ผลของระดับเปลือกสับปะรดที่เหมาะสมต่อกระบวนการหมักและคุณภาพของอาหารผสมเสร็จหมัก สมศักดิ์ เภาทอง1/ จันทกานต์ อรณนันท์2/ อานุภาพ เส็งสาย3/ จีระศักดิ์ ชอบแต่ง4/ บทคัดย่อ การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลการใช้เปลือกสับปะรดระดับต่างๆ ทดแทนหญ้าสด ในอาหารผสมเสร็จหมักที่มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงองค์ประกอบทางเคมีและกระบวนการหมัก ในอาหารผสมเสร็จหมัก วางแผนการทดลองแบบสุ่มตลอด(CRD) มี 4 ซ้้า ประกอบด้วย 3 สิ่งทดลอง ได้แก่ อาหารผสมเสร็จหมักที่มีอัตราส่วนอาหารข้นต่ออาหารหยาบ 60:40 โดยน้้าหนักสด โดยมีแหล่งอาหารหยาบที่มีสัดส่วนเปลือกสับปะรดต่อหญ้าบาน่า เท่ากับ 50:50 (TMRS I) 75:25 (TMRS II) และ 100:0 (TMRS III) โดยก้าหนดเปิดถุงหมักเพื่อเก็บตัวอย่างอาหารหมักทุกวันที่ 1- 7 และครั้งต่อไปทุกวันที่ 21, 42, 63 และ 84 วัน สุ่มเก็บตัวอย่างอาหารตามช่วงเวลาที่ก้าหนด น้าไปเก็บว้ที่อุณหภูมิไม่เกิน 4 องศาเซลเซียสทันทีเพื่อรอการวิเคราะห์องค์ประกอบทางเคมีและคุณค่าทางโภชนะได้แก่ ปริมาณวัตถุแห้ง ปริมาณ Volatile basic nitrogen (VBN) และส่วนประกอบทางเคมี ได้แก่ โปรตีน, CF, NDF, ADF, NFE, cellulose, hemicellulose, เถ้า (ash) และ ความเป็นกรดด่าง (pH) ผลการทดลองพบว่าการเพิ่มระดับเปลือกสับปะรดในสูตรอาหารผสมเสร็จหมักไม่มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงองค์ประกอบทางเคมี โดยมีผลท้าให้วัตถุแห้ง, เยื่อใย, ไขมัน และเถ้า ลดลงเล็กน้อย ส่วนอายุการเก็บรักษาที่เพิ่มขึ้น ส่งผลให้โปรตีน ,ไขมัน,เยื่อใยหยาบ, ADF, NDF และเถ้า เพิ่มขึ้น ส่วนคุณภาพอาหารผสมเสร็จหมัก เมื่อประเมินจากปริมาณ VBN พบว่าสามารถเก็บรักษาอาหารผสมเสร็จหมักได้นานถึง 84 วัน โดยคุณภาพอยู่ในระดับปานกลาง ยกเว้นอาหารผสมเสร็จหมักที่มีเปลือกสับปะรดเป็นส่วนประกอบ 40 เปอร์เซ็นต์ ที่อายุ 84 วัน มีปริมาณ VBN เท่ากับ 17.77 เปอร์เซ็นต์ ซึ่งจัดเป็นอาหารผสมเสร็จหมักคุณภาพต่้า คาสาคัญ: ปริมาณการกินได้ การย่อยได้ อาหารผสมเสร็จหมัก เปลือกสับปะรด แพะ เลขทะเบียนวิจัย 51(1)-0214-018 1/กลุ่มพัฒนาระบบจัดการอาหารสัตว์ ส้านักพัฒนาอาหารสัตว์ กรมปศุสัตว์ ราชเทวี กรุงเทพฯ 10400 2/กลุ่มพัฒนาระบบงานวิจัย ส้านักผู้เชี่ยวชาญ กรมปศุสัตว์ ราชเทวี กรุงเทพฯ 10400 3/กลุ่มพัฒนาเทคโนโลยีอาหารสัตว์ ส้านักพัฒนาอาหารสัตว์ กรมปศุสัตว์ ราชเทวี กรุงเทพฯ 10400 4/ศูนย์วิจัยและพัฒนาอาหารสัตว์เพชรบุรี อ.ชะอ้า จ.เพชรบุรี 76120