ผลของการใช้ถั่วลิสงเถาเสริมทดแทนอาหารข้นต่อ อัตราการเจริญเติบโต และลักษณะซาก แพะพันธุ์ลูกผสมบอร์ที่เลี้ยงในระบบปล่อยแทะเล็ม ขบวน อินทรักษ์1/ ชิต ยุทธวรวิทย์1/ อภิชาติ บุญเรืองขาว2/ จีระศักดิ์ ชอบแต่ง3/ บทคัดย่อ การทดลองครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาถึงการใช้ถั่วลิสงเถาเสริมทดแทนอาหารข้นต่อ สมรรถนะการเจริญเติบโต ลักษณะซาก ตลอดจนผลตอบแทนทางเศรษฐกิจของแพะลูกผสมบอร์ ที่เลี้ยงปล่อยแทะเล็มแปลงหญ้ากินีสีม่วงแบบหมุนเวียน ดำเนินการทดลองที่สถานีพัฒนาอาหารสัตว์ชุมพร อำเภอท่าแซะ จังหวัดชุมพร ระหว่างเดือนตุลาคม 2544 ถึง เดือนธันวาคม 2555 วางแผนการทดลองแบบ Randomized Complete Block โดยใช้แพะเนื้อลูกผสมบอร์ เพศผู้ไม่ตอน อายุประมาณ 8 เดือน น้ำหนักเฉลี่ย 27 กิโลกรัม จำนวน 15 ตัว สุ่มแบ่งออกเป็น 3 กลุ่มๆ ละ 5 ตัว กลุ่มที่ 1 เสริมอาหารข้นโปรตีน 16 เปอร์เซ็นต์ อัตรา 1.5 เปอร์เซ็นต์ของน้ำหนักตัว กลุ่มที่ 2 เสริมถั่วลิสงเถาร่วมกับอาหารข้น สัดส่วน 1:1 อัตรา 1.5 เปอร์เซ็นต์ของน้ำหนักตัว และกลุ่มที่ 3 เสริมด้วยถั่วลิสงเถา อัตรา 1.5 เปอร์เซ็นต์ของน้ำหนักตัว ในช่วงเช้า ก่อนปล่อยแพะทั้ง 3 กลุ่ม เข้าแทะเล็มแปลงหญ้ากินีสีม่วงแบบหมุนเวียน ใช้ระยะเวลาทดลอง 420 วัน ผลการทดลองพบว่า แพะทั้ง 3 กลุ่ม มีอัตราการเจริญเติบโตไม่แตกต่างกันทางสถิติ (P>0.05) เท่ากับ 82.45, 79.21 และ 64.40 กรัมต่อตัวต่อวัน ตามลำดับ ปริมาณอาหารที่กินได้ ประสิทธิภาพการเปลี่ยนอาหาร และปริมาณโปรตีนที่แพะได้รับ ของแพะทั้ง 3 กลุ่ม มีค่าใกล้เคียงกัน สำหรับลักษณะของซาก พบว่าแพะทั้ง 3 กลุ่ม มีเปอร์เซ็นต์เนื้อแดง เปอร์เซ็นต์ไขมัน เปอร์เซ็นต์กระดูก สัดส่วนกล้ามเนื้อต่อกระดูก และปริมาณกรดไขมัน CLA ในกล้ามเนื้อไม่แตกต่างกันทางสถิติ (P>0.05) เมื่อคิดต้นทุนค่าอาหารต่อการเพิ่มน้ำหนัก 1 กิโลกรัม พบว่าแพะกลุ่มที่ 3 มีต้นทุนต่ำสุดเท่ากับ 87.26 บาทต่อกิโลกรัม และให้ผลตอบแทนสุทธิสูงสุดเท่ากับ 1,416.60 บาทต่อตัว คำสำคัญ : แพะลูกผสมบอร์ ลักษณะซาก หญ้ากินีสีม่วง ถั่วลิสงเถา แทะเล็ม เลขทะเบียนวิจัย : 55(1)-(55:03)-0214-004 1/ สถานีพัฒนาอาหารสัตว์ชุมพร อำเภอท่าแซะ จังหวัดชุมพร 2/ ศูนย์วิจัยและพัฒนาอาหารสัตว์สุราษฎร์ธานี อำเภอท่าฉาง จังหวัดสุราษฎร์ธานี 3/ ศูนย์วิจัยและพัฒนาอาหารสัตว์นราธิวาส อำเภอตากใบ จังหวัดนราธิวาส