การปรับปรุงพันธุ์ไก่พื้นเมืองไทยพันธุ์ประดู่หางดำและชีครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างพันธุ์ไก่พื้นเมืองไทยพันธุ์ประดู่หางดำและชีที่ผ่านการประเมินและคัดเลือกพันธุ์โดยใช้ดัชนีการคัดเลือกที่พัฒนาขึ้นเพื่อเน้นการปรับปรุงพันธุกรรมทางด้านการเจริญเติบโตและคุณภาพซากให้สูงขึ้นโดยไม่กระทบต่อการให้ไข่ แม้ว่าไก่พื้นเมืองและลูกผสมพื้นเมืองจะมีรสชาติเป็นที่ยอมรับของตลาด แต่ยังมีจุดด้อยในเรื่องของการเจริญเติบโตที่ต่ำ และลักษณะซากโดยเฉพาะสัดส่วนของเนื้ออกที่ไม่สูงนัก ดังนั้น ความต้องการพ่อพันธุ์ไก่พื้นเมืองที่มีพันธุกรรมการเจริญเติบโตดีและความกว้างของอกมากขึ้นจึงเป็นที่ต้องการของภาคเอกชน ด้วยเหตุนี้จึงต้องมีการวางแผนการปรับปรุงพันธุ์เพื่อเสริมสร้างให้ไก่พันธุ์ประดู่หางดำและชีมีศักยภาพทางพันธุกรรมสูงขึ้น การปรับปรุงพันธุ์ครั้งนี้ใช้การคัดเลือกจากค่าการผสมพันธุ์ (breeding value) ที่ประเมินร่วมหลายลักษณะในรูปดัชนี โดย ค่าการผสมพันธุ์ดังกล่าวใช้วิธีการประเมินด้วยเทคนิค BLUP (Best Linear Unbiased Prediction) ซึ่งเป็นเทคนิคที่ให้ค่าการผสมพันธุ์ที่แม่นยำและให้ผลการตอบสนองการคัดเลือกที่รวดเร็ว ไก่ที่มีค่าดัชนีการผสมพันธุ์สูงในแต่ละรุ่นจะถูกคัดเลือกไว้เพื่อเป็นพ่อแม่พันธุ์ โดยการคัดเลือกเพศผู้ใช้ดัชนีที่เน้นทางด้านการเจริญเติบโตและความกว้างอกเป็นหลัก ส่วนเพศเมียใช้ดัชนีที่เน้นด้านการเจริญเติบโต ความกว้างอก ร่วมกับการให้ผลผลิตไข่ ฝูงพัฒนาพันธุ์ประดู่หางดำดำเนินการที่ฟาร์มมหาวิทยาลัยขอนแก่นและฝูงพัฒนาพันธุ์ชีดำเนินการที่มหาวิทยาลัยราชมงคลอีสาน วิทยาเขตกาฬสินธุ์ ฝูงไก่พื้นเมืองพันธุ์ประดู่หางดำผลิตไข่เข้าฟักเฉลี่ย 3,511 ฟอง/ปี (เป้าหมาย 2,000-2,500 ฟอง/ปี) และมีลูกไก่เกิดในแต่ละปีเฉลี่ย 2,028 ตัว/ปี (เป้าหมาย 1,500-1,800 ตัว/ปี) โดยมีไข่มีเชื้อ (%F) เฉลี่ย 87.10 %, การฟักออกเทียบกับไข่มีเชื้อ(%HF) เฉลี่ย 66.32%, และการฟักเทียบกับไข่เข้าฟักทั้งหมด (%HT) เฉลี่ย 57.76% ฝูงไก่พื้นเมืองพันธุ์ชีผลิตไข่เข้าฟักเฉลี่ย 3,566 ฟอง/ปี (เป้าหมาย 2,000-2,500 ฟอง/ปี) และมีลูกไก่เกิดในแต่ละปีเฉลี่ย 976 ตัว/ปี (เป้าหมาย 1,500-1,800 ตัว/ปี) โดยมีไข่มีเชื้อ (%F) เฉลี่ย 56.65%, การฟักเทียบกับไข่มีเชื้อ (%HF) เฉลี่ย 48.32%, และการฟักเทียบกับไข่เข้าฟักทั้งหมด (%HT) เฉลี่ย 27.37% ซึ่งปัญหาของการผลิตฝูงชีแบ่งเป็น 2 ส่วนได้แก่ 1) ปัญหาในส่วนของการจัดการพ่อพันธุ์ และ 2) ปัญหาในส่วนการจัดการโรงเรือนและตู้ฟัก ไก่ประดู่หางดำมีน้ำหนักตัวและการเจริญเติบโตภายหลังการคัดเลือกสูงกว่าไก่ชีเล็กน้อย ปัจจุบันไก่ประดู่หางดำมีน้ำหนักตัวที่อายุ 16 สัปดาห์ สูงกว่าเดิมประมาณ 175 กรัม ส่วนไก่ชีสูงกว่าเดิมประมาณ 150 กรัม โดยมีการเจริญเติบโตต่อวันเพิ่มขึ้น1 – 2 กรัมต่อวัน โดยเมื่อพิจารณาการเจริญเติบโตต่อวัน (อายุ 0-16 สัปดาห์) ภายหลังการคัดเลือกพบว่า ไก่ประดู่หางดำมีการเจริญเติบโตเฉลี่ย 13.30 กรัม/วัน และไก่ชีมีค่า 11.98 กรัม/วัน นอกจากนี้จะเห็นว่ารอบอกของไก่พื้นเมืองทั้งสองพันธุ์มีค่าสูงขึ้นเช่นกัน ภายหลังการคัดเลือกพบว่าถูกปรับปรุงขึ้นประมาณ 2–3 ซม. การวิเคราะห์ค่าความนุ่มเนื้อโดยใช้ค่าแรงตัดผ่านเนื้อ (Shear Force) และค่าความแน่นเนื้อ (firmness) ของกล้ามเนื้ออก พบว่าโดยทั่วไปเพศผู้จะมีเนื้อที่เหนียวกว่าเพศเมีย ภายหลังการคัดเลือกพบว่าไก่ประดู่หางดำมีความเหนียวลดลงเล็กน้อยส่วนไก่ชีพบว่ามีความเหนียวสูงขึ้น และโดยภาพรวมไก่พื้นเมืองพันธุ์ชีมีค่าแรงตัดผ่านเนื้อสูงกว่าไก่ประดู่หางดำ นอกจากนี้ยังพบว่าภายหลังการคัดเลือกค่าความแน่นเนื้อของไก่พื้นเมืองประดู่หางดำและชีมีค่าสูงขึ้นและโดยภาพรวมไก่ชีมีความแน่นเนื้อสูงกว่าไก่ประดู่หางดำ การให้ไข่ที่อายุ 300 วันของไก่ชีสูงกว่าเดิมประมาณ 30 ฟอง ส่วนไก่ประดู่หางดำสูงกว่าเดิมประมาณ 20 ฟอง และมีอายุการให้ไข่เร็วขึ้น 20-30 วัน และไข่มีขนาดใหญ่ขึ้นเล็กน้อย โดยแม่พันธุ์ประดู่หางดำตัวแรกของฝูงอาจให้ไข่ได้ตั้งแต่อายุ 140 วัน มีอายุเมื่อแม่ไก่ให้ไข่ฟองแรกเฉลี่ยที่ 190 วัน การให้ผลผลิตไข่รวมต่อจำนวนไก่ทั้งฝูง(hen – housed production) สูงสุดไม่เกิน 50% ของฝูงที่อายุประมาณ 300 วัน ส่วนแม่พันธุ์ชีมีอายุให้ไข่ฟองแรกเฉลี่ยที่ 180 วัน ซึ่งเร็วประดู่หางดำประมาณ10 วัน การคัดเลือกลักษณะการเจริญเติบโตและการให้ผลผลิตไข่ในไก่พื้นเมืองจากการศึกษาครั้งนี้แสดงให้เห็นว่าการใช้ดัชนีการคัดเลือกหลายลักษณะร่วมกันส่งผลให้พันธุกรรมของทั้งสองลักษณะถูกปรับปรุงไปพร้อมกันเมื่อพิจารณา ผลตอบสนองการคัดเลือกด้านการเจริญเติบโตของไก่ประดู่หางดำรวดเร็วกว่าไก่ชี โดยพันธุกรรมของน้ำหนักตัวที่ 16 สัปดาห์ของประดู่หางดำและชีในรูป genetic gain (ΔG) ถูกปรับปรุงขึ้น 12.69% และ 10.48% ตามลำดับ อย่างไรก็ตามผลการตอบสนองการคัดเลือกของลักษณะการให้ไข่รวมที่อายุ 300 วันของฝูงไก่ชีมีค่าสูงกว่าประดู่หางดำ กล่าวได้ว่าการคัดเลือกไก่พื้นเมืองประดู่หางดำและชีเพื่อใช้เป็นสายพ่อพันธุ์ด้วยดัชนีการคัดเลือกการเจริญเติบโตร่วมกับการให้ไข่ครั้งนี้ ช่วยปรับปรุงลักษณะการเจริญเติบโตและความกว้างอกได้โดยไม่ส่งผลกระทบให้การให้ผลผลิตไข่ลดลง และส่งผลให้ไก่พื้นเมืองมีอายุการให้ไข่เร็วขึ้น โดยน้ำหนักไข่ฟองแรกไม่ลดต่ำลง โดยภาพรวมแล้วโครงการแสดงให้เห็นมีศักยภาพด้านไก่พื้นเมืองไทยเพื่อการพัฒนาในระยะต่อไปอีกหลายด้าน ได้แก่ 1) ศักยภาพด้านการพัฒนาต่อเนื่องให้เป็นฝูงปู่ย่าพันธุ์ (grand-parent stock) เพื่อประโยชน์ด้านการใช้เป็นสายพ่อ (sire line), 2) ศักยภาพด้านการสนับสนุนยุทธศาสตร์ไก่เนื้อของประเทศ, 3) ศักยภาพด้านการสร้างองค์ความรู้และการถ่ายทอดเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้องกับไก่พื้นเมือง รวมถึงการใช้ประโยชน์กับทุกหน่วยงานทั้งในส่วนมหาวิทยาลัย กรมปศุสัตว์ ภาคเอกชน และท้องถิ่น ต่อไปในอนาคต