัฒนา SME 1 โครงการ และการศึกษาผลกระทบการผลิตข้ามแดนระดับมหภาค 1 โครงการ สำหรับ 6 โครงการแรกที่จะดำเนินการวิจัยทันทีนี้ประกอบด้วย นักวิจัยจากสปป.ลาว 6 คน ที่ปรึกษา 1 คน และนักวิจัยไทยจากสถาบันการศึกษา 7 แห่ง รวม 12 คน นักวิจัยเกือบทั้งหมดเป็นนักวิจัยรุ่นใหม่ ซึ่งต้องการเพิ่มทักษะการวิจัยจากโครงการนี้