ผลของการเสริมอาหารข้นที่ระดับต่างกันต่อสมรรถนะการผลิต และคุณภาพซากของโคพื้นเมืองอีสาน วรรณา อ่างทอง1/ วิโรจน์ ฤทธิ์ฤาชัย2/ ศุภชัย อุดชาชน1/ ร าไพร นามสีลี1/ สุกัญญา ค าพะแย1/ วิชัย อาระหัง3/ บทคัดย่อ ด าเนินการทดลองที่ศูนย์วิจัยและพัฒนาอาหารสัตว์ขอนแก่น ระหว่าง ตุลาคม 2554 ถึง มีนาคม 2557 เพื่อศึกษาระดับการให้อาหารข้นที่เหมาะสมต่อสมรรถนะการผลิตและคุณภาพซากของโคพื้นเมืองอีสาน โดยใช้โคเพศผู้ไม่ตอน 12 ตัว น้ าหนักเฉลี่ย 115.3 กิโลกรัม และสิ้นสุดการทดลองเมื่อโคมีน้ าหนักตัวประมาณ 300.0 กิโลกรัม วางแผนการทดลองแบบสุ่มสมบูรณ์ภายในบล็อก แบ่งโคเป็น 3 กลุ่ม โคกลุ่มที่ 1 (F1), 2 (F2) และ 3 (F3) ให้กินอาหารข้นที่ระดับ 1.0, 1.2 และ 1.4 เปอร์เซ็นต์ของน้ าหนักตัว ตามล าดับ โคทุกกลุ่มกิน หญ้ารูซี่เป็นอาหารหยาบแบบเต็มที่ จากผลการทดลอง พบว่า โคทั้ง 3 กลุ่ม มีปริมาณการกินอาหารไม่ แตกต่างกันทางสถิติ(p>0.05) เฉลี่ย 2.3 เปอร์เซ็นต์ของน้ าหนักตัว แต่โค ที่กิน F1 และ F2 ได้รับโปรตีน 485.2 และ 586.2 กรัมต่อวัน ตามล าดับ ต่ ากว่าโคที่กิน F3 ที่ได้รับโปรตีน 695.7 กรัมต่อวัน อย่างมีนัยส าคัญ ทางสถิติ(p0.05) เมื่อสุ่มโคกลุ่มละ 1 ตัว ไปศึกษาซากแบบสากล พบว่าโคที่กิน F1, F2 และ F3 มีเปอร์เซ็นต์ซากอุ่น 56.1, 56.8 และ 54.4 ตามล าดับ มีพื้นที่หน้าตัดเนื้อสัน 50.0, 49.5 และ 64.5 ตารางเซนติเมตร ตามล าดับ มีความหนาของไขมัน 0.3, 1.0 และ 1.2 เซนติเมตร ตามล าดับ และ มีเกรดไขมันแทรก 2.5, 3.0 และ 3.25ตามล าดับ คําสําคัญ : ระดับอาหารข้น การขุน สมรรถนะการผลิต ซาก โคพื้นเมืองอีสาน เลขทะเบียนวิจัย 55(1) 0214 016 1/ ศูนย์วิจัยและพัฒนาอาหารสัตว์ขอนแก่น ต.ท่าพระ อ.เมือง จ.ขอนแก่น 40260 2/ สถานีพัฒนาอาหารสัตว์สกลนคร อ.เมือง จ.สกลนคร 47000 3/ สถานีพัฒนาอาหารสัตว์มหาสารคาม อ.เชียงยืน จ.มหาสารคาม 44160