การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบคุณภาพน้ำเชื้อและอัตราการผสมติดของน้ำเชื้อแช่แข็งโคนมที่ใช้น้ำยาเจือจางชนิด Egg yolk tris (EYT) กับ low density lipoprotein (LDL) ร่วมกับ alanine หรือ glutamine วางแผนการทดลองแบบบล็อกสมบูรณ์ (randomized complete block design: RCBD) ใช้พ่อโคนม ทรอปิคอลโฮลไสตน์ จำนวน 5 ตัว (บล็อก) ทำการรีดน้ำเชื้อสัปดาห์ละ 1 วันเป็นเวลา 5 สัปดาห์ (ซ้ำ) ในแต่ละสัปดาห์น้ำเชื้อถูกแบ่งออกเป็น 4 ส่วนสำหรับการทดลอง 4 กลุ่ม คือ กลุ่มที่ 1 เจือจางด้วยน้ำยาเจือจาง EYT , กลุ่มที่ 2 เจือจางด้วยน้ำยาเจือจาง LDL กลุ่มที่ 3 น้ำยาเจือจาง LDL เสริม glutamine 25 mM และ กลุ่มที่ 4 น้ำยาเจือจาง LDL เสริม alanine 25 mM ผลการศึกษาพบว่าคุณภาพน้ำเชื้อภายหลังการแช่แข็ง อสุจิในน้ำยาเจือจาง LDL น้ำยาเจือจาง LDL เสริม glutamine มีอัตราการเคลื่อนที่และจำนวนอสุจิที่เยื่อหุ้มเซลล์และอะโครโซมสมบูรณ์สูงกว่าอสุจิในน้ำยาเจือจาง EYT แต่ไม่ต่างกับน้ำยาเจือจาง LDL เสริม alanine (P<0.05) โดยอสุจิในน้ำยาเจือจาง LDL น้ำยาเจือจาง LDL เสริม glutamine น้ำยาเจือจาง LDL เสริม alanine และน้ำยาเจือจาง EYT มีอัตราการเคลื่อนที่ร้อยละ 54.71?1.76, 50.76?1.90, 48.19?1.86 และ 44.28?1.86 ตามลำดับ และจำนวนอสุจิที่เยื่อหุ้มเซลล์และอะโครโซมสมบูรณ์ร้อยละ 50.67?4.35, 48.02?4.02, 45.36?4.73 และ 35.72?4.01 ตามลำดับ เมื่อนำไปผสมเทียมให้กับแม่โคพบว่า การผสมเทียมด้วยน้ำเชื้อแช่แข็งที่ใช้น้ำยาเจือจางชนิด LDL น้ำยาเจือจางชนิด LDL เสริม glutamine และน้ำยาเจือจางชนิด LDL เสริมalanine มีอัตราการผสมติดสูงกว่าการผสมเทียมด้วยน้ำเชื้อแช่แข็งที่ใช้น้ำยาเจือจางชนิด EYT จากการศึกษาแสดงว่าการใช้น้ำยาเจือจางชนิด LDL, LDL เสริม glutamine มีผลทำให้คุณภาพน้ำเชื้อภายหลังการแช่แข็งและอัตราการผสมติดดีกว่าน้ำยาเจือจาง EYT คำสำคัญ : กลูตามีน น้ำเชื้อแช่แข็งโค อะลานีน อัตราการผสมติด โปรตีนไขมันความหนาแน่นต่ำ